Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioXLVII

Dicit enī phūs in. vi. ethi. politica prudētia idē habitus ē. eſſe aūt non idē ipſis. Pre. Phūs dicit in. iijpoliti. eadē eſt ꝟtus viri boni boni principis. ſed politica maxime ē in principe in eſt ſicut architectonica.ergo prudētia ſit virtus boni viri. videt̉ ſit idē habitꝰprudentia politica. Pre. Ea quoꝝ vnū ordinat̉ ad aliud non diuerſificāt ſpēm aut ſubſtantiā habitꝰ. ſed bonūꝓpriū quod ꝑtinet ad prudentiā ſimplicit̓ dictā. ordinaturad bonū cōe qḋ ꝑtinet ad politicā. ergo politica prudentia non differūt ſpē neqꝫ ẜm habitꝰ ſubſtantiā. Sedꝯtra ē diuerſe ſciētie ſunt politica que ordinant̉ ad bo cōe ciuitatꝭ. iconomica de his ē que ꝑtinent ad bo cōe domꝰ vel familie. monaſtica eſt de his ꝑtinent ad bonū vniꝰ ꝑſone. ergo pari ratiōe prudētie ſuntſpēs diuerſe ẜm hanc diuerſitatē materie. Rn̄º. dd̓mſicut ſupͣ dictū eſt. ſpēs habituū diuerſificant̉ ẜm diuerlitatē obiecti attēdit̉ penes rōnē formalē ipſius: autēformalis oīum que ſunt ad finē attēdit̉ ex parte finis ſic̄ex ſupͣ dictis patet. ideo neceſſe eſt ex relatiōe ad diuerſos fines diuerſificent̉ ſpēs habitus. diuerſi aūt fineſſunt bonū ꝓpriū vnius bonū familie: bonū ciuitatiſregni. vn̄ neceſſe eſt prudētie differāt ſpē ẜm differētiāhoꝝ finiū. vt .ſ. vna ſit prudētia ſimplicit̓ dicta ordinat̉ad bonū ꝓpriū. alia aūt eſt iconomica ordinat̉ ad bonūcōe domus vel familie. tertia politica ordinat̉ ad bo cōe ciuitatis vel regni. Ad i. ergo dd̓ꝫ phūsintendit dicere politica ſit idem ẜm ſubſtantiā habituſcuilibet prudētie ſed prudētie que ordinat̉ ad bonū cōe.que quidē prudentia dicit̉ ẜm cōem rōnem prudentiaut .ſ. eſt quedā ratio recta agibiliū. dicit̉ autē politica ẜmordinē ad bonū cōe. Ad. ij. dd̓m ſicut phūs ibidē dicit ad bonū virū perinet poſſe bn̄ principari bn̄ ſubijci.et ideo in ꝟtute boni viri includit̉ etiā ꝟtus principis. ſꝫvirtus principis ſubditi differt ſpē. ſicut etiā ꝟtus viriet mulieris. vt ibidē dicit̉. Ad. iij. dd̓m etiā diuerſifines quoꝝ vnus ordinat̉ ad aliū diuerſificāt ſpēm habitus. ſicut equeſtris militaris ciuilis differūt ſpē. licetfinis vnius ordinet̉ ad finē alterius. ſimiliter licet bo vniꝰ ordinet̉ ad bonū multitudinis. tn̄ hoc non impedit qͥn talis diuerſitas faciat habitꝰ differre ſpē. ſꝫ ex hocſequit̉ habitus qui ordinat̉ ad finē vltimū ſit principalior. imperet alijs habitibus.Ad duodecimū ſic ꝓce ditur. Uidet̉ prudētia non ſit in ſubditis ſed ſolū in prīcipibus. Dicit n. phūs in. iij. politi. prudentia ſola ēpria virtus principis. alie aūt ꝟtutes ſunt cōmunes ſubditoꝝ principū. ſubditi aūt non ē virtuſprudētia ſꝫ opinio vera. Pre. In. i. politi. dicit̉ ſeruꝰ oīno habꝫqͥd ꝯſiliatiuū. ſed prudētia facit bn̄ ꝯſiliatiuos vt dicit̉ invi. ethi. ergo prudētia non competit ſeruis ſeu ſubditis.Pre. Prudentia eſt p̄ceptiua vt ſupͣ dictū eſt. ſedcipere ꝑtinet ad ſeruos vel ſubditos. ſed ſolū ad principes. ergo prudentia eſt in ſubditꝭ ſed ſolū in principibus. Sed ꝯtra eſt qd̓ phūs dicit in. .vi. ethi. prudētie politice ſunt due ſpēs. vna que ē legū poſitiua pertinet ad principes. alia retinet cōe nomē politice que eſtcirca ſingularia. hmōi aūt ſingularia ꝑagere ꝑtinet etiamad ſubditos. ergo prudētia eſt ſolū principū ſed etiamſubditoꝝ. Rn̄. dd̓m prudētia in rōne eſt. regere aūtet gubernare ꝓprie rationis eſt. ideo vnuſqͥſqꝫ in quantum participat de regimine gubernatiōe intantū ꝯuēit

