QueſtioXLVII
prudentie. ſed qͣꝫtum ad ſuam ſpecieꝫ ꝓut comꝑat̉ ad obiectū qd̓ eſt verum neceſſariū non cadit ſub cōſilio nec ſubprudentia. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ oīs appellatio rōniſ recte adaliquid factibile ꝑtinet ad artem. ſed ad prudentiā non ꝑtinet niſi applicatio rōnis recte ad ea de quibꝰ eſt ꝯſilium⁊ hmōi ſunt in quibꝰ non ſunt vie determinate ꝑueniendi ad finen. vt dicit̉ in. iij. ethicoꝝ. qꝛ ergo rō ſpeculatiuaq̄dā facit. puta ſyllogiſmū ꝓpoſitionē ⁊ alia hmōi in qͥbuſꝓcedit̉ ẜm certas ⁊ determīatas vias. īde ē ꝙ reſpectu horum pōt ſaluari rō artis. non aūt rō prudentie. ⁊ ideo inuenit̉ aliqua ſpeculatiua ars. non aut aliqua prudentſa.Ad tertium ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ prudentia non ſit cognoſcinua ſingulariū. Prudentia enī eſt in rōne vt dictū eſt. ſed rō eſt vniuerſaliumvt dicit̉ in .i. phiſicoꝝ. ergo prudētia non eſt cognoſcitiua niſi vniuerſaliū. ¶ Pre. Singl̓aria ſunt infinita. ſedinfinita non poſſunt cōprehendi a rōne. ergo prudētia q̄ ēratio recta nō eſt ſingulariū. ¶ Pre. Particularia ꝑ ſenſū cognoſcunt̉. ſed prudentia nō eſt in ſenſu. multi enī habentes ſenſus exteriores ꝑſpicaces non ſunt prudētes. ergo prudentia nō eſt ſingulariū. ¶ Sed cōtra eſt qd̓ phūsdicit in. vi. ethicoꝝ. ꝙ prudentia non eſt vniuerſaliū ſolūſed oportet etiā ſingularia cognoſcere. ¶ Rn̄ſio dd̓m ꝙſicut ſupra dictū eſt. ad prudentiā ꝑtinet non ſolū cōſideratio rōnis. ſed etiā applicatio ad opus qd̓ eſt finis practice rōnis. nullꝰ aūt pōt conuenienter alteri aliqͥd applicare niſi vtrūqꝫ cognoſcat .ſ. ⁊ id qd̓ applicandū ē ⁊ id cui applicādū ē. oꝑatiōes aūt ſūt ī ſingl̓aribꝰ. ⁊ ideo neceſſe eſt ꝙprudens ⁊ cognoſcat vniuerſalia principia rōnis ⁊ cogoſcat ſingularia circa que ſunt oꝑationes. ¶ Ad. i. ergo dicendū ꝙ rō quidē ⁊ principal̓r eſt vniuerſaliū. pōt tn̄ vniuerſales rōnes ad ꝑticularia applicare. vn̄ ſyllogiſmoꝝ cōcluſiones nō ſolū ſunt vniuerſales ſed etiā ꝑticulares. qꝛ ītellectꝰ ꝑ quandā reflexionē ſe ad materiā extēdit. vt dicitur in. iij. de aīa. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ qꝛ infinitas ſingulariūnon pōt rōne hūana cōprebendi. inde eſt ꝙ ſunt incerte ꝓuidentie nr̄e. vt dicit̉ Sap̄. ix. cum ꝑ exꝑientiā ſingularia infinita reducunt̉ ad aliqua finita que vt in pl̓ibꝰ accidunt. quoꝝ cognitio ſufficit ad prudentiā humanā. ¶ Adiij. dd̓m ꝙ ſicut phūs dicit in. vi. ethicoꝝ. prudētia nō cōſiſtit in ſenſu exteriori quo cognoſcimꝰ ſenſibilia ꝓpria. ſꝫ īſenſu interiori qui ꝑficit̉ ꝑ memoriā ⁊ ꝑ exꝑimentum adꝓmpte iudicandū de ꝑticularibꝰ exꝑtis. non tn̄ ita ꝙ pridentia ſit in ſenſu interiori ſicut in ſubiecto principali. ſedprincipal̓r quidē eſt in rōne. ꝑ quandā aūt applicationē ꝑtingit ad huiuſmodi ſenſum.Ad quartuꝫ ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ prudentia non ſit virtꝰ. Dicit enī Augu. in. i.de li. arbit. ꝙ prudentia ē appetendarum ⁊ vitandarumrerum ſcīa. ſed ſcīa contra virtutē diuidit̉. vt ptꝫ in p̄dicamentis. ergo prudentia nō eſt virtus. ¶ Pre. Uirtutisnō eſt virtus. ſed artis ē virtus. vt phūs dicit in. vi. ethicorum. ergo ars non ē virtus ſed in arte eſt prudentia. dicitur enī. ij. Parali. ij. de Hyrā ꝙ ſciebat facere oēm ſculpturā ⁊ adinuenire prudenter quodcūqꝫ in oꝑe neceſſariūerat. ergo prudētia non eſt virtus. ¶ Pre. Nulla virtuspōt eſſe immoderata. ſed prudētia eſt immoderata. alioqͥnfruſtra diceret̉ in Prouer. xxiij. ca. Prudētie tue pone modū. ergo prudentia nō eſt virtus. ¶ Sed cōtra ē ꝙ Grego. in. ij. moral̓. prudentiā. temꝑantiā. fortitudinē. ⁊ iuſti
