QueſtioXXXIIII
vel zelo iuſticie hoīem occidit. ⁊ ſiqͥd culpe eſt in exterioribus peccatis q̄ ꝯtra ꝓximū cōmittūt̉ totū ē ex interioriodio. ſed qͣꝫtū ad nocumentū quod ꝓximo infertur. peiora ſunt exteriora peccata qͣꝫ interius odiū. Et per hoc patet reſponſio ad obiecta.Ad quintuꝫ ſic procedit.Uidet̉ ꝙ odiū ſit viciū capitale. odiu enī directe opponit̉charitati. ſed charitas ē principaliſſima ꝟtutū ⁊ mat̓ aliarum. ergo odiū eſt maximū viciū capitale ⁊ principiū omniū alioꝝ. ¶ Preterea. Peccata oriunt̉ in nobis ſcd̓ꝫ inclinationē paſſionū. ẜm illud ad Ro. vij. Paſſiōes peccatoꝝ oꝑabant̉ in mēbris nr̄is vt fructificarēt morti. ſed īpaſſionibꝰ aīe ex amore ⁊ odio vident̉ oēs alie ſequi vt exſupra dictis patet. ergo odiū debet poni inter vicia capitalia. ¶ Preterea. Uiciū eſt malū morale. ſed odiū principalius reſpicit malū qͣꝫ alia paſſio. ergo videt̉ ꝙ odiuꝫdebet poni viciū capitale. ¶ Sed ꝯtra ē ꝙ Gre. xxxi. moral̓. nō enumerat odiū inter ſeptē vicia capitalia. ¶ Reſponſio dicendū ꝙ ſicut ſupͣ dictū eſt. viciū capitale ē exquo vt frequētiꝰ alia vicia oriunt̉. viciū aūt ē ꝯtra naturaꝫhoīs inqͣꝫtū eſt aīal rōnale. in his aūt que ꝯtra naturā fiunt paulatim id quod ē nature corrūpit̉. vnde oportet ꝙprimo recedat̉ ab eo quod ē maxīe ẜm naturā. qꝛ id qd̓ ēprimū in ꝯſtructiōe ē vltimū in reſolutiōe. id aūt quod ēmaxīe ⁊ primo naturale hoī. ē ꝙ diligat bonuꝫ ⁊ p̄cipuebonū diuinū ⁊ bonū ꝓximi. ⁊ ideo odiū quod dilectionihuic opponit̉ nō eſt primū in dilectiōe virtutis q̄ ſit ꝑ vicia. ſed vltimū. ⁊ ideo odiū nō eſt viciū capitale. ¶ Adprimū ergo dicendū ꝙ ſicut dicit̉ in. vij. phy. virtus vniuſcuiuſqꝫ rei ꝯſiſtit in hoc ꝙ ſit bene diſpoſita ẜm ſuā naturam. ⁊ ideo in ꝟtutibꝰ oportet eſſe primū ⁊ principalequod ē primū ⁊ principale in ordine naturali. ⁊ ꝓpter hoccharitas ponit̉ principaliſſima ꝟtutū. ⁊ eadē ratiōe odiūnō pōt eſſe primū in vicijs: vt dictū eſt Ad ſecundū dicendū ꝙ odiū mali quod ꝯtrariat̉ naturali bono ē primūinter paſſiōes aīe. ſicut ⁊ amor naturalis boni. ſed odiuꝫboni cōnaturalis non pōt eſſe primū. ſed habet rationemvltimi. qꝛ tale odiū atteſtatur correctiōi nature iam facte.ſicut ⁊ amor extranei boni. ¶ Ad tertium dicendū ꝙ duplex ē malū. quoddā verū quod .ſ. repugnat naturali bono. ⁊ hmōi mali odiū pōt habere ratione prioritatis interpaſſiones. eſt aūt aliud malū nō verū ſed apparēs qd̓ .ſ.eſt verū bonū ⁊ ꝯnaturale. ſed eſtimat̉ vt malū ꝓpter corruptionē nature. ⁊ hmōi mali odiū oportet ꝙ ſit ī vltimohoc aūt odiū eſt vicioſum. non autem primū.Ad ſextum ſic procedit̉Uidetur ꝙ odiū nō oriatur ex inuidia. Inuidia enim eſttriſticia q̄dam de alienis bonis. odiū aūt nō orit̉ ex triſticia. ſed potius ecōuerſo triſtam̄ de p̄ſentia maloꝝ que odimus. ergo odiū non orit̉ ex inuidia. ¶ Preterea. Odium dilectioni opponit̉. ſed dilectio ꝓximi refert̉ ad dilectionē dei. vt ſuꝑ habitū eſt. ergo ⁊ odiū ꝓximi refert̉ adodiū dei. ſed odiū dei nō cauſat̉ ex inuidia. non enī inuidemus his qui maxīe a nobis diſtant. ſed his qͦ ꝓpinquividentur. vt patet ꝑ phm̄ in. ij. thetorice. ergo odiuꝫ noncauſat̉ ex inuidia. ¶ Preterea. Unius effectꝰ vna e cauſa ſed odiū cauſat̉ ex ira. dicit enī Aug. in regula ꝙ ira creſcit in odiū. nō ergo cauſat̉ odiū ex inuidia. ¶ Sed ꝯtraeſt quod Gre. dicit. xxxi. moral̓. ꝙ de inuidia orit̉ odium¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ ſicut dictū ē. odiū ꝓximi ē vltimū in
ꝓgreſſu peccati. eo ꝙ opponit̉ dilectioni q̄ naturalit̓ ꝓximus diligit̉. ꝙ autem aliqͦs recedat ab eo qd̓ eſt natura leꝯtingit ex hoc ꝙ intendit vitare aliqͥd quod ē naturaliterfugiendū. naturalit̓ autē oē aīal fugit triſticiā. ſicut ⁊ appetit delectationē. ſicut patet per phm̄ in vij. et. x. ethi. etideo ſicut ex delectatiōe cauſat̉ amor. ita ex triſticia cauſat̉odiū. ſicut ergo mouem̄ ad diligendū ea que noſ delectātinqͣꝫtū ex hocipſo accipiunt̉ ſub ratione boni. ita mouem̄ad odiendū ea que nos ꝯtriſtāt. inqͣꝫtum ex hocipſo accipiuntur ſub ratiōe mali. vnde cū inuidia ſit triſticia de bono ꝓximi. ſequitur ꝙ bonū ꝓximi reddat̉ nobis odioſuꝫ.et inde eſt ꝙ ex inuidia oritur odiū. Ad primū ergo dicendum ꝙ qꝛ vis appetitiua ſicut ⁊ apprehēſiua reflectit̉ ſuꝑſuos actus. ſequitur ꝙ in motibꝰ appetitiue ꝟtutis ſit quedam circulatio. ẜm ergo primū ꝓceſſum appetitiui motꝰex amore ꝯſequit̉ deſideriū. ex quo ꝯſequit̉ delectatio cuꝫquis ꝯſecutus fuerit qd̓ deſiderabat. ⁊ qꝛ hoc ipſuꝫ ꝙ delectari in bono amato habet qͣꝫdam rationeꝫ boni ſequit̉ꝙ delectatio cauſet amorē. ⁊ ẜm eandeꝫ ſequit̉ ꝙ triſticiacauſet odiū. ¶ Ad ſecundū dicendū ꝙ alia ratio eſt de dilectione ⁊ odio. nam dilectiōis obiectū eſt bonū qd̓ a deoin creaturas deriuat̉. ⁊ ideo dilectio ꝑ prius ē dei ⁊ ꝑ poſterius eſt proximi. ſed odium eſt mali. quod non haberlocum in ipſo deo ſed in eius effectibus. vnde etiā ſupͣ dictum eſt ꝙ deus nō habetur odio niſi inqͣꝫtū apprehenditur ẜm ſuos effectus. ⁊ ideo per prius ē odiū ꝓximi qͣꝫ odium dei. vn̄ cū inuidia ad ꝓximū ſit cauſa odij qd̓ ē ad ꝓximū. ſit ꝑ ꝯſequēs cauſa odij qd̓ ē in deū. ¶ Ad tertiumdicendū ꝙ nihil ꝓhibet ẜm diuerſas rōnes aliqͥd oriri exdiuerſis cauſis. ⁊ ẜm hoc odiū pōt oriri ⁊ ex ira ⁊ ex inuidia. directius tn̄ orit̉ ex inuidia ꝑquā ipſum bonū proximi reddit̉ ꝯtriſtabile. ⁊ ꝑ ꝯſequēs odibile. ſed ex ira oriturodiū ẜm quoddā augmentū. nam primo ꝑ iram appetimus malū ꝓximi ẜm qͣꝫdam menſurā. ꝓut .ſ. habet rationem vindicte. poſtea autē ꝑ ꝯtinuitatē ire ꝑuenit̉ ad hocꝙ hō malū ꝓximi abſolute deſideret. quod ꝑtinet ad rationē odij. vn̄ patet ꝙ odiū ex inuidia cauſat̉ formalit̓ ẜmrōnē obiecti. ex ira aūt diſpoſitiue. ¶ Queſtio XXXVEindecōſideraduꝫeſt de vicijs oppoſitis gaudio charitatis. qd̓quidem eſt ⁊ de bono diuino. cui gaudio opponitur acidia. ⁊ de bono ꝓximi. cui gaudio opponit̉ inuidia. vnde primo ꝯſiderandū eſt de acidia. ſecūdo de inuidia. Circa primū querūt̉ quattuor. primo vtrū acidia ſitpeccatū. ſecūdo vtrū ſit ſpāle viciū. tertio vtrū ſit morialepeccatū. quarto vtrū ſit viciū capitale.Ad primū ſic procediturUidet̉ ꝙ acidia nō ſit pctm̄. Paſſiōibꝰ enī non laudam̄neqꝫ vituꝑam̄. ẜm phm̄ in. ij. ethi. ſꝫ acidia ē q̄dā paſſio. ēenī ſpēs triſticie. vt Damaſ. dicit. ⁊ ſupͣ habituꝫ eſt. ergoacidia nō eſt pctm̄. ¶ Preterea. Nullus defectꝰ corꝑalisqͥ ſtatutis horis accidit hꝫ rōnē pctī. ſꝫ acidia ē hmōi. dic̄enī Caſſianꝰ in. x. li. de inſtitutis monaſterioꝝ. Maxīe acidia circa horā ſextā monachū inqͥetat vt q̄dā febriſ ingruens tꝑe p̄ſtituto ardētiſſimos eſtꝰ accēſionū ſuarū ſolitisac ſtatutis horis anime inferens egrotāti. ergo acidia nōeſt pctm̄. ¶ Preterea. Illud qd̓ ex radicē bona ꝓcedit n̄videtur eſſe pctm̄. ſed acidia ex bona radice procedit. dicit enī Caſſianus in eodem libro ꝙ acidia prouenit ex hocꝙ aliquis ingemiſcit ſe fructum ſpiritualem nō habere et