Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioXLVII

maxīe naſcit̉ ex luxuria. Ad .i. ergo dd̓m ad ſtulticiāpertinet homo habeat faſtidium de deo de donis ip̄iuſvn̄ Grego. duo numerat inter filias luxurie que ꝑtinentad ſtulticiā .ſ. odiū dei. deſꝑationē futuri ſeculi quaſi diuidēs ſtulticiā in duas ꝑtes. Ad. ij. dd̓m verbū illd̓apoſtoli non eſt intelligendū cauſaliter ſed eſſentialiter.qꝛ .ſ. ipſa ſapīa mundi ē ſtulticia apud deū. vn̄ non oportet quicūqꝫ ꝑtinent ad ſapīam mundi ſint cauſa huiuſſtulticie. Ad. iij. dd̓m. ira vt ſupra dictū ē ex ſua acuitate maxime immuiat corꝑis natura. vnde maxime cauſat ſtuiticiā prouenit ex impedimēto corꝑali. ſed ſtulticia que prouenit ex impedimemto ſpirituali .ſ. ex immerſione mentis ad terrena maxime prouenit ex luxuria. vtdictum eſt. Queſtio. XLVIIOnſequenter poſtvirtutes theologicas. primo ꝯſiderandū ēcirca virtutes cardinales. primo de prudentia ſcd̓m ſe. ſcd̓o de ꝑtibus eius. tertio de dono ei correſpondente. qͣrto de vicijs oppoſitis. qͥnto de p̄ceptis adhoc ꝑtinentibꝰ. Circa primū querunt̉ ſedecim. primovtrū prudētia ſit in voluntate vel in rōne. ſcd̓o ſi ē in rōnevtrū inpractica tm̄ vel etiā in ſpeculatiua. tertio vtꝝ ſit cognoſcitiua ſingulariū. qͣrto vtrū ſit virtuſ. qͥnto vtrum ſitvirtus ſpālis. ſexto vtrū p̄ſtituat finē virtutibꝰ moralibꝰſeptimo vtrū ꝯſtituat mediū in eis. octauo vtrū preciꝑeſit ꝓprius actus eius. nono vtrū ſollicitudo vel vigilātiaꝑtineat ad prudentiā. decimo vtrū prudentia ſe extendatad regimē multitudinis. vndecimo vtrū prudētia eſt reſpectu boni ꝓprij ſit eadē ſpē cum ea que ſe extēdit ad bo cōmune. duodecimo vtrū prudētia ſit in ſubditis anſolū in principibꝰ. decimo tertio vtrū inueniat̉ in maliſ. decimo qͣrto viꝝ inueniat̉ in oībꝰ bonis. decimoqnto vtrū īſit nobis a natura. decimo exto vtiū ꝑdat̉ obliuionem.Ad primum ſic procedit̉Uidet̉ prudētia non ſit in vi cognoſcitiua ſed in vi aꝑpetitiua. Dicit enī Grego. in li. de moribꝰ eccl̓ie. Prudentia eſt maior ea quibꝰ adiuuat̉ ab eis quibꝰ impedit̉ſagaciter eligēs. ſed amor eſt in vi cognoſcitiua ſed inappetitiua. ergo prudētia ē in vi appetitiua. Pre. Sic̄ex p̄dicta diffinitiōe apparet. ad prudentiā ꝑtinet eligereſagaciter. ſed electio eſt actus appetitiue. virtutis vt ſupͣhabitū eſt. ergo prudentia eſt in vi cognoſcitiua ſed invi appetitiua. Pre. Phūs dicit in. vi. ethic̄. in artequidē volens peccās eligibilior ē. circa prudentiā aūt minus quēadmodū circa virtutes. ſed virtutes moralesquibꝰ ibi loquit̉ ſūt in parte appetitiua. ars aūt in rōne. ergo prudentia magis eſt in ꝑte appetitiua qͣꝫ in rōne. Sꝫꝯtra eſt qd̓ Augu. dicit in li. lxxxiij. q. Prudētia ē cognitio rerū appetendaꝝ fugiēdaꝝ. Rn̄. dd̓m ſicut Iſido. dicit in li. etimologiaꝝ. prudēs dicit̉ quaſi porro videns. ꝑſpicax enī eſt incertoꝝ videt caſus. viſio aūteſt virtutis appetitiue ſed cognoſcitiue. vn̄ manifeſtū eſt prudētia directe ꝑtinet ad vim appetitiuā non aūt advim ſenſitiuā. qꝛ eam cognoſcimus ſolū ea que p̄ſto ſūt ſenſibꝰ offerunt̉. cognoſcere aūt futurū ex p̄ſentibꝰ velteritis qd̓ ꝑtinet ad prudentiā ꝓprie rōnis ē. qꝛ hoc quādam collationē agit̉. vnde relinquit̉ prudētia ꝓprie ſitin rōne. Ad .i. ergo dd̓m ſicut ſupra dictū ē. voluntas mouet oēs potentias ad ſuos actus. primus aūt actꝰappetit iue virtutis eſt amor. vt ſupra dictū. ſic ergo pru-

dentia dicit̉ eſſe amor. quidē eſſentialiter ſed inqͣꝫtuꝫamor mouet ad actum prudētie. vn̄ poſtea ſubdit Augꝰ prudentia ē amor bene diſcernens ea quibꝰ adiuuet̉ adtendendū in deum ab his in quibꝰ impediri pōt. d̓r autēamor diſceruere inqͣꝫtum mouet rōnem ad diſcernenduꝫ Ad. ij. dd̓m prudēs conſiderat ea que ſunt ꝓcul inqͣꝫtum ordinant̉ ad adiuuandū vel impediendū ea ſuntp̄ſentialiter agenda. vn̄ patet ea conſiderat prudētiaordinant̉ ad alia ſicut ad finē. eoꝝ aūt que ſunt ad finē ēꝯſilium in rōne electione. in appetitu. quoꝝ duoꝝ conſiliū magis ꝓprie ꝑtinet ad prudentiā. dicit enī phūs in. viethicoꝝ. prudens eſt bn̄ ꝯſiliatiuus. ſed qꝛ electio p̄ſuꝑponit ꝯſiliū. eſt enī appetitus p̄conſiliati vt d̓r in. iij. ethicoꝝ. ideo etiā eligere pōt attribui prudētie ꝯſequenter. inqͣꝫtum .ſ. electionē ꝯiſilium dirigit. Ad. iij. dd̓mlaus prudētie non ꝯſiſtit in ſola cōſideratōe ſed in applicatiōe ad opus qd̓ eſt finis practice rōnis. ideo ſi in hocdefectus accidat maxime ē ꝯtrarium prudentie. qꝛ ſicut finis eſt potiſſimus in vno quoqꝫ. ita defectꝰ qui eſt circafinē eſt peſſimus. vn̄ ibidē phūs ſubdit prudentia noneſt ſolū cum rōne ſicut ars. habet enī vt dictū eſt applicationē ad opus quod fit per voluntatem.Ad ſecūdū ſic procedit̉.Uidetur prudentia non olū ꝑtineat ad rōnem practicam ſed etiā ad ſpeculatiuā. Dicit̉ enī Prouer. x. Sapīaeſt viro prudentia. ſed ſapīa principalius ꝯſiſtit in cōtemplatōe. ergo prudentia. Pre. Ambro dicit ī. i. de officijs. prudentia in veri inueſtigatōe verſatur. ſcīe plenioris infundit cupiditatem. ſꝫ hoc ꝑtinet ad rōneꝫ ſpeculatiuā. ergo prudentia ꝯſiſtit etiam in ratione ſpeculatiua. Pre. In eadē ꝑte aīe ponitur a philoſopho ars prudentia. vt ptꝫ in. vi. ethicoꝝ. ſed ars non ſolū inueniturctica ſed etiā ſpeculatiua vt ptꝫ ī artibꝰ liberalibꝰ. ergo etiam prudentia inuenitur practica ſpeculatiua. Sꝫꝯtra eſt qd̓ phūs dicit ī. vi. ethic̄. prudentia eſt recta roagibilium. ſed hoc non pertinet niſi ad rōnem practicam.ergo prudentia eſt niſi in rōne practica. Rn̄. dd̓m ſicut phūs dicit in. vi. ethic oꝝ. Prudentis eſt bn̄ poſſeꝯſiliari. ꝯſiliū aūt eſt de his ſunt nos agenda in ordine ad finem aliquem. aūt eoꝝ que ſūt agenda ꝓpt̓ fineꝫeſt practica. vn̄ manifeſtū eſt prudentia ꝯſiſtit inrōne practica. Ad i. ergo. dd̓m ſicut ſupͣ dictū eſt. ſapientia cōſiderat cauſam altiſſimā ſimpl̓r. vn̄ conſideratio cauſe altiſſime in quolibet genere ꝑtinet ad ſapīam. īillo genere aūt humanoꝝ actuū cauſa altiſſima eſt finiscommunis toti vite humane. hunc finem intendit prudentia. dicit enī phūs in. vi. ethicoꝝ. ſicut ille qui rōnaliter bene ad aliquem finem ꝑticularem puta ad victoriam dicitur eſſe prudens non ſimpl̓r. ſed in hoc genere .ſ.in rebꝰ bellicis. ita ille qui bene rōnatur ad totū bene viuere dicitur prudens ſimpl̓r. vnde mauifeſtum eſt prudentia eſt ſapīa in rebus humanis. aūt ſapientia ſimpliciter qꝛ non eſt circa cauſā altiſſimā ſimpliciter. eſt enīcirca bonū humanum. homo aūt non eſt optimum eoruꝫque ſunt. ideo ſignanter dicitur prudentia eſt ſapientia viro. non auteꝫ ſapientia ſimpliciter. Ad. ij. dd̓m Ambro. et etiā Tullius nomen prudentie largius ſumunt pro qualibet cognitione humana ſpeculatiua qͣꝫpractica. qͣꝫuis dici poſſit ipſe actꝰ ſpeculatiue rōnis ẜm eſt voluntarius cadit ſub electione conſilio qͣꝫtum adſuum exercitium. conſequens cadit ſub ordinatione