QueſtioXLVII

non eſt in voluntate ſed in ratiōe. ergo prudentie actꝰ nōeſt preciꝑe. ¶ Sed ꝯtra eſt quod phūs dicit in. vi. ethi.ꝙ prudentia preceptiua eſt. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ prudentia eſtrecta rō agibiliū. vt ſupͣ dictū eſt: vn̄ oꝫ ꝙ ille ſit p̄cipuusactꝰ prudētie q̄ ē p̄cipuꝰ actꝰ rōis agibiliū cuiꝰ qͥdem ſunttres actus quoꝝ primꝰ eſt ꝯſiliari. quod ꝑtinet ad intentionem. nam ꝯſiliari eſt querere vt ſupͣ habitū eſt. 2ꝰ actus eſt iudicare de inuentis ⁊ hoc facit ſpeculatiua ratio.ſed practica ratio que ordinatur ad opus ꝓcedit vlteriuset eſt tertius actus eius p̄cipere. qui quidem actꝰ ꝯſiſtit īapplicatiōe ꝯſiliatoꝝ ⁊ iudicatoꝝ ad oꝑandū. ⁊ quia iſteactus eſt ꝓpinquior fini ratiōis practice. inde ē ꝙ iſte eſtpͥncipalis actus rōnis practice ⁊ per ꝯſequēs prudentie.et huius ſignū eſt ꝙ ꝑfectio artis ꝯſiſtit in iudicādo. nonaūt in p̄cipiēdo. ides ceputat̉ melior arti fex qͥ volēs peccat in arte quaſi hn̄s rectuꝫ iudiciū qͣꝫ qui peccat nolensquod videt̉ eſſe ex defectu iudicij. ſed in prudentia eſt ecōuerſo. vt dicit̉ in. vi. ethi. imprudentior enī eſt qui volēspeccat quaſi deficiens in pͥncipali actu prudētie qui ē precipere qͣꝫ qui peccat nolēs. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ actus p̄cipiendi ſe extendit ⁊ ad bona ꝓſequenda ⁊ ad mala cauēda. ⁊ tamen p̄cauere inſidias non attribuit Aug. prudētie quaſi p̄ncipalē actum ipſius. ſed ꝙ iſte actus prudentie nō manet in patria. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ bonitas ꝯſilij requirit̉ vt eaque ſunt bn̄ inuenta applicent̉ ad opus. ⁊ iōprecipere ꝑtinet ad prudentiaꝫ que eſt bene conſiliatiua.¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ mouere abſolute pertinet ad voluntatem. ſed p̄ciꝑe importat motionē cuꝫ quadam ordinatione. ⁊ ideo eſt actus rationis vt ſupͣ dictum eſt.Ad nonuꝫ ſic procediturUidet̉ ꝙ ſollicitudo non ꝑtineat ad prudentiā. Sollicitudo .n. inquietudinē quandā importat. dicit. n. Iſidorꝰin li. etymol̓. ꝙ ſollicitꝰ d̓r qui eſt inquietꝰ. ſed motio maxime pertinet ad vim appetitiuā. ergo ⁊ ſollicitudo. ſꝫ prudentia nō eſt in vi appetitiua ſed in ratione vt ſupra habitum eſt. ergo ſol licitudo nō ꝑtinet ad prudēriā. ¶ PreSollicitudini videt̉ opponi certitudo veritatis. vn̄ dicit̉i. Regꝭ. ix. ꝙ Samuel dixit ad Saul. De aſinis qͣs nudiuſtertius ꝑdidiſti ne ſollicitus ſis. quia inuēte ſunt. ſꝫcertitudo veritatis pertinet ad prudentiā cū ſit virtus intellectualis. ergo ſollicitudo opponit̉ prudentie magis qͣꝫad eam pertineat. ¶ Pre. Phūs dicit in. iiij. ethi. ꝙ admagnanimū pertinet pigrū eſſe ⁊ ocioſum. pigritie auteꝫopponit̉ ſollicitudo. cū ergo prudentia nō opponat̉ magnanimitati. quia bonū non eſt bono ꝯtrariū vt d̓r in p̄dicamētis. ergo videt̉ ꝙ ſollicitudo nō ꝑtineat ad prudentiam. ¶ Sꝫ ꝯtra ē quod d̓r. i. Pet. iiij. Eſtote prudēteset vigilate in oratiōibꝰ. ſed vigilātia eſt idē ſollicitudini.ergo ſollicitudo pertinet ad prudentiā. ¶ Rn̄. dicendumꝙ ſic̄ dic̄ Iſido. in li. etymol̓. ſollicitꝰ d̓r quaſi ſolers citꝰvel ſolers totus. inqͣntū .ſ. aliquis ex quadā ſolertia animi velox eſt ad ꝓſequendū ea que ſunt agenda. hoc auteꝫꝑtinet ad prudentiā cuius p̄cipuus actꝰ eſt circa agendaprecipere de ꝯſiliatis ⁊ iudicatis. vnde phūs dicit in. vi.ethi. ꝙ oportet oꝑari quidem velocit̉ ꝯſiliata. cōſiliari autem tarde. ⁊ inde eſt ꝙ ſollicitudo ꝓprie ad prudentiā pertinet. ⁊ ꝓpter hoc Aug. dicit in li. d̓ moribꝰ eccleſie. ꝙ prudentie ſunt excubie atqꝫ diligētiſſima vigilātia. ne ſubrepente paulatim mala ſuaſione fallam. ¶ Ad .i. ergo dd̓mꝙ motus quidem ꝑtinet ad vim appetitiuā ſicut ad pͥncipium mouens. tn̄ ẜm p̄ceptū ⁊ directionē rationis in qͦ

