QueſtioLXII

ratione autē rei tenet̉ eam reſtituere qͣꝫdiu eam apud ſehabet. quia quod habet vltra id quod ſuū eſt debet ei ſubtrahi ⁊ dari ei cui deeſi ẜm formā cōmutatiue iuſticie. ſꝫipſa acceptio rei aliene poteſt triplicit̓ ſe habere. qn̄qꝫ .n.eſt inturioſa .ſ. ꝯtra voluntatē exiſtēs eius qui eſtrei dn̄svt patet in furto ⁊ rapina. ⁊ tunc tenet̉ ad reſtitutionemnon ſolū ratione rei ſed etiā ratiōe iniurioſe actionis. etiꝑſi res apud ipſum non remaneat. ſicut .n. qui ꝑcutit aliquem tenetur recōpenſare iniuriam paſſo qͣꝫuis apud ipſum nihil maneat. ita etiam qui furat̉ vel rapit tenet̉ adrecompenſationē damni illati etiam ſi nihil inde habeatet vlterius pro iniuria illata debet puniri. alio modo aliquis accipitrem alterius in vtilitatē ſuam abſqꝫ iniuriacū voluntate .ſ. eius cuius eſt res. ſicut patet in mutuiset tunc ille qui accipit tenet̉ ad reſtitutionē eius quod accipit. non ſolū ratione rei ſed etiā ratione acceptiōis. etiaꝫſi rem amiſerit tenet̉ recompenſare ei qui gr̄am fecit qd̓nō fieret ſi ꝑ hoc dānū incurrat. 3º modo aliquis accipitrem alterius abſqꝫ iniuria non pro ſua vtilitate. ſicut patet in depoſitis ⁊ ideo ille qui ſic accipit in nulio teneturratione acceptiōis qͥnimo accipiēdo impendit obſequiū.tenetur autē ratiōe rei. ⁊ ꝓpt̓ hoc ſi ei ſubtrahat̉ res abſqꝫſua culpa non tenetur ad ſuam reſtitutionē. ſecus autemeſſet ſi cū magna ſua culpa rem depoſitā amitteret. ¶ Adi. ergo dd̓m ꝙ reſtitutio nō ordinat̉ p̄ncipalit̓ ad hoc ꝙ ille qui plus habet qͣꝫ debet habere deſinat ſed ad hoc ꝙ illi qui minꝰ habet ſuppleat̉. vnde in his rebus que vnꝰ poteſt ab alio acciꝑe ſine eius detrimēto non habet locū reſtitutio. puta cū aliquis accipit lumē a candela alteriꝰ. etideo quāuis ille qui abſtulit nō habeat id quod accepitſed in aliū ſit tranſlatū. quia tn̄ alter priuatur re ſua tenetur ei ad reſtitutioē ⁊ ille qui rem abſtulit ratiēe iniurioſeactiōis ⁊ ille qui rem habet ratione ipſiꝰ rei ¶ Ad. ij. dd̓ꝙ homo ⁊ ſi non teneat̉ crimē ſuū detegere hoībꝰ. tenet̉tamē crimē ſuū detegere deo in ꝯfeſſione. ⁊ ita ꝑ ſacerdotem cui ꝯfitet̉ poteſt reſtitutionē facere rei aliene. ¶ Adiij. dd̓m ꝙ qꝛ reſtitutio pͥncipalit̓ ordinat̉ ad remouendūdamnū eius a quo eſt aliquid iniuſte ablatū. ideo poſtqͣꝫei reſtitutio ſufficiens facta eſt ꝑ vnū alij nō tenent̉ ei vl̓terius reſtituere. ſed magis refuſionē facere ei qui reſtituit quod tamen poteſt condonare.Ad ſeptimū ſic ꝓcediturUidetur ꝙ illi qui nō acceperūt non teneant̉ reſtituere.Reſtitutio .n. quedā pena ē accipientis. ſed nullus debetpuniri niſi qui peccauit. ergo nullus debet reſtituere niſiqui accepit. ¶ Pre. Iuſticia n̄ obligat aliquē ad hoc ꝙrem alterius augeat. ſed ſi ad reſtitutionē teneret̉ non ſolum ille qui accepit. ſed etiam illi qui qualitercūqꝫ cooperantur augeretur ex hoc res illius cui eſt aliquid ſubtractum. tum quia ſibi multotiēs reſtitutio fieret. tum etiaꝫquia qn̄qꝫ aliqui operam dant ad hoc ꝙ aliqua res alicui auferatur que tn̄ ei non aufert̉. ergo nō tenent̉ alij adreſtitutionē ¶ Pre. Nulluſ tenet̉ ſe ꝑiculo exponere adhoc ꝙ rem alterius ſaluet. ſed aliqn̄ manifeſtādo latronem vel ei reſiſtēdo aliquis ꝑiculo mortis ſe exponeret. n̄ergo tenet̉ aliqͥs ad reſtitutionē ꝓpter hoc ꝙ non manifeſtat latronē vel non ei reſiſtit. ¶ Sed ꝯtra eſt quod dicitur Ro. i. Digni ſunt morte non ſolū qui faciūt ſed etiaꝫqui ꝯſentiūt facientibꝰ. ergo pari ratiōe etiam ꝯſentiētesdebent reſtituere. ¶ Rn̄. dd̓m ſicutꝭ dictū eſt ad reſtitutionē tenet̉ aliquis non ſolū rationē rei aliene quā accepit

