QueſtioXXXI I
licitū eſt elemoſinā non dare. non ergo dare elemoſinameſt in p̄cepto. ¶ Preterea oē qd̓ cadit ſub p̄ epto aliquotꝑe obligat trāſgreſſores ad pctm̄ mortale. qꝛ p̄cepta affirmatiua obligāt ꝓ tꝑe determinato. ergo ſi dare elemoſinā caderet ſub p̄cepto. eſſet determinate aliqd̓ tempus īquo hō peccaret mortaliter niſi elemoſinā daret. ſed hoc n̄videt̉. qꝛ ſemꝑ probabiliter eſtimari pōt ꝙ pauꝑi aliterſubueniri poſſit. ⁊ ꝙ id qd̓ eſt in elemoſinas erogandumpoſſet ei eſſe neceſſariuꝫ vel in pn̄ti vel in futuro. ergo videt̉ ꝙ elemoſinā dare non ſit in p̄cepto. ¶ Preterea oīp̄cepta ad p̄cepta decalogi reducunt̉. ſed inter illa p̄ceptanihil ꝯtinet̉ de datione elemoſinaꝝ. ergo dare elemoſinaſnon eſt in p̄cepto ¶ Sed ꝯtra nullus punit̉ pena eternaꝓ omiſſione alicuius qd̓ non cadit ſub p̄cepto. ſed aliquipuniunt̉ pena eterna ꝓ omiſſiōe elemoſinaꝝ. vt ptꝫ Mat.xxv. ergo dare elemoſinā eſt in p̄cepto. ¶ Rn̄ſio dicendūꝙ cum dilectio ꝓximi ſit in p̄cepto. neceſſe eſt oīa illa cadere ſub p̄cepto. ſine quibꝰ dilectio proximi non conſeruatur. ad dilectionē aūt proximi ꝑtinet vt ꝓximo nō ſoluꝫvelimus bonū. ſed etiā oꝑemur ẜm illud. i. Io. iij. Nō diligamus verbo neqꝫ lingua. ſed oꝑe ⁊ veritate. ad hoc autem ꝙ velimus ⁊ oꝑemur bonū alicuius requirit̉ ꝙ eiꝰ neceſſitati ſubueniaꝰ. qd̓ fit ꝑ elemoſinaꝝ largitionē. ⁊ ideoelemoſinaꝝ largitio eſt in p̄cepto. ſed qꝛ p̄cepta dant̉ deactibꝰ virtutū. neceſſe ē ꝙ hoc mō donū elemoſine cad atſub p̄cepto ẜm qd̓ actus eſt de neceſſitate virtutis .ſ. ẜm ꝙrecta rō requirit. ſꝫm quā eſt aliquid ꝯſiderandū ex partedantis. ⁊ aliquid ex ꝑte eius cui eſt elemoſina danda. exꝑte quidē dantis cōſiderandū eſt vt idē qd̓ eſt in elemoſinas erogandū ſit ei ſuꝑfluū. ſꝫm illud Luc̄. xi. Quod ſuꝑeſt date elemoſinā. ⁊ dico ſuꝑfluū. non ſolū reſpectu ſuupius qd̓ eſt ſupͣ id quod eſt neceſſariū indiuiduo. ſed etiamreſpectu alioꝝ quoꝝ cura ſibi incumbit. qꝛ prius oportetꝙ vnuſquiſqꝫ ſibi prouideat. ⁊ his quoꝝ cura ei incumbit. ⁊ poſtea de reſiquo alioꝝ neceſſitatibꝰ ſubueniat̉ reſpectu quoꝝ dicit̉ neceſſariū ꝑione. ſꝫm ꝙ perſona dignitatēimportat. ſicut ⁊ natura primo accipit cibū ad ſuſtentation ꝓprij corꝑis qd̓ eſt neceſſariū mīſterio virtutis nutritiue. ſuꝑfluū aūt erogat ad generationē alterius ꝑ virtutē generatiuā. ex ꝑte aūt recipiētis requirit̉ ꝙ neceſſitateꝫhabeat alioquin non eſſet rō quare elemoſina ei daret̉. ſꝫcum non poſſit ab aliquo vno oībus neceſſitatē habentibus ſubueniri. non oīs neceſſitas obligat ad p̄ceptū. ſed illa ſola ſme qua is qui neceſſitatē patitur ſuſtentari nonpōt. in illo enī caſu locū hꝫ quod Ambroꝰ dicit. Paſce fame morientē. ſi non paueris occidiſti. ſic ergo dare elemoſinā de ſuꝑfluo eſt in p̄cepto. ⁊ dare elemoſinā ei qui eſt īextrema neceſſitate. alias aūt elemoſinas dare eſt in conſilio. ſicut ⁊ de quolibet meliori bono dantur conſilia.Ad primū ergo dicendū ꝙ daniel loquebatur regi quiln̄erat legi dei ſubiectus. ⁊ ideo ea etiā que ꝑtinent ad p̄ceptū legis quā non ꝓfitebatur erant ei ꝓponenda ꝑ modūconſilij. vel pōt dici ꝙ loquebatur in caſu illo in quo dare elemoſinā non eſt in p̄cepto. ¶ Ad ſcd̓m dicendū ꝙ bona tꝑalia que hoī diuinitus ꝯferuntur eius quidē ſunt qͣꝫtum ad ꝓprietatē ſed qͣꝫtum ad vſum non ſolū debent eſſeeius. ſed etiā aliorū qui ex eis ſuſtētari pn̄t ex eo ꝙ ei ſuꝑfluūt. vn̄ Gaſilius dicit. Si fateris ea tibi diuinitꝰ ꝓueniſſe .ſ. tꝑalia bona. an iniuſtꝰ eſt deus inequaliter res nobis diſtribuens. cur tu abundas. ille ꝟo mēdicat. niſi vttu bone cōpenſationis merita ꝯſequaris. ille ꝟo patientie brauijs decoretur. Eſt panis famelici quē tu tenes. nu
di tunica quam in conclaui conſeruas. diſcalciati calceꝰ qͥpenes te marceſcit. indigentis argentū quod poſſides inhumatū quo circa tot iniuriaris quot dare valeres. ⁊ hocidem dicit Ambroꝰ in decre. di. xlvij. ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ eſt aliqd̓ tp̄s dare in quo mortaliter peccat ſi elemoſinā dare omittat. ex ꝑte quidē recipientis cū apparet euidens ⁊ vrgens neceſſitas. nec apparet in promptu qui eiſubueniat. ex ꝑte vero dantis cum hꝫ ſuꝑflua que ſꝫm ſtatū preſentem non ſunt ſibi neceſſaria. ꝓut ꝓbabiliter eſtimari pōt. nec oportet ꝙ conſideret oēs caſus qui poſſuntcontingere in futurū. hoc enī eſſet de craſtino cogitare. qd̓dn̄s prohibet Mat. vi. ſed debet diiudicari ſuꝑfluū ⁊ neceſſariū. ſꝫm ea que probabiliter ⁊ vt in pluribꝰ occurrūