vna eſt principalis reſpectu alterius. Manifeſtum eſt aūˡꝙ domus medio modo ſe habet inter vnā ſingularem ꝑſonā ⁊ ciuitatē vel regnum. nam ſicut vna ſingularis ꝑſona eſt ꝑs domus. ita vna domus eſt ꝑs ciuitatis vel regni⁊ ideo ſicut prudētia cōmūiter dicta q̄ eſt regnatiua vnius diſtinguit̉ a politica prudentia. ita oꝑtet ꝙ īconomicadiſtinguat̉ ab vtroqꝫ. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ diuitie comꝑant̉ ad iconomicā non ſicut finis vltimus. ſed ſicut inſtrumenta quedā. vt dicit̉ in i. politic̄. finis aūt vltimus iconomice eſt totū bn̄ viuere ẜm domeſticā conuerſationem.Phūs aūt in .i. ethi. ponit exemplificādo diuitias finemīconomice ẜm ſtudiū plurimoꝝ. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ad aliqua ꝑticularia que ſūt in domo diſponēda poſſunt aliquipctōres ꝓuide ſe habere. ſed non ad ip̄m totū bene viueredomeſtice cōuerſationis. ad qd̓ precipue requirit̉ vita virtuoſa. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ pater in domo hꝫ quādam ſimilitudinē regiminis principatꝰ. vt dicit̉. in. viij. ethi. non tn̄habet ꝑfectā ptātem regiminis ſicut rex. ⁊ ideo non ponit̉ſeꝑatim paterna ſpēs prudentie ſicut ⁊ regnatiua:Ad quartuꝫ ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ militaris nō debeat poni ſpecies prudētie. Prudentia enī cōtra artē diuidit̉ vt dicit̉ in. vi. ethi. ſed militaris videt̉ eſſe quedā ars in rebꝰ bellicis. ſicut pꝫ ꝑ phm̄in. iij. ethico. ergo militaris non debet poni ſpēs prudētie¶ Pre. Sicut militare negociū continet̉ ſub politico. itaetiā ⁊ pl̓a alia negocia. ſicut mercatoꝝ artificū ⁊ aliorumhmōi. ſed ẜm alia negocia que ſunt in ciuitate non accipiunt̉ alique ſpēs prudentie. ergo etiā neqꝫ ẜm militare negociū. ¶ Pre. In rebꝰ bellicis plurimū valet militū fotitudo. ergo militaris magis ꝑtinet ad fortitudineꝫ qͣꝫ adprudentiā. ¶ Sed ꝯtra eſt qḋ dicit̉ Prouer. xxiiij. Cumdiſpoſitione init̉ bellū. ⁊ erit ſalus vbi ſunt multa ꝯſilia.ſed ꝯſiliari ꝑtinet ad prudentiā. ergo in rebꝰ bellicis maxime neceſſaria eſt aliqua ſpēs prudentie q̄ militaris dicitur. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ea que ẜm artē ⁊ ratione agunt̉ ꝯformia eſſe oꝑtet his q̄ ẜm naturā que a rōne diuina ſunt inſtituta. natura aūt ad duo intendit. primo quideꝫ ad regidū vnamquāqꝫ rem in ſeip̄a. ſcd̓o ꝟo ad reſiſtendū extrinſecis impugnantibꝰ ⁊ corruptiuis. ⁊ ꝓpter hoc non deditſolum aīalibꝰ vim cōcupiſcibilē ꝑ quam moueant̉ ad eaque ſunt ſaluti eoꝝ accōmoda. ſed etiam vim iraſcicilē ꝑquā aīa reſiſtit impugnantibꝰ. vn̄ ⁊ in his que ſunt ẜmrationē non ſolū oportet eſſe prudentiā politicam ꝑ quaꝫdiſponantur cōuenienter ad ea que ꝑtinent ad bonū commune. ſed etiā militarē ꝑ quam hoſtiū inſultus repellant̉¶ Ad .i. ergo dd̓m. ꝙ militaris pōt eſſe ars ẜm ꝙ habetquaſdā regulas vtendi quibuſdā exterioribꝰ rebꝰ. puta armis ⁊ equis. ſed ẜm ꝙ ordinat̉ ad bonuꝫ cōmune habetmagis rationem prudentie. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ omnia negocia que ſunt in ciuitate ordinant̉ ad aliquas ꝑticulares vtilitates. ſed militare negocium ordinat̉ ad tuitionētotius boni cōmunis. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ executio militie ꝑtinet ad fortitudinem. ſed directio ad prudentiā. ⁊ p̄cipueẜm ꝙ ē in duce exercitus. ¶ Queſtio. IEinde conſideradūOeſt de virtutibus adiunctis prudentie q̄ ſuntquaſi partes potentiales ipſius. Et circa hocq̄runt̉ quattuor. primo vtrū eubulia ſit virtꝰ. ſcd̓o vtrū ſitſpālis viriꝰ a prudētia diſtincta. tertio vtꝝ ſyneſis ſit ſpālis virtus. quarto vtrum gnomin ſit ſpecialis virtus.
