Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioXLVII

prudentie. ſed qͣꝫtum ad ſuam ſpecieꝫ ꝓut comꝑat̉ ad obiectū qd̓ eſt verum neceſſariū non cadit ſub cōſilio nec ſubprudentia. Ad. iij. dd̓m oīs appellatio rōniſ recte adaliquid factibile ꝑtinet ad artem. ſed ad prudentiā nontinet niſi applicatio rōnis recte ad ea de quibꝰ eſt ꝯſilium hmōi ſunt in quibꝰ non ſunt vie determinate ꝑueniendi ad finen. vt dicit̉ in. iij. ethicoꝝ. qꝛ ergo ſpeculatiuaq̄dā facit. puta ſyllogiſmū ꝓpoſitionē alia hmōi in qͥbuſꝓcedit̉ ẜm certas determīatas vias. īde ē reſpectu horum pōt ſaluari artis. non aūt prudentie. ideo inuenit̉ aliqua ſpeculatiua ars. non aut aliqua prudentſa.Ad tertium ſic ꝓcediturUidet̉ prudentia non ſit cognoſcinua ſingulariū. Prudentia enī eſt in rōne vt dictū eſt. ſed eſt vniuerſaliumvt dicit̉ in .i. phiſicoꝝ. ergo prudētia non eſt cognoſcitiua niſi vniuerſaliū. Pre. Singl̓aria ſunt infinita. ſedinfinita non poſſunt cōprehendi a rōne. ergo prudētia ēratio recta eſt ſingulariū. Pre. Particularia ſenſū cognoſcunt̉. ſed prudentia eſt in ſenſu. multi enī habentes ſenſus exteriores ꝑſpicaces non ſunt prudētes. ergo prudentia eſt ſingulariū. Sed cōtra eſt qd̓ phūsdicit in. vi. ethicoꝝ. prudentia non eſt vniuerſaliū ſolūſed oportet etiā ſingularia cognoſcere. Rn̄ſio dd̓mſicut ſupra dictū eſt. ad prudentiā ꝑtinet non ſolū cōſideratio rōnis. ſed etiā applicatio ad opus qd̓ eſt finis practice rōnis. nullꝰ aūt pōt conuenienter alteri aliqͥd applicare niſi vtrūqꝫ cognoſcat .ſ. id qd̓ applicandū ē id cui applicādū ē. oꝑatiōes aūt ſūt ī ſingl̓aribꝰ. ideo neceſſe eſtprudens cognoſcat vniuerſalia principia rōnis cogoſcat ſingularia circa que ſunt oꝑationes. Ad. i. ergo dicendū quidē principal̓r eſt vniuerſaliū. pōt tn̄ vniuerſales rōnes ad ꝑticularia applicare. vn̄ ſyllogiſmoꝝcluſiones ſolū ſunt vniuerſales ſed etiā ꝑticulares. qꝛ ītellectꝰ quandā reflexionē ſe ad materiā extēdit. vt dicitur in. iij. de aīa. Ad. ij. dd̓m qꝛ infinitas ſingulariūnon pōt rōne hūana cōprebendi. inde eſt ſunt incerteuidentie nr̄e. vt dicit̉ Sap̄. ix. cum exꝑientiā ſingularia infinita reducunt̉ ad aliqua finita que vt in pl̓ibꝰ accidunt. quoꝝ cognitio ſufficit ad prudentiā humanā. Adiij. dd̓m ſicut phūs dicit in. vi. ethicoꝝ. prudētiaſiſtit in ſenſu exteriori quo cognoſcimꝰ ſenſibilia ꝓpria. ſꝫ īſenſu interiori qui ꝑficit̉ memoriā exꝑimentum adꝓmpte iudicandū de ꝑticularibꝰ exꝑtis. non tn̄ ita pridentia ſit in ſenſu interiori ſicut in ſubiecto principali. ſedprincipal̓r quidē eſt in rōne. quandā aūt applicationētingit ad huiuſmodi ſenſum.Ad quartuꝫ ſic ꝓcediturUidet̉ prudentia non ſit virtꝰ. Dicit enī Augu. in. i.de li. arbit. prudentia ē appetendarum vitandarumrerum ſcīa. ſed ſcīa contra virtutē diuidit̉. vt ptꝫ in p̄dicamentis. ergo prudentia eſt virtus. Pre. Uirtutis eſt virtus. ſed artis ē virtus. vt phūs dicit in. vi. ethicorum. ergo ars non ē virtus ſed in arte eſt prudentia. dicitur enī. ij. Parali. ij. de Hyrā ſciebat facere oēm ſculpturā adinuenire prudenter quodcūqꝫ in oꝑe neceſſariūerat. ergo prudētia non eſt virtus. Pre. Nulla virtuspōt eſſe immoderata. ſed prudētia eſt immoderata. alioqͥnfruſtra diceret̉ in Prouer. xxiij. ca. Prudētie tue pone mo. ergo prudentia eſt virtus. Sed cōtra ē Grego. in. ij. moral̓. prudentiā. temꝑantiā. fortitudinē. iuſti

