QueſtioXLIII
qͣꝫuiſ enī hoc ẜm ſe non ſit peccatum ſi aliqͥs hoc non corrupta intentione faciat. tn̄ quia habet qͣꝫdam ſpecialē mali vel ſimilitudinē veneratiōis idoli. poteſt alteri prebereoccaſionē ruine. ⁊ ideo apl̓s monet. i. ad Theſſ. v. Ab oīſpē mala abſtinete vos. ⁊ ideo ꝯuenient̉ dicit̉ minꝰ rectuꝫvt comp̄hendant̉ tam illa que ſunt ẜm ſe peccata qͣꝫ illaque habent ſpeciem mali. ¶ Ad. iij. dicen̄. ꝙ ſicut ſuprahabitū eſt nihil poteſt eſſe hoī ſufficiēs cauſa peccati qd̓eſt ſpūalis ruina niſi ꝓpria voluntas. ⁊ ideo dicta vel facta vel ꝯcupita alterius hoīs poſſunt ſolū eſſe cauſa imꝑfecta aliqualit̓ inducēs ad ruinā. ⁊ ꝓpter hoc non diciturdans cauſam ruine. ſed dans occaſionē qḋ ſignificat cauſam imꝑſectā. ⁊ non ſemꝑ cauſam ꝑ accn̄s. ⁊ tn̄ nihil ꝓhibet in quibuſdā poni id quod ē ꝑ accn̄s. quia id quodeſt ẜm accn̄s vni pōt per ſe alteri ꝯuenire. ſicut in diffinitione ſortune ponit̉ cauſa ꝑ accn̄s. vt patet. ij. phy. ¶ Adiiij. dicen. ꝙ dictum vel factum alterius pōt eſſe duplicitalteri cauſa peccādi. vno modo ꝑ ſe. alio modo ꝑ accn̄s.Per ſe quidē qn̄ aliquis ſuo malo ꝟbo vel facto intēditaliū ad peccandū inducere. vel etiā ſi ipſe hoc non intendat. ⁊ ipſum factū eſt tale ꝙ de ſui ratione habet ꝙ ſit inductiuū ad peccandū. puta cū aliqͥs publice facit peccatum vel ꝙ habet ſimilitudinē peccati. ⁊ tunc ille qui huiꝰmodi actum facit ꝓprie dat occaſionē ruine: vnde vocat̉ſcandalū actiuū. Per accn̄s autem aliquod v̓bū vel factūvnius eſt alteri cauſa peccādi. qn̄ etiam preter intentionēoꝑantꝭ ⁊ p̄ter ꝯdititionē operis aliquis male diſpoſitꝰ exhmōi opere inducitur ad peccandū. puta cū aliqͥs inuidetbonis alioꝝ. ⁊ tunc ille qui facit hmōi actū rectū non datoccaſionē qͣꝫtum in ſe eft: ſed alius ſumit occaſionē. ẜm illud Ro. vij. Occaſione autem accepta ⁊cͣ. ⁊ ideo hoc eſtſcandalū paſſiuū ſine actiuo. quia ille qui recte ait qͣꝫtuꝫeſt de ſe non dat occaſionē ruine quā alter patit̉. qn̄qꝫ ergo ꝯtingit ꝙ etiā ſit ſimul ſcandalū actiuū in vno ⁊ paſſiuum in altero. puta cū ad inductionē vnius alius peccat.qn̄qꝫ ꝟo eſt ſcandalū actiuū ſine paſſiuo. puta cum aliqͦsinducit ꝟbo vel facto aliū ad peccandū. ⁊ ille non ꝯſentitqn̄qꝫ ꝟo eſt ſcandalū paſſiuū ſine actiuo ſicut iam dicturꝫeſt. ¶ Ad. v. dicen. ꝙ infirmitas nominat ꝓmptitudinead ſcandalum. offenſio autem nominat indignationemalicuius ꝯtra eum qui peccat. q̄ poteſt eſſe qn̄qꝫ ſine ruina. ſcandalū autem importat ipſaꝫ impactionē ad ruinā.Ad ſecundū ſic procedit̉Uidetur ꝙ ſcandalū nō ſit peccatū. Peccata enī nō eueniunt ex neceſſitate. quia oē peccatū eſt voluntariū vt ſupra habitū eſt. ſed Matt. xviij. dicitur. Neceſſe eſt vt veniant ſcandala. ergo ſcandalū non eſt peccatuꝫ. ¶ Pre.Nullum peccatuꝫ ꝓcedit ex pietatis affectu. quia nō poteſt arbor bona fructus malos facere. vt d̓r Matth. vij.ſed aliqd̓ ſcandalū eſt ex pietatꝭ affectu. dic̄ enī dn̄s Petro Marth. xvi. Scandalū mihi es. vbi dicit Hierony.ꝙ error apl̓i de pietatis affectu veniēs nunqͣꝫ incentiuumvidet̉ eſſe diaboli. ergo non oē ſcandalū eſt pctm̄. Pre.Scandalum impactioneꝫ qͣꝫdam importat. ſed non quicunqꝫ impingit cadit. ergo ſcandalū quod eſt ſpūalis caſus pōt eſſe ſine peccato. ¶ Sed ꝯtra eſt ꝙ ſcandalū eſtdictum vel factū minus rectū. ex hoc aūt habet aliqͥd rationem peccati ꝙ a rectitudine deficit. ergo ſcandalū ſpēcū pctō. ¶ Rn̄ſio dicēdū ꝙ ſicut iam ſupra dictū eſt duplex eſt ſcandalū .ſ. paſſiuū in eo qͥ ſcandalizat̉. ⁊ actiuuꝫin eo qͥ ſcandalizat dans occaſionē ruine. ſcendaluꝫ ergo
paſſiuū ſemꝑ eſt pctm̄ in eo q̄ ſcandalizat̉. nō enī ſcandalizatur niſi inqͣꝫtū aliqualit̓ ruit ſpūali ruina q̄ eſt pctm̄. poteſt tn̄ eſſe ſcandalū paſſiuū ſine pctō eius ex cuiꝰ facto aliqͥs ſcādalizat̉ ſic̄ cū aliqͦs ſcādalizat̉ d̓ his q̄ aliꝰ bn̄ fac̄. ſimilit̓ etiā ſcādalū actiuū ſꝑ ē pctm̄ ī eo qͥ ſcādalizat qꝛ vl̓ipſū opꝰ qḋ facit ē pctm̄. vel etiā ſi habeat ſpēm peccati dimittendū eſt ſemꝑ ꝓpter ꝓximi charitatē. de qͣ vnuſqͥſqꝫtenet̉ ſaluti ꝓximi ꝓuidere: ⁊ ſic qͥ nō dimittit ꝯtra charitatem agit. pōt tn̄ eſſe ſcandalū actiuū ſine pctō alteriꝰ q̄alteriꝰ q̄ ſcādalizat̉. ſicut ſupͣ dictū eſt. ¶ Ad .i. ergo dicē.ꝙ hoc quod d̓r: neceſſe eſt vt veniāt ſcandala. non eſt intelligendū de neceſſitate abſoluta. ſꝫ de neceſſitate ꝯditionali. qua .ſ. neceſſe eſt p̄ſcita vel p̄nūciata a deo euenire ſitn̄ ꝯiunctim accipiat̉. vt in. i. li. dictū eſt. vel neceſſe ē euenire ſcandala neceſſitate finis. quia vtilia ſunt ad hoc vtqͥ ꝓbati ſunt manifeſti fiant. vel neceſſe eſt euenire ſcandala ẜm ꝯditionē hominū q̄ ſibi a peccatiſ nō cauēt. ſicutſi aliqͥs medicus vidēs aliqͦs indebita dieta vtētes. dicatneceſſe ē tales infirmari. quod intelligēdū eſt ſub hac cōditione ſi dietā nō mutēt. ⁊ ſimilit̓ neceſſe ē euenire ſcandala ſi hoīes ꝯuerſationē malā nō mutēt. ¶ Ad. ij. dicē.