Ad primum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ eubulia nō ſit virtus. Quia ẜm Augu. in li. deli. arbi. virtutibꝰ nullꝰ male vtit̉. ſꝫ eubulia que eſt beneꝯſiliatiua aliqͥ male vtunt̉. vel qꝛ aſtuta cōſilia excogitantad fines malos ꝯſequendos. aut etiā ad bonos fines ꝯſequendos aliqua pctā ordinant. puta qͥ furat̉ vt elemoſynā det. ergo eubulia nō eſt virtus. ¶ Pre. Uirtus ꝑfectōquedā eſt. vt dicit̉ in .vij. phiſi. ſed eubulia circa ꝯſiliū cōſiſtit qd̓ importat dubitationē ⁊ inquiſitionē que imꝑfectiōis ſunt. ergo eubulia nō eſt virtus. ¶ ¶ Pre. virtutesſūt cōnexe adinuicē vt ſupra habitū eſt. ſed eubulia nō ēꝯnexa alijs virtutibꝰ. multi enī pctōres ſunt bene cōſiliatiui. ⁊ multi iuſti ſunt in cōſilijs tardi. ergo eubulia nō eſtvirtus. ¶ Sed ꝯtra eſt ꝙ eubulia eſt rectitudo cōſilij. vtphūs dicit in. vi. ethi. ſed recta rō ꝑficit rōnem virtutis.ergo eubulia eſt virtꝰ. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ſupra dictū ēde rōne virtutis humane ē quod facit actū boīs bonum.inter ceteros aūt actus hoīs ꝓprium eſt ei cōſiliari. qꝛ hocimportat quandā rationis inquiſitionē circa agenda in qͥbus ꝯſiſtit vita humana. nā vita ſpeculatiua eſt ſupra hominē. vt dicit̉ in. x. ethi. Eubulia aūt importat bonitateꝫꝯſilij. dicit̉ enī ab eu qd̓ eſt bonū ⁊ boly. quod eſt ꝯſiliuꝫquaſi bona ꝯſiliatio vel potius bn̄ conſiliatiua. vn̄ maniſeſtū eſt ꝙ eubulia ē virtus humana. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙnō eſt bonū conſilium ſiue aliquis malū finē in ꝯſiliandop̄ſtituat. ſiue etiā ad bonū finē malas vias adinueniat. ſic̄etiā in ſpeculatiuis non eſt bona ratiotinatio. ſiue aliquisfalſum ꝯcludat. ſiue etiā concludat veꝝ ex falſis dictis.qꝛ non vtit̉ ꝯuenienti medio. ⁊ ideo vtrūqꝫ p̄dictoruꝫ eſtꝯtra ratione eubulie. vt phūs dicit ī. .vi. ethico. ¶ Ad. ij.dd̓m ꝙ ⁊ ſi virtus ſit eſſentialiter ꝑfectio quedā. nō tamēoportet ꝙ oē illud quod eſt materia virtutis importet ꝑfectionē. oportet enī circa oꝑa humana ꝑfici ꝑ virtutes ⁊non ſolū circa actus rōnis inter quos ē conſiliū. ſed etiamcirca paſſiones appetitus ſenſitiui q̄ adhuc ſunt multo īꝑfectiores. vel pōt dici ꝙ virtus humana eſt ꝑfectio ẜmmodū hoīs qui non pōt ꝑ certitudinē cōprehendere veritatē rerum ſimpliciū intuitu ſimplici. ⁊ p̄cipue in agibilibus que ſunt ꝯtingentia. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ in nullo pctōre inqͣꝫtum hmōi inuenitur eubulia: oē enī pctm̄ eſt ꝯtrabonā conſiliationē. requirit̉ enī ad bn̄ conſiliandū non ſolum adinuentio vel excogitatio eoꝝ que ſunt opportunaad finē. ſed etiā alie circūſtantie .ſ. tempus ꝯgruū. vt necnimis tardus nec nimis velox ſit in conſilijs. ⁊ modus cōſiliandi. vt .ſ. ſit firmus in ſuo conſilio. ⁊ alie hmōi debitecircūſtantie que pctōres peccando non obſeruant. quilibet aūt virtuoſus eſt bene conſiliatiuus in his que ordinātur ad finem virtutis. licet forte in aliquibꝰ ꝑticularibusnegocijs non ſit bene conſiliatiuus. puta in mercationibꝰvel in rebꝰ bellicis vel in aliquo hiuuſmodi.Ad ſecūduꝫ ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ eubulia non ſit virtus diſtincta a prudentia: qͥavt phūs dicit in. vi. ethi. videt̉ prudentis eſſe bn̄ conſiliari. ſed hoc ꝑtinet ad eubuliā vt dictū eſt. ergo eubulia nondiſtinguit̉ a prudentia. ¶ Pre. Humani actus ad quosordinant̉ humane virtutes p̄cipue ſpecificant̉ ex fine. vtſupra habitū eſt. ſed ad eundē fineꝫ ordinant̉ eubulia etprudentia. vt dicit̉ in. vi. ethi. non aūt ad quendā particularem finem. ſed ad cōmunem finem totius vite. ergo eubulia non eſt virtus diſtincta a prudentia. ¶ Prete. In