ciam dicit eſſe quattuor virtutes. Rn̄. dd̓m ſicut ſupra dictū eſt cum de virtutibꝰ in cōmuni ageret̉. virtus eſt bonum facit habentē opus eius bonū reddit. bonū aūtpōt dici dupl̓r. vno materialiter eo quod eſt bonū.alio formaliter ẜm rōnem boni. bonum aūt inqͣꝫtū huiuſmodi eſt obiectū appetitiue virtutis. ideo ſiqui habitus ſunt faciunt rectā conſiderationē rōnis non habitoreſpectu ad rectitudinē appetitus. minus hn̄t de rōne virtutis tanqͣꝫ ordināte ad bonū materialiter .i. ad id qd̓ ē bonum non ſub rōne boni. plus aūt habent de rōne virtutishabitus illi reſpiciūt rectitudinē appetitus. qꝛ reſpiciūtbonū non ſolum materialiter. ſed etiā formaliter .i. aliqͥdqd̓ eſt bonū. qꝛ reſpiciunt bonū ſub ratione boni. Ad prudentiam aūt ꝑtinet. ſicut dictum eſt applicatio recte rationis ad opus quod ſit ſine appetitu recto. ideo prudētia non ſolum habet rationē virtutis quā habent alie virtutes iutellectuales. ſed etiā habet rationē virtutis quamhabēt alie virtutes morales quibꝰ etiā cōnumerat̉ Adi. ergo dd̓m Augu. ibi large accipit ſcīam pro qualibet̉recta ratione. Ad. ij. dd̓m phn̄s dicit artis eſſe virtutem qꝛ non importat rectitudineꝫ appetitus. ideo ad hoc recte vtat̉ arte requirit̉ habeat virtutē faciat rectitudinem apperitus. prudentia aūt non habet locum inhis que ſunt artis. tum qꝛ ars ordinat̉ ad aliquē ꝑti cularem finem. tum qꝛ ars habet determinata media queuenit̉ ad finem. Dicit̉ tamen aliquis prudenter oꝑari inhis que ſunt artis ſimilitudinem quandam. in quibuſdam aūt artibꝰ ꝓpter incertitudinē eoꝝ quibus peruenit̉ad finem neceſſarium eſt conſiliū. ſicut in medicinali innauigatoria. vt dicit̉ in. iij. ethicoꝝ. Ad. iij. dd̓m illud dictum ſapientis non eſt ſic intelligendū ipſa prudentia ſit moderanda. ſed quia ẜm prudentiam eſt aliqͥsmodus imponendus.Ad quintuꝫ ſic procedit̉Uidet̉ prudentia ſit ſpecialis virtus. Nulla enī ſpecialis virtus ponit̉ in cōmuni diffinitione virtutis. ſꝫ prudentia ponit̉ in cōmuni diffinitione virtutis. qꝛ in. ij. ethicoꝝ diffinit̉ virtus habitus electiuus immediate exiſtesdeterminata rōne quo ad nos ꝓut ſapiens determinabitrecta aūt ratio intelligit̉ ẜm prudentiā. vt dicit̉ ī. vi. ethicoꝝ. ergo prudentia non eſt ſpālis virtus. Pre. Phusdicit in. vi. ethicoꝝ. virtus moralis recte facit oꝑari finem. prudētia aūt ea que ſunt ad finē. ſed in qualibet virtute ſunt aliqua oꝑanda ꝓpter finem. ergo prudētia eſt īqualibet virtute. non eſt ergo virtus ſpecialis. Pre.Spālis virtus habet ſpāle obiectum. ſed prudentia nonhabet ſpāle obiectū eſt enī recta agibiliū. vt dicitur invi. ethicoꝝ. agibilia aūt ſunt oīa oꝑa virtutum. ergo prudentia non eſt ſpālis virtus. Sed ꝯtra eſt ꝯdiuidit̉ cōnumerat̉ alijs virtutibꝰ dicit̉ enī Sap̄. viij. Sobrietatē prudentiā docet iuſtciam virtutē. Rn̄. dd̓ꝫcum actus habitꝰ recipiant ſpēm ex obiectis vt ex ſupradictis ptꝫ. neceſſe eſt habitus cui rn̄det ſpāle obiectūab alijs diſtinctū ſpālis ſit habitus. ſi eſt bonus eſt ſpālis virtus. ſpāle aūt obiectū dicit̉ non ſolū ẜm materialeꝫꝯſiderationē ip̄ius. ſed magis ẜm rationē formalē. vt exſupͣ dictis ptꝫ. nam vna eadē res cadit ſub actu diuerſorum habi tuū. etiam diuerſaꝝ potentiaꝝ ẜm ratiōes diuerſas. maior aūt diuerſitas obiecti requirit̉ ad diuerſitatem potentie qͣꝫ ad diuerſitatē habitus. cum plures habitus inueniant̉ in vna potētia vt ſupra dictū ē. diuerſitas

h 4