QueſtioXLIII

bonū cui opponitur .ſ. vnitatem ⁊ paceꝫ multitudinis. iōeſt ſpeciale peccatum. ¶ Ad .i. ergo dice. ꝙ ſeditioſus dicitur qui ſeditionē excitat ⁊ quia ſeditio quandā diſcordiam importat. ideo ſeditioſus eſt qui diſcordiā facit. nonqͣꝫcunqꝫ ſed inter partes alicuius multitudinis. peccatuꝫaūt ſeditionis non ſolū eſt in eo qui diſcordiā ſeminat. ſꝫetiam in eis qui inordinate adinuicem diſſentiūt. ¶ Adij. dd̓m ꝙ ſeditio differt a ſciſmate in duobꝰ. primo quidem quia ſciſma opponit̉ ſpūali vnitati multitudinis .ſ.vnitati eccleſiaſtice. ſeditio autem opponit̉ temꝑali vel ſeculari multitudinis vnitati. puta ciuitatis vel regni. ſecūdo quia ſciſma non importat aliquā preꝑationē ad pugnam corꝑalem. ſed ſolum importat diſſenſionē ſpūalem.ſeditio autem importat preꝑationē ad pugnā corꝑalem.¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ſeditio ſicut ⁊ ſciſma ſub diſcordia ꝯtinetur. vtrūqꝫ enī eſt diſcordia quedam nō vnius ad vnūſed partiū multitudinis adinuicem.Ad ſecūdum ſic procedit̉Uidetur ꝙ ſeditio non ſit ſemꝑ peccatū mortale. Seditio enī importat tumultū ad pugnaꝫ. vt patet per glo. ſupra inductā. ſed pugna non ſemper eſt peccatū mortale. ſꝫqn̄qꝫ ē iuſta ⁊ licita. vt ſupra habitū eſt. ergo ml̓tomagitſeditio poteſt eſſe ſine peccaro mortali. ¶ Pre. Seditio ēdiſcordia quedam vt dictū eſt. ſed diſcordia poteſt eē ſine peccato mortali. ⁊ qn̄qꝫ etiam ſine oī peccato. ergo etiam ſeditio. ¶ Pre. Laudat̉ qui multitudinē a poteſtatetyrannica liberat. ſed hoc non de facili poteſt fieri ſine aliqua diſſenſione multitudinis. dum vna pars multitudinis nititur retinere tyrannū. alia ꝟo nititur euꝫ abijcere.ergo ſeditio nō poteſt fieri ſine pctō. ¶ Sed ꝯtra ē quodapo ſtolus. ij. ad Corinth. xij. ꝓhibet ſeditiones inter aliaque ſunt peccata mortalia. ergo ſeditio eſt peccatū mortale. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut dictum eſt ſeditio opponit̉ vnitati multitudinis. id eſt. populi ciuitatis vel regni. dicitautem Aug. xxi. de ciui. dei ꝙ populū determināt ſapiētes non omnē cetum multitudinis. ſed cetum iuris ꝯſenſu ⁊ vtilitatis cōis ſociatū. vnde manifeſtū eſt vnitatē cuiopponit̉ ſeditio eſſe vnitatē iuris ⁊ cōis vtilitatis. manifeſtum eſt ergo ꝙ ſed itio opponitur ⁊ iuſticie ⁊ cōmunibono. ⁊ ideo ex ſuo genere eſt peccatū mortale. ⁊ tāto grauius qͣꝫto bonū cōmune quod impugnat̉ per ſeditionemeſt maius qͣꝫ bonū priuatū quod impugnat̉ per rixā. peccatum aūt ſeditionis primo quidē ⁊ principalit̓ pertinetad eos qui ſeditionē procurāt qui grauiſſime peccant. ſecundo autem ad eos qui eos ſequunt̉ ꝑturbantes bonuꝫcōmune. illi ꝟo qui bonū cōmune defendūt eis reſiſtētesnon ſunt dicendi ſeditioſi. ſicut nec illi qui ſe defendūt dicuntur rixoſi. vt ſupͣdictum eſt. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ pugna que eſt licita fit pro cōmuni vtilitate aliquoꝝ. ſicutſupradictuꝫ eſt. ſed ſeditio fit ꝯtra cōmune bonū multitudinis. vnde ſemper eſt peccatū mortale. ¶ Ad. ij. dd̓mꝙ diſcordia ab eo ꝙ non ē manifeſte bonū poteſt eſſe ſine peccato. ſed diſcordia ab eo quod ē manifeſte bonū nōpoteſt eſſe ſine peccato. ⁊ talis diſcordis eſt ſeditio q̄ opponitur vtilitati multitudinis que eſt manifeſte bonum.¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ regimē tyrannicū non eſt iuſtū. quia n̄ordinatur ad bonū cōe ſed ad bonū priuatum regentis. vtpatet per phm̄ in. iij. politꝭ. ⁊ in. viij. ethi. ⁊ ideo ꝑturbatio huius regiminis nō habet rationē ſeditionis. niſi forte qn̄ ſic inordinate ꝑturbat̉ tyranni regimē ꝙ multitudoſubiecta maius detrimentū patit̉ ex ꝑturbatione ꝯſequē-