ꝙ ſcandalum ibi large ponitur pro qͦ libet impedimēto.volebat enī Petrus chriſti paſſionē impedire qͦdam pietatis affectu motus ad chriſtum. ¶ Ad. iij. dicendum ꝙnullus impingit ſpūalit̓ niſi retardet̉ aliqualit̓ a ꝓceſſu invia dei. quod fit ſaltem per peccatū veniale.Ad tertium ſic Procedit.Uidet̉ ꝙ ſcādalū nō ſit ſpāle pctm̄. Scādalū enī eſt dictū vel factū minꝰ rectū. ſed oē pctm̄ ē hmōi. ergo oē peccatū eſt ſcādalū. nō ergo ſcādalū eſt ſpāle pctm̄. ¶ Pre.Omne ſpāle pctm̄ ſiue oīs ſpālis iniuſticia inuenit̉ ſeꝑatim ab alijs. vt dicit̉ in. v. ethi. ſed ſcādalū nō inuēit̉ ſeꝑatim̄ ab alijs pctīs. ergo ſcādalū nō eſt ſpāle pctm̄. ¶ Pre.Omne ſpāle pctm̄ ꝯſtituit̉ ẜm aliqͥd qd̓ dat ſpem morali actui. ſed rō ſcādali ꝯſtituit̉ ꝑ hoc ꝙ corā alijs peccat̄in manifeſto aūt peccare ⁊ ſi ſit circūſtātia aggrauas nonvidet̉ ꝯſtituere peccati ſpēm. ergo ſcādalum nō eſt ſpālepctm̄. ¶ Sed ꝯͣ. Spāli ꝟ̓tuti ſpāle pctm̄ opponit̉. ſꝫ ſcādalū opponit̉ ſpāli ꝟtuti .ſ. charitati. d̓r enī Ro. xiiij. Sꝫꝓpter cibū frat̓ tuus ꝯtriſtat̉. iam nō ẜm charitatē ambulas. ergo ſcandalū eſt ſpāle pctm̄. ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ ſic̄ſupͣdictū eſt. duplex ē ſcādalū actiuū .ſ. ⁊ paſſiuū. paſſiuūquidem ſcaudalum non poteſt eſſe ſpeciale peccatum qꝛex dicto vel facto alterius aliquē ruere cōtingit ẜm quodcunqꝫ genus peccati. nec hocipſum quod eſt occaſionempeccandi ſumere ex dicto vel facto alterius ſpecialem rationem peccati conſtituit: quia non importat ſpecialē deformitatem ſpeciali virtuti oppoſitam. ſcandalū autē actiuum pōt accipi dupliciter. ꝑ ſe .ſ. ⁊ per accn̄s. Per accidens quidem qn̄ eſt preter intentionē agentiſ: vtputa cūaliquis facto ſuo vel verbo inordinato non intendit alteri dare occaſionē ruine. ſed ſoluꝫ ſue ſatiſfacere voluntati. ⁊ ſic etiam ſcandalum actiuū non eſt ſpeciale peccatūquia quod eſt per accidens non conſtituit ſpeciem. Perſe autem eſt actiuū ſcandalum qn̄ aliquis ſuo inordinatodicto vel facto intendit alium trahere ad peccandum. etſic ex intentione ſpecialis finis ſortitur rationem ſpecialis peccati. finis enī dat ſpeciem in moralibus. vt dictū ēſupͣ. vn̄ ſicut furtū eſt ſpāte peccatum aut homicidiū propter ſpeciale nocumentū ꝓximi quod intendit̉. ita etiamſcandalū eſt ſpāle peccatū ꝓpter hoc qḋ intēditur ſpeciale