ſibi habere rationē prudentiā. manifeſtū eſt aūt ſubditi inqͣntū eſt ſubditus. ſerui inquantū eſt ſeruus. noneſt regere gubernare. ſed magꝭ regi gubernari. ideoprudētia non eſt ꝟtus ſerui inqͣntū eſt ſeruus. nec ſubdiri inquantū eſt ſubditꝰ. ſed quia quilibet homo inqͣntumeſt rōnalis ꝑticipat aliqͥd de regimine ẜm arbitriū rōnisintantū ꝯuenit ei prudentiā habere. vn̄ manifeſtū eſtprudētia quidem in principe ē ad modū artis architectonice. vt dicit̉ in. vi. ethi. ī ſubditis aūt ad modū artis manu oꝑantis. Ad .i. ergo dd̓m verbū philoſophi ē intelligendū ſe loquēdo. qꝛ .ſ. prudētia eſt virtus ſubditi inquantū hmōi. Ad. ij. dd̓m ſeruus non habetq̄d ꝯſiliatiuū inqͣntū eſt ſeruus. ſic enī eſt inſtrumentumdn̄i. eſt tn̄ ꝯſiliatiuus inquantū eſt aīal rōnale. Ad. iij.dd̓m prudentiā homo non ſolū precipit alijs ſed etiam ſibiipſi ꝓut .ſ. ratio dicit̉ p̄ciꝑe inferioribꝰ viribus.Ad tertiūdetimū ſic proceditur. Uidet̉ prudentia poſſit eſſe in pctōribꝰ. Dicitenī dn̄s Lu. xvi. Filij huiꝰ ſeculi prudētiores filijs lucisin generatiōe ſua ſunt. ſed ſilij huius ſeculi ſunt pctōres.ergo in pctōribus poteſt eſſe prudētia. ¶¶ Pre. Fides eſtnobilior virtus qͣꝫ prudentia. ſed fides poteſt eſſe in pctōribus. ergo pudentia. Pret̓. Prudentis hoc opꝰ maxime dicimꝰ bene ꝯſiliari. vt dicit̉ in vi. ethico. ſed multipeccatores ſunt boni ꝯſilij. ergo multi peccatores habētprudentiā. Sed ꝯtra eſt quod phūs dicit in. vi. ethico. Impoſſibile eſt prudentē eſſe non entē bonū. ſed nullus pctor eſt bonꝰ. ergo nullus pctōr eſt prudēs. Rn̄.dd̓m prudentia dicit̉ triplicit̓. Eſt enī quedam prudētia falſa vel ſimilitudinē dicta. Cum enī prudens ſitbene diſponit ea que ſunt agenda ꝓpter aliquē bonū finēille qui ꝓpter malū finem aliqua diſponit ꝯgruētia illi fini. habet falſam prudentiam. inqͣntuꝫ illud quod accipitpro fine non eſt vere bonū ſed ẜm ſimilitudinē ſicut dicitur aliqͥs bonus latro. hoc enī modo poteſt ẜm ſimilitudinē dici prudēs latro ꝯueniētes vias adinuenit ad latrocinandū. hmōi ē prudētia de apl̓s dicit ad Rom̄.viij. Prudētia carnis mors ē. que .ſ. finē vltimū ꝯſtituitin delectatiōe carnis. Secūda aūt prudētia ē qͥdeꝫ vera.quia adinuenit vias accōmodas ad finē vere bonū. ſed ēimꝑfecta duplici ratiōe. Uno qꝛ illud bonū qd̓ accipit fine eſt cōis finis totius hūane vite. ſed alicuiuſſpālis negocij. puta aliqͥs adinuenit vias accōmodasad negociandū vel ad nauigādū dicit̉ prudēs negociatorvel nauta. Alio qꝛ deficit in pͥncipali actu prudentie.puta aliquis recte ꝯſiliat̉ bn̄ iudicat etiā de his queꝑtinent ad totam vitam. ſed efficacit̉ precipit. Tertiaautem prudentia eſt vera perfecta que ad bonum finem totius vite recte conſiliat̉ iudicat p̄cipit. hec ſoladicitur prudentia ſimpliciter que in peccatoribuspoteſt. prima autem prudentia eſt in ſolis peccatoribus.prudentia autem imꝑfecta ē cōis bonis malis. maxīeilla que ē imperfecta ꝓpter finē particulatē. nam illa eſtimperfecta ꝓpter defectū pͥncipalis actus etiam eſt niſi in malis. Ad .i. ergo dicē. illud verbum domini intelligitur de prima prudentia. vnde non dicitur ſimpliciter ſint prudentes. ſed in generatione ſua. Ad. ij. dicendum fides in ſui ratione importat aliquam conformitatem ad appetitū rectoꝝ operum. ſed ratio fideiſiſtit in ſola cognitione. ſed prudentia importat ordinemad appetitum rectum. tum quia principia prudentie ſūt