ciam dicit eſſe quattuor virtutes. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ſupra dictū eſt cum de virtutibꝰ in cōmuni ageret̉. virtus eſtq̄ bonum facit habentē ⁊ opus eius bonū reddit. bonū aūtpōt dici dupl̓r. vno mō materialiter ꝓ eo quod eſt bonū.alio mō formaliter ẜm rōnem boni. bonum aūt inqͣꝫtū huiuſmodi eſt obiectū appetitiue virtutis. ⁊ ideo ſiqui habitus ſunt qͥ faciunt rectā conſiderationē rōnis non habitoreſpectu ad rectitudinē appetitus. minus hn̄t de rōne virtutis tanqͣꝫ ordināte ad bonū materialiter .i. ad id qd̓ ē bonum non ſub rōne boni. plus aūt habent de rōne virtutishabitus illi qͥ reſpiciūt rectitudinē appetitus. qꝛ reſpiciūtbonū non ſolum materialiter. ſed etiā formaliter .i. aliqͥdqd̓ eſt bonū. qꝛ reſpiciunt bonū ſub ratione boni. Ad prudentiam aūt ꝑtinet. ſicut dictum eſt applicatio recte rationis ad opus quod nō ſit ſine appetitu recto. ⁊ ideo prudētia non ſolum habet rationē virtutis quā habent alie virtutes iutellectuales. ſed etiā habet rationē virtutis quamhabēt alie virtutes morales quibꝰ etiā cōnumerat̉ ¶ Adi. ergo dd̓m ꝙ Augu. ibi large accipit ſcīam pro qualibet̉recta ratione. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ phn̄s dicit artis eſſe virtutem qꝛ non importat rectitudineꝫ appetitus. ⁊ ideo ad hocꝙ hō recte vtat̉ arte requirit̉ ꝙ habeat virtutē q̄ faciat rectitudinem apperitus. prudentia aūt non habet locum inhis que ſunt artis. tum qꝛ ars ordinat̉ ad aliquē ꝑti cularem finem. tum qꝛ ars habet determinata media ꝑ que ꝑuenit̉ ad finem. Dicit̉ tamen aliquis prudenter oꝑari inhis que ſunt artis ꝑ ſimilitudinem quandam. in quibuſdam aūt artibꝰ ꝓpter incertitudinē eoꝝ quibus peruenit̉ad finem neceſſarium eſt conſiliū. ſicut in medicinali ⁊ innauigatoria. vt dicit̉ in. iij. ethicoꝝ. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ illud dictum ſapientis non eſt ſic intelligendū ꝙ ipſa prudentia ſit moderanda. ſed quia ẜm prudentiam eſt aliqͥsmodus imponendus.Ad quintuꝫ ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ prudentia nō ſit ſpecialis virtus. Nulla enī ſpecialis virtus ponit̉ in cōmuni diffinitione virtutis. ſꝫ prudentia ponit̉ in cōmuni diffinitione virtutis. qꝛ in. ij. ethicoꝝ diffinit̉ virtus habitus electiuus immediate exiſtesdeterminata rōne quo ad nos ꝓut ſapiens determinabitrecta aūt ratio intelligit̉ ẜm prudentiā. vt dicit̉ ī. vi. ethicoꝝ. ergo prudentia non eſt ſpālis virtus. ¶ Pre. Phusdicit in. vi. ethicoꝝ. ꝙ virtus moralis recte facit oꝑari finem. prudētia aūt ea que ſunt ad finē. ſed in qualibet virtute ſunt aliqua oꝑanda ꝓpter finem. ergo prudētia eſt īqualibet virtute. non eſt ergo virtus ſpecialis. ¶ Pre.Spālis virtus habet ſpāle obiectum. ſed prudentia nonhabet ſpāle obiectū eſt enī recta rō agibiliū. vt dicitur invi. ethicoꝝ. agibilia aūt ſunt oīa oꝑa virtutum. ergo prudentia non eſt ſpālis virtus. ¶ Sed ꝯtra eſt ꝙ ꝯdiuidit̉⁊ cōnumerat̉ alijs virtutibꝰ dicit̉ enī Sap̄. viij. Sobrietatē ⁊ prudentiā docet iuſtciam ⁊ virtutē. ¶ Rn̄. dd̓ꝫ ꝙcum actus ⁊ habitꝰ recipiant ſpēm ex obiectis vt ex ſupradictis ptꝫ. neceſſe eſt ꝙ habitus cui rn̄det ſpāle obiectūab alijs diſtinctū ſpālis ſit habitus. ⁊ ſi eſt bonus eſt ſpālis virtus. ſpāle aūt obiectū dicit̉ non ſolū ẜm materialeꝫꝯſiderationē ip̄ius. ſed magis ẜm rationē formalē. vt exſupͣ dictis ptꝫ. nam vna ⁊ eadē res cadit ſub actu diuerſorum habi tuū. ⁊ etiam diuerſaꝝ potentiaꝝ ẜm ratiōes diuerſas. maior aūt diuerſitas obiecti requirit̉ ad diuerſitatem potentie qͣꝫ ad diuerſitatē habitus. cum plures habitus inueniant̉ in vna potētia vt ſupra dictū ē. diuerſitas
h 4