conſiſtit ratio ſollicitudinis. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ẜm phm̄in pͥª ethi. certitudo non eſt ſimiliter querēdam oībꝰ. ſedin vnaquaqꝫ materia ẜm ꝓpriū modū. quia ꝟo materieprudentie ſunt ſingularia ꝯtingētia circa que ſunt oꝑationes hūane non poteſt certitudo prudentie tanta eſſe ꝙ oīno ſollicitudo tollat̉. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ magnanimꝰ dicit̉eſſe piger ⁊ ocioſus. non quia d̓ nullo ſit ſolliciiꝰ. ſed quianon eſt ſuꝑflue ſollicitꝰ de multis ſed confidit in his de qͦbus ꝯfidendū eſt. ⁊ circa illa non ſuꝑflue ſollicitat̉. ſuperfluitas enī timoris ⁊ diffidentie facit ſuꝑfluitatē ſollicitudinis. quia timor facit ꝯſiliari nos. vt ſuꝑͣ dictū eſt cū depaſſione timoris ageretur.Ad decimuꝫ ſic procedit̉Uidetur ꝙ prudentia non ſe extendat ad regimē multitudinis ſed ſolū ad regimē ſuiipſius. Dicit enī phūs in. vethi. ꝙ virtus relata ad bonū cōe eſt iuſticia. ſed prudentia differta iuſticia. ergo prudentia nō refertur ad bonuꝫcōe. ¶ Pre. Ille videt̉ eſſe prudens qui ſibiipſi bonumquerit ⁊ oꝑatur: ſed frequenter illi qui querūt bona cōianegligunt ſua. ergo nō ſunt prudentes. ¶ Pre. Prudēdentia diuidit̉ ꝯtra temꝑantiā ⁊ fortitudine. ſed tꝑantia ⁊fortitudo vident̉ dici ſolū per comꝑationē ad bonū ꝓprium. ergo etiā ⁊ prudentia. ¶ Sed ꝯtra eſt quod dn̄s dicit Marth. xxiiij. Quiſputas eſt fidelis ſeruus ⁊ prudēsquem ꝯſtituat dn̄s ſuper familiā ſuam: ¶ Rn̄. dicē. ꝙ ſicut phūs dic̄ in. vi. ethi. qͥdā poſuer̄t ꝙ prudētia n̄ ſe extēdit ad bonū cōe ſꝫ ſolū ad bonū ꝓpriū ⁊ hoc iō qꝛ exiſtimabāt ꝙ nō oportet hominē querere niſi honuꝫ ꝓpriū. ſꝫ hecexiſtimatio repugnat charitati que nō querit que ſua ſūtvt d̓r. i. ad Corinth. xiij. vnde ⁊ apl̓s de ſeipſo dicit i. adCorinth. x. Non querens quod mihi vtile ſit ſed qd̓ multis vt ſalui fiāt. Repugnar etiā rōi recte que hoc iudicatꝙ bonū cōe ſit melius qͣꝫ bonū vnius. Quia ergo ad prudentiam ꝑtinet recte ꝯſiliari iudicare ⁊ p̄ciꝑe de his per q̄peruenitur ad debitū finem. manifeſtū eſt ꝙ prudētia n̄ſolum ſe habet ad bonū priuatū vnius hoīs. ſed etiaꝫ adbonū cōe multitudinis ¶ Ad .i. ergo dd̓ꝫ ꝙ phūs ibi loquit̉ de ꝟtute morali. ſicut autē oīs ꝟtus moralis relataad bonū cōe dicit̉ legalis iuſticia. ita prudentia relata adbonū cōe vocat̉ prudētia politica. nam ſic ſe habet politica ad iuſticiā legalē. ſicut ſe habet prudētia ſimpliciter dicta ad ꝟtutē moralē. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ille q̄ querit bonuꝫcōe multitudinis. ex ꝯſequēti etiam querit bonuꝫ ſuū ꝓpt̓duo. Primo qͥdē qꝛ bonū ꝓpriū nō pōt eſſe ſine bono cōivel famine vel ciuitatis aut regni. vn̄ ⁊ maximꝰ Ualeridicit de antiqͥs romanis ꝙ malebāt eſſe pauꝑes in diuitiimpetio. qͣꝫ diuites in pauꝑe imperio. Secūdo qꝛ cuꝫ hōſit pars domus vel ciuitatis. oportet ꝙ homo ꝯſiderꝫ qͥdſit ſibi bonū. ex hoc ꝙ eſt prudens circa bonū multitudīsbona enī diſpoſitio partis accipit̉ ẜm habitudinē ad totūquia vt Aug. dicit in li. confeſſ. turpis eſt oīs pars ſuo toti non cōueniens vel non congruēs. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ etiam temperantia ⁊ fortitudo poſſunt referri ad bonū commune. vnde de actibus earū dantur precepta legis. vt d̓rin. v. ethi. magis tamē prudentia ⁊ iuſticia que ꝑtinēt adpartem rationalē ad quā directe pertinent cōia. ſicut adpartem ſenſitiuā pertnēt ſingularia.Ad vndecimū ſic ꝓceditur. Uidetur ꝙ prudentia que eſt reſpectu boni proprijſit eadem ſpecie cum ea que ſe extendit ad bonū cōmune

b5