LIIQueſtio
ꝙ imprudentia dupliciter accipi poteſt. vno modo priuariue. alio mō ꝯtrarie. negatiua aūt non ꝓprie dicit̉. ita .ſ. ꝙꝓprie importet ſolam carentiā prudentie que pōt eſſe ſinepctō. priuatiue quidē imprudentia d̓r inqͣꝫtuꝫ aliquis caret prudentia quā qui natus eſt ⁊ debet habere. ⁊ ẜm hoc īprudentia eſt pctm̄ ratione negligētie qua quis nō adhibet ſtudiū ad prudentiā habendā. contrarie ꝟo accipit̉ imprudentia ẜm ꝙ rō ecōtrario mō mouet̉ vel agit prudentie. puta ſi recta rō prudentie agit ꝯſiliando. imprudēs cōſiliū ſꝑnit. ⁊ ſic de alijs que in actu prudētie ꝯſiderāda ſūt⁊ hoc mō prudentia eſt pctm̄ ẜm rationē ꝓpriā prudentie.non enī pōt hoc ꝯtingere ꝙ homo contra prudentiaꝫ agatniſi diuertens a regl̓is quibꝰ ratio prudētie rectificat̉. vn̄ſi hoc ꝯtingat ꝑ auerſionem a regulis diuinis eſt peccatūmorta le. puta cum quis qͣſi ꝯtemnēs ⁊ repudiās diuinadocumenta p̄cipitanter agit. ſi ꝟo preter ea agat abſqꝫ cōtemptū ⁊ abſqꝫ detrimento eoꝝ que ſunt de neceſſitate ſalutis eſt pctm̄ veniale. ¶ Ada. ergo dd̓m ꝙ deformitateꝫimprudētie nullus vult. ſed actū imprudentie vult temerarius qui vult p̄cipitanter agere. vn̄ ⁊ phūs dicit in. vi.ethi. ꝙ ille qͥ circa imprudentiaꝫ peccat volens minus acceptatur. ¶Ad. ij. dd̓m ꝙ rō illa ꝓcedit de imprudentiaẜm ꝙ ſumit̉ negatiue. Sciendum tn̄ ꝙ carentia prudentie ⁊ cuiuſlibet virtutis includit̉ in carentia originalis iuſticie que totam aīam ꝑficiebat. ⁊ ẜm hoc oēs iſti defectusvirtutū poſſunt reduci ad originale pctm̄. ¶ Ad. iij. dd̓mꝙ ꝑ penitentiā reſtituit̉ prudentia infuſa. ⁊ ſic ceſſat catentia huius prudentie. non tn̄ reſtituit̉ prudentia acquiſitaquantum ad habitū. ſed tollitur habitus cōtratius ī quoproprie conſiſtit peccatum proprie imprudentie.Ad ſecundum ſic ꝓcedit̉Uidet̉ ꝙ imprudētia non ſit ſpāle pctm̄. Quicunqꝫ eniꝫpeccat agit contra rationem rectam que eſt prudentia. ſedimprudentia conſiſtit in hoc ꝙ aliquis agit ꝯtra prudentiam. vt dictū eſt. ergo imprudentia non ē ſpeciale peccatum. ¶ Pre. Prudentia magis eſt affinis moralibꝰ actibus qͣꝫ ſcīa. ſed ignorantia que opponit̉ ſcientie ponit̉ inter generales cauſas peccati. ergo multomagis imprudētia. ¶ Pre. Pctā contingūt ex hoc ꝙ virtutū circūſtātiecorrumpunt̉. vn̄ ⁊ Diony. dicit. iiij. ca. de diui. no. ꝙ malum contingit ex ſingularibus defectibꝰ. ſed multa requirunt̉ ad prudentiam. ſicut ratio. intellectus. docilitas. ⁊cͣ.que ſupra poſita ſunt. ergo ſi multe ſunt imprudentie ſpecies non eſt ſpeciale pctm̄. ¶ Sed contra Imprudentiaꝯtraria eſt prudentie. vt dictū eſt. ſed prudētia eſt vna ꝟtus ſpecialis. ergo imprudentia eſt vnū vitium ſpeciale.¶ Rn̄. dd̓m ꝙ aliquod vitium vel pctm̄ pōt dici generale dupliciter. Uno mō abſolutē. qꝛ .ſ. eſt generale reſpectuoīuꝫ peccatoꝝ. Alio modo qꝛ eſt generale reſpectu quorūdam vitioꝝ que ſunt ſpecies eius. primo aut modo pōtdici aliquod vitiū generale dupliciter. vno modo ꝑ eſſentiaꝫ qꝛ .ſ. predicat̉ de oībꝰ peccatis. ⁊ hoc mō imprudentianon eſt generale pctm̄. ſic ut nec prudentia generalis virtꝰcum ſint circa actus ſpā les .ſ. circa ip̄os actus rōnis. aliomō ꝑ ꝑticipationē. ⁊ hoc mō imprudentia ē generale peccatū. ſicut enī prudētia ꝑticipat̉ quodāmō ī oībꝰ virtutibus inqͣꝫtū eſt directiua eaꝝ. ita ⁊ imprudētia in oībꝰ vitijs ⁊ pctīs. nullū enī pctm̄ poteſt accidere niſi ſit defectꝰ īaliquo actu rōnis dirigentis. quod ꝑtinet ad imprudentiam. Si ꝟo dicat̉ pctm̄ generale non ſimpl̓r. ſed ẜm aliquod genus. qꝛ .ſ. continet ſub ſe multas ſpēs. ſic impru-