ſed etiā rōe iniurioſe acceptiōis. ⁊ ideo quicūqꝫ eſt cauſainiuſte acceptiōis tenet̉ ad reſtitutionē. quod qͥdē cōtingit duplicit̓. directe .ſ. ⁊ indirecte. Directe qͥdē qn̄ inducitaliqͥs aliū ad accipiendū. ⁊ hoc quidē triplicit̓. pͥꝰ quideꝫmodo mouendo ad ipſam acceptionē. qd̓ quidē fit accipiendo. ꝯſulēdo. ꝯſentiēdo expreſſe ⁊ laudādo aliquē quaſi ſtrēnuū de hoc ꝙ aliena accipit. alio modo ex parte ipſius accipientis. quia .ſ. eū receptat vel qualitercūqꝫ ei auxilium fert. 3ꝰ modo ex parte rei accepte. qꝛ .ſ. ꝑticeps eſtfurti vel rapine vel quaſi ſocius maleficij. Indirecte ꝟoqn̄ aliquis non impedit cū poſſit ⁊ debeat impedire. velqꝛ ſubtrahit p̄ceptū ſiue ꝯſiliū impediens furtū vel rapinam. vel quia ſubtrahit ſuū auxiliū quo poſſet obſiſtere.vel quia occultat poſt faciū. que ihis ꝟſibꝰ comp̄hendūt̉Iuſſio ꝯſiliū ꝯſenſus palpo recurſus. Participans mutus non ob ſtās nō manifeſtās. Sciendū tn̄ ꝙ qn̄qꝫ premiſſoꝝ ſemꝑ obligant ad reſtitutionē. pͥº iuſſio qꝛ ille quiiubet eſt pͥncipalit̓ mouēs vn̄ ipſe pͥncipalit̓ tenet̉ ad reſtituendū. 2ª ꝯſenſus ī eo ſine quo rapina fieri nō pōt. 3ꝰ recurſus qn̄ .ſ. aliquis eſt receptor latronū ⁊ eis patrociniūp̄ſtat. 4ꝰ ꝑticipatio qn̄ .ſ. aliqͥs ꝑticipat in crimine latrocinij ⁊ in p̄da. 5ꝰ tenet̉ ille qui non obſtat cū obſtare teneat̉ſicut p̄ncipes qui tenent̉ cuſtodire iuſticiā in terra ſi ꝑ eorum defectū latrones increſcūt ad reſtitutionē tenenturqꝛ redditus quos habēt ſunt quaſi ſtipēdia ad hoc inſtituta vt iuſticiā ꝯſeruēt in terra. in alijs autem caſibꝰ enumeratis non ſemꝑ obligatur aliqͥs ad reſtituendū. nō .n.ſemper ꝯſiliū vel adulatio vel aliquid huiuſmodi eſt efficax cā rapine. vnde tunc ſolū tenetur ꝯſiliator aut palpoid eſt. adu lator ad reſtitutionē qn̄ ꝓbabilit̓ eſtimari poteſt ꝙ ex hmōi cauſis fuerit iniuſta acceptio ſubſecutaAd .i. ergo dd̓m ꝙ non ſolum peccat ille qui peccatū exequitur ſed etiaꝫ qui quocūqꝫ modo peccati eſt cauſa. ſiueꝯſiliando. ſiue p̄cipiēdo. ſiue quouis alio modo. ¶ Ad. ijdd̓m ꝙ pͥncipalit̓ tenet̉ reſtituere ille qui eſt pͥncipalis infacto principalit̓ quidē precipiens. ſe cūdatio ꝟo exequēset ꝯſequent̉ alij per ordinem. vno tamen reſtituente illiqui paſſus eſt damnū aliuſ eidem reſtituere non teneturſed illi qͥ ſunt prīcipales in facto ⁊ ad qͦs res ꝑuenit tenēt̉alijs reſtituere q̄ reſtituerūt. qn̄ aūt aliqͥs p̄cipit iniuſtaꝫacceptionē q̄ nō ſubſequit̉ nō eſt reſtitutio faciēda cū reſtitutio principalit̓ ordinet̉ ad reintegrādā rem eiꝰ q̄ iniuſte ē damnificatꝰ. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ nō ſꝑ ille q̄ nō manifeſtat latronē tenet̉ ad reſtitutionē. aut qͥ nō obſtat vel q̄non rep̄hēdit. ſꝫ ſolū qn̄ incūbit alicui ex officio. ſicut principibꝰ terre qͥbꝰ ex hoc nō multū īminet ꝑiculū. ꝓpt̓ hocenī ptāte publica potiunt̉ vt ſint iuſticie cuſtodes.Adoctauuꝫ ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ nō teneat̉ aliqͥs reſtituere ſtatim ſꝫ potiꝰ licitepoſſit reſtitutionē differre ¶ Precepta .n. affirmatiua n̄obligāt ad ſꝑ ſꝫ neceſſitas reſtituēdi īminet ex p̄cepto affirmatiuo. gͦ nō obligat̉ hō ad ſtatim reſtituendū ¶ Pre.Nullus tenet̉ ad impoſſibile. ſꝫ qn̄qꝫ aliqͦs nō pōt ſtatimreſtituere. gͦ nullus tenet̉ ad ſtatim reſtituēdū. ¶ Prete.Reſtitutio ē qͥdā actꝰ ꝟtutꝭ .ſ. iuſticie. tꝑs aūt ē vna d̓ circūſtātijs q̄ reqͥrūt̉ ad actꝰ ꝟtutū. cū gͦ alie circūſtātie nonſint det̓minate in actibꝰ ꝟtutū ſꝫ det̓mīabiles ẜm rōnemprudētie. videt̉ ꝙ nec ī reſtitutiōe ſit tꝑs det̓mīatū. vt .ſ.aliquis teneat̉ ad ſtatim reſtituenduꝫ. ¶ Sed ꝯtra eſt ꝙeadem ratio eſſe videt̉ in oībus que ſunt reſtituēda. ſꝫ ille qͥ conducit oꝑa mercēnarij n̄ pōt differre reſtitutionē.