QueſtioXXXII
incōuenienter viuere debet. Sed adhuc tria ſūt excipienda. quoꝝ primū eſt qn̄ aliquis ſtatū mutat. puta ꝑ religionis ingreſſū. tunc enī oīa ſua ꝓpter xp̄m largiens opus ꝑfectionis facit ſe ī alio ſtatu ponēdo. ſcd̓o qn̄ ea q̄ ſibi ſubtrahit ⁊ ſi ſint neceſſaria ad cōuenientia vite. tn̄ de facili reſartiri poſſunt vt nō ſequat̉ maximū incōueniēs. tertio qn̄occurreret extrema neceſſitas alicuius priuate ꝑſōe vl̓ etiam aliqua magna neceſſitas reipublice. in his enī caſibꝰlaudabiliter p̄termitteret aliqͥs id qd̓ ad decentiā ſui ſtatꝰꝑtinere videretur. vt maiori neceſſitati ſubueniret. Et perhoc ptꝫ de facili rn̄ſio ad obiecta.Ad ſeptimū ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ poſſit elemoſina fieri de illicite acqͥſitis. Dr̄ enīLuce. xvi. Facite vobis amicos de māmona iniquitatis.māmona enī ſignificat diuitias. ergo de diuitijs iniqueacqͥſitis pōt ſibi aliqͥs ſpūales amicos facere elemoſinaslargiēdo. ¶ Preterea om̄e turpe lucꝝ videt̉ eſſe illicite acquiſitū. ſed turpe lucrū eſt qd̓ de meretricio acquirit̉ vnde⁊ de hmōi ſacrificiū vel oblatio deo offerri non dꝫ. ẜm illud Deutrono. xxiij. non offeres mercedē ꝓſtibuli in domo dei tui. ſil̓r etiā turpiter acquirit̉ qd̓ acquirit̉ ꝑ aleas.qꝛ vt phūs dicit in. iij. ethic̄. tales ab amicis lucrant̉ qͥbusoꝑtet dare. turpiſſime etiā acquirit̉ aliquid ꝑ ſymoniā perquā aliquis ſpūiſancto iniuriā facit. ⁊ tn̄ de hmōi elemoſin a fieri pōt. ergo de male acquiſitis pōt aliquis elemoſinā facere. ¶ Preterea maiora mala ſunt magis vitandaqͣꝫ minora. ſed minus pctm̄ eſt detētio rei aliene qͣꝫ homicidiū qd̓ aliquis incurrit. niſi aliqͥs in vltima neceſſitateſubueniat. vt ptꝫ ꝑ Ambro. dicentē. Paſce fame moriētem. qm̄ ſi non paueris occidi ſti. ergo aliquis pōt elemoſinā facere in aliquo caſu de male acquiſitis. ¶ Sed contra eſt ꝙ Augꝰ dicit in li. de verbis dn̄ i. De iuſtis laboribus facite elemoſinas. nō enī corrupturi eſtis iudicē xp̄mvt nō vos audiat cum pauꝑibꝰ quibꝰ tollitis. nolite velleelemoſinas facere de fenore ⁊ vſuris. fidelibꝰ dico quibꝰcorpus xp̄i erogamus. ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ tripl̓r pōt aliquid eſſe illicite acquiſitum. Uno enī mō id qḋ illicite abaliquo acquirit̉ debet̉ ei a quo eſt acquiſitū. nec pōt ab eoretineri qui acquiſiuit. ſicut cōtingit in rapina ⁊ furtu etvſuris. ⁊ de talibꝰ cum hō teneat̉ ad reſtitutionē elemoſina fieri non pōt. Alio ꝟo modo eſt aliquid illicite acquiſitum. qꝛ quidē ille qui acquiſiuit retinere nō pōt. nec tn̄ debet̉ ei a quo acquiſiuit. qꝛ .ſ. cōtra iuſticiā accepit. et alterꝯtra iuſticiā dedit. ſicut ꝯtingit in ſymonia in qua dās etaccipiēs ꝯtra iuſticiā legis diuine agit. vn̄ non debet fierireſtitutio ei qͦ dedit. ſed dēt in elemoſynas erogari. ⁊ eadēratio ē in ſimilibꝰ in quibꝰ .ſ. datio ⁊ acceptio eſt ꝯtra legētertio modo eſt aliquid illicite acquiſitū. nō quidē qꝛ ip̄aacquiſitio ſit illicita. ſed qꝛ id ex quo acquirit̉ eſt illicitū.ſicut ptꝫ de eo qd̓ mulier acquirit ꝑ meretriciū. ⁊ hoc proprie vocat̉ turpe lucrū. ꝙ enī mulier meretriciū exerce atturpiter agit ⁊ ꝯtra lege dei. ſꝫ ī eo ꝙ accipit nō iniuſte agit nec ꝯͣ legē. vn̄ qd̓ ſic illicite acquiſitū ē retineri pōt ⁊ d̓eo elemoſyna fieri. Ad primū ergo dicēdū ꝙ ſicut Auguſtinꝰ dicit in li. de verbis dn̄i. illud verbū dn̄i quidammale intelligēdo rapiūt res alienas. ⁊ aliquid inde pauꝑibus largiunt̉. ⁊ putāt ſe facere qd̓ preceptū eſt. intellectus iſte corrigēdus eſt. ſed oēs diuitie iniquitatis dicuntur vt dic̄ in li. de queſtionibꝰ euāgelij. qꝛ non ſunt diuitie inique niſi in iniqͥs qui in eis ſpē ꝯſtituūt. vel ẜm Ambro. iniquū māmona dixit. qꝛ varijs diuitiaꝝ illecebris