dentia eſt generale pctm̄. continet enī ſubſe diuerſas ſpecies tripl̓r. Uno quidē modo ꝑ oppoſitū ad diuerſas ꝑtesſubiectiuas prudentie. ſicut enī diſtinguit̉ prudētia ī monaſticā que eſt regitiua vnius. ⁊ in alias ſpes prudentie q̄ſunt multitudinis regitiue. vt ſupra habitū eſt. ita etiamimprudentia. Alio mō ẜm ꝑtes quaſi potentiales prudētie que ſunt virtutes adiuncte: ⁊ accipiunt̉ ẜm diuerſosactus rōnis. ⁊ hoc mō qͣꝫtum ad defectū conſilij circa qd̓ ēeubulia eſt p̄cipitatio ſiue remeritas imprudētie ſpēs. qͣꝫtum ꝟo ad defectū iudicij circa qd̓ ſunt ſyneſis ⁊ gnomineſt incōſideratio. qͣꝫtum ꝟo ad ip̄m preceptū qd̓ eſt ꝓpriꝰactus prudētie eſt incōſtantia ⁊ negligētia. tertio mō poſſunt ſumi ꝑ oppoſitū ad ea que requirunt̉ ad prudentiamq̄ ſunt quaſi partes integrales prudētie. ſed qꝛ oīa illa ordinant̉ ad dirigendū p̄dictos tres rōnes actus. inde eſt ꝙoēs defectus oppoſiti reducunt̉ ad quattuor p̄dictas ꝑtesſicut incautela ⁊ incircōſpectio includit̉ ſub in cōſideratiōeꝙ aūt aliquis deficiat a docilitate ⁊ memoria vel rōne ꝑtinet ad precipitationē. imprudētia ꝟo ⁊ defectus intelligentie ⁊ ſolertie ꝑtinet ad negligentiā ⁊ incōſtantiā.Ad .i. ergo dd̓m ꝙ rō illa ꝓcedit de generalitate q̄ eſt ẜm ꝑticipationē. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ qꝛ ſcīa eſt magis remota amoralibꝰ qͣꝫ prudētia ẜm ꝓpriam rōem vtriuſqꝫ. inde ē ꝙignorātia nō hꝫ de ſe rōnem pctī mortalis. ſed ſolū rōnenegligētie p̄cedetis vel effectus ſequētis. ⁊ ꝓpter hoc ponit̉ inter generales cauſas pctī. ſed imprudentia ẜm ꝓpriārōnem importat vitiū mortale. ⁊ ideo magis pōt dici ſpāle pctm̄. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ qn̄ corruptio diuerſaꝝ circumſtantiaꝝ habet idē motiuū nō diuerſificat̉ pctī ſpēs. ſicuteiuſdē ſpēi ē pctm̄ vt aliqͥs accipiat nō ſua ⁊ vbi nō deberet. ⁊ qn̄ nō deberet ſꝫ ſi ſit diuerſa motiua. tūc eēt diuerſe ſpēs. puta ſi v̓nꝰ acciꝑet vbi nō deberet vt faceret iniuriam loco ſacro qd̓ faceret ſpēm ſacrilegij. alius qn̄ non debet ꝓpter ſolū ſuꝑfluū appetitū habēdi qd̓ eſſet ſimplex auaritia. ⁊ ideo defectꝰ eoꝝ qͥ requirunt̉ ad prudentiā nō diuerſificant ſpecies niſi qͣꝫtum ordinantur ad actus rationis. vt dicum eſt.Ad tertiuꝫ ſic procediturUidet̉ ꝙ precipitatio nō ſit pctm̄ ſub imprudentia contentū. Imprudentia enī opponit̉ virtuti prudētie. ſed p̄cipitatio opponit̉ dono conſilij. dicit enī Grego. ī. ij. moral̓.ꝙ donū conſilij dat̉ contra p̄cipitationē. ergo p̄cipitatio n̄eſt pctm̄ ſub imprudētia ꝯtentū. ¶ Pre. Precipitatō videt̉ ad temeritatē ꝑtinere. temeritas aūt p̄ſumptionē importat qḋ ꝑtinet ad ſuꝑbiā. ergo p̄cipitatio non eſt vitiūſub imprudentia ꝯtentum. ¶ Pre. Precipitatio videt̉importare quādā inordinatā feſtinationē. ſed in ꝯſiliādonon ſolū ꝯtingit eſſe pctm̄ ꝑ hoc ꝙ aliqͥs eſt feſtinꝰ. ſꝫ etiāſi ſit nimis tardus. ita ꝙ p̄tereat opportunitas oꝑis. ⁊ etiāẜm inordinatōes aliaꝝ circūſtātiaꝝ. vt dicit̉. in. vi. ethi.ergo non magis p̄cipitatio debet poni pctm̄ ſub imprudētia ꝯtentū qͣꝫ tarditas aut aliqͣ alia hmōi ad inordinationē ꝯſilij ꝑtinētia. ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ dicit̉ Prouer. iiij.Uia impioꝝ tenebroſa. neſciūt vbi corruāt. tenebre auteꝫvie impietatis ꝑtinent ad imprudentiā. ergo corruere ſiue p̄cipitari ad imprudentiā ꝑtinet. ¶ Rn̄ dd̓m ꝙ p̄cipitatio ī actibꝰ aīe metaphorice d̓r ẜm ſimilitudinē a corꝑali motu acceptā. Dicit̉ aūt p̄cipitari ẜm corꝑalē motū qd̓a ſuꝑiori in ima ꝑuenit ẜm impetū quendā ꝓprij motꝰ velalicuius impellentis non ordinate deſcendēdo ꝑ gradus.ſummū aūt aīe eſt ipſa ratio. imum aūt eſt ipſa oꝑatio per
13