ti qͣꝫ ex tranni regimine. magis autem tyrannus ſedigoſus eſt qͥ in populo ſibi ſubiecto diſcordias ⁊ ſeditionesnutrit vt tutius dn̄ari poſſit. hoc enī tyrannicū eſt cum ſitordinatū ad bonū ꝓpriū preſidentis cū multitudinis nocumento.Queſtio XLIIIEinde ꝯſiderandūreſtat de vicijs q̄ bn̄ficiētie opponunt̉. inter qͦ2alia quidē ꝑtinēt ad rationē iuſticie. illa .ſ. quibus aliqͦs iniuſte ꝓximum ledit. ſed ꝯtra charitateꝫ ſpecialit̓ ſcandalū eſſe videt̉. ⁊ ideo ꝯſiderandū eſt de ſcandalo. Circa qd̓ querunt̉ octo. primo qͥd ſit ſcandalū. ſecundovtrū ſcandalū ſit peccatū. tertio vtꝝ ſit pctm̄ ſpeciale. qͣrto vtrū ſit pctm̄ mortale. qͥnto vtꝝ ꝑfectoꝝ ſit ſcādalizari.ſexto vtrū eoꝝ ſit ſcanda lizare. ſeptīo vtruꝫ ſpūalia bonaſint dimittēda ꝓpter ſcandalū. octauo vtrū ſint ꝓpter ſcādalū temporalia dimittenda.Ad primū ſic procediturUidetur ꝙ ſcandalū incōuenient̓ diffiniat̉ eſſe dictū velfactum minꝰ rectū prebēs occaſionē ruine. Scandalā .n.pctm̄ eſt vt poſt dicet̉. ſed ẜm Aug. xxij. ꝯtra Fauſtū. peccatum eſt dictū vel factū vel ꝯcupitū ꝯtra legē dei. ergo p̄dicta diffinitio eſt inſufficiēs. qꝛ p̄termittit cogitatū ſiueꝯcupitū. ¶ Pre. Cū inter actꝰ ꝟtuoſos vel rectos vnusꝟtuoſior vel rectior altero ſit. illud ſolū videt̉ nō minusrectū quod eſt rectiſſimū. ſi ergo ſandalū ſit dictū vel factū minꝰ rectū. ſeqͥt̉ ꝙ oīs actuſ ꝟtuoſus p̄ter optimū ſitſcādalū. ¶ Pre. Occaſio noīat cauſaꝫ ꝑ accn̄s. ſꝫ id qd̓ē ꝑ accn̄s non debet poni ī diffinitiōe. quia nō dat ſpecieꝫergo incōuenient̉ in diffinitiōe ſcandali ponitur occaſio.Pre. Ex quolibet facto alteriꝰ poteſt aliqͥs ſumere occaſionē ruine. qꝛ cauſe ꝑ accidens ſunt indet̓mīate. ſi ergo ſcandalū eſt quod prebet alij occaſionē ruine quodlibet factū vel dictū poterit eſſe ſcandalū. qd̓ videtur eſſe inconueniens. ¶ Pre. Occaſio ruine dat̉ ꝓximo qn̄ offendit̉ aūt infirmat̉. ſꝫ ſcādalū diuidit̉ ꝯͣ offenſionē ⁊ infirmitatē. dic̄ .n. apl̓s ad Ro. xiiij. Bonū eſt nō māducare carnem ⁊ nō bibere vinū neqꝫ in qͦ frat̓ tuꝰ offendit̉ aūt ſcandalizat̉ aut infirmat̉. ergo p̄dicta diffinitio ſcādali nō eſtꝯueniēs. ¶ Sꝫ ꝯͣ eſt qd̓ Hiero. exponēs illud qd̓ habet̉Matt. xv. Scis qꝛ phariſei audito hoc ꝟbo ⁊cͣ. dic̄ qn̄ legimꝰ qͥcūqꝫ ſcādalizauerit. hoc intelligimꝰ qͥ dicto vel facto occaſionē ruine dederit. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſic̄ Hiero. ibidem dic̄. qd̓ grece ſcādalū d̓r. nos offenſionē vel ruinā etimpactionē pedis poſſumꝰ dicere. ꝯtingit .n. ꝙ qn̄qꝫ aliq̄s obex ponit̉ alicui in via corꝑali cui impingēs diſpōit̉ad ruinā. ⁊ talis obex d̓r ſcādalū. ⁊ ſimiliter in ꝓceſſu vieſpūalis ꝯtingit aliquē diſponi ad ruinā ſpūalē ꝑ dictū vl̓factū alteriꝰ. inquantū .ſ. aliqͥs ſua admonitiōe vel inductiōe aut exēplo alterū trahit ad peccandū. ⁊ hoc ꝓprie d̓rſcādalū. nihil aūt ẜm ꝓpriā rōnē diſpōit ad ſpūale ruinaꝫniſi ẜm ꝙ hꝫ aliquē defectū rectitudinis. qꝛ id qd̓ ē ꝑfctērectū magis munit hoīem ꝯͣ caſuꝫ qͣꝫ ad ruinā inducat. ⁊iō ꝯuenient̓ d̓r ꝙ dictū vel factū minꝰ rectuꝫ p̄bēs occaſionē ruine ſit ſcādalū. ¶ Ad .i. ergo dd̓ꝫ ꝙ cogitatio vel cōcupiſcentia mali latet ī corde. vn̄ nō ꝓponit̉ alteri vt obexdiſponēs ad ruinā. ⁊ ꝑ hoc nō pōt habere ſcādali rationeꝫ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ minus rectum non dicit̉ hoc qd̓ ab aliqͦalio ſuꝑatur in rectitudine. ſed ꝙ habet aliquem rectitudinis defectū. vel quia eſt ẜm ſe malum ſicut peccatum.vel quia habet ſpēm mali. ſicut cū aliqͦͥs recūbit in idolio