noſtros temptant affectus. vel qꝛ in pluribꝰ p̄deceſſoribꝰquibꝰ prīmonio ſuccedit aliqͥs requirit̉ qui iniuſte vſurpauit aliena. qͣꝫuis tu neſcias vt Baſilius dicit. vl̓ oēs diuitie dicunt̉ iniquitatis .i. inequalitatis. qꝛ non equalit̓ ſūtoībꝰ diſtribute. vno egēte ⁊ alio ſuꝑabundāte. ¶ Ad ſecundū dicendū ꝙ de acquiſito ꝑ meretriciū iam dictū eſtqualiter elemoſyna fieri pōt non aūt ſit de eo ſacrificiū veloblatio ad altare. tū ꝓpter ſcandalū. tum ꝓpter ſanctoꝝ reuerentiā. de eo etiā qd̓ eſt ꝑ ſymoniā acquiſitū pōt fieri elemoſina qꝛ non eſt debitu ei qui dedit. ſed meret̉ illud amittere. circa illa ꝟo que ꝑ aleas acquirunt̉ videt̉ eſſe aliquid illicitū ex diuino iure .ſ. ꝙ aliquis lucret̉ ab his quirem ſuā alienare nō pn̄t. ſicut ſunt minores ⁊ furioſi ⁊ huiuſmōi. ⁊ ꝙ aliqͦs trahat aliū ex cupiditate lucrādi ad ludū ⁊ ꝙ fraudulēter ab eo lucret̉. ⁊ in his caſibꝰ tenet̉ ad reſtitutionē. ⁊ ſic de eo non pōt elemoſynā facere aliquid auteꝫ videt̉ vlterius eſſe illicitū ex iure poſitiuo ciuili quodꝓhibet vniuerſaliter tale lucrū. ſed qꝛ ius ciuile nō obligat oēs. ſed eos ſolos qͥ ſunt his legibꝰ ſubiecti. ⁊ iterū ꝑdiſſuetudinē abrogari pōt. ideo apud illos qͥ ſunt hmōilegibꝰ obſtricti. tenent̓ vniuerſalit̓ ad reſtitutionē qui lucrant̉. niſi forte ꝯtraria conſuetudo p̄ualeat. aut niſi aliqͥslucratus ſit ab eo qͥ traxit eū ad ludū. in quo caſu non tenetur reſtituere. qꝛ ille qͦ amiſit nō eſt dignꝰ reciꝑe. nec pōtlicite retinere tali iure poſitiuo durāte. vn̄ debet de hoc elemoſinā facere ī hoc caſu. ¶ Ad tertiū dd̓m ꝙ ī caſu extreme neceſſitatis oīa ſūt cōmūia vn̄ licet ei qͥ talē neceſſitatēpatit̉ acciꝑe de alieno ad ſui ſuſtentationē. ſi nō inueniatqͥ ſibi dare velit. ⁊ eadē rōne licet hr̄e aliquid de alieno etpōt de hoc elemoſinā dare. quinīmo ⁊ acciꝑe ſi aliter ſubueniri nō poſſit neceſſitatē patiēti. ſi tn̄ fieri pōt ſine ꝑiculodebet requiſita dn̄i voluntate pauꝑi ꝓuidere extremā neceſſitatē patienti.Adoctauuꝫ ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ ille qui eſt in ptāte alterius ꝯſtitutꝰ poſſit elemoſinā facere. religioſi enī ſunt in ptāte ſuoꝝ p̄latorumquibꝰ obedientiā vouerūt. ſed ſi eis nō liceret elemoſinaꝫfacere dānū reportarēt ex ſtatu religionis. qꝛ ſic̄ Ambroꝰdicit ſūma xp̄iane religiōis in pietate cōſiſtit que maximeꝑ elemoſynaꝝ largitionē cōmendat̉. ergo illi qui ſunt ī pote ſtate alterius ꝯſtituti pn̄t elemoſinā facere. ¶ Preterea vxor eſt ſub ptāte viri. vt d̓r Gen̄. iij. ſed vxor pōt elemoſynā facere cū aſſumat̉ in viri ſocietatē. Un̄ ⁊ de beataLucia d̓r ꝙ ignorāte ſponſo elemoſinas faciebat. ergo ꝑhoc ꝙ aliqͥs eſt in ptāte alterius ꝯſtitutus nō impedit̉ qͥnpoſſit elemoſinas facere. ¶ Preterea naturalis q̄dā ſubiectō eſt filioꝝ ad parētes. vn̄ apl̓s ad Ephe. vi. dicit. Filij obedite parentibꝰ vr̄is in dn̄o. ſed filij vt videt̉ pn̄t derebꝰ prīs elemoſynas facere. qꝛ ſunt quodāmodo ipſoꝝcum ſint heredes. ⁊ ideo cū poſſint eis vti ad vſum corꝑismulto magis videt̉ ꝙ poſſint eis vti elemoſinas dandoad remediū aīme ſue. ergo illi qui ſūt in ptāte ꝯſtituti pn̄telemoſinas dare. ¶ Preterea ſerui ſunt ſub ptāte dn̄oꝝẜm illud ad Titū. ij. Seruos dn̄is ſuis ſubditos eſſe. licet aūt eis aliqͥd in vtilitatē dn̄i facere. qd̓ maxime fit ſi ꝓeis elemoſinas largiant̉. ergo illi qui ſunt in ptāte ꝯſtituti poſſunt elemoſynas facere. ¶ Sed ꝯtra eſt ꝙ elemoſine non ſunt faciēde de alieno. ſed de iuſtis laboribꝰ ꝓprijsvnuſquiſqꝫ elemoſinā facere debet. vt Augꝰ dicit in librode verbis dn̄i. ſed ſi ſubiecti alijs elemoſinā facerent hoceſſet de alieno. ergo illi qui ſunt ſub ptāte ꝯſtituti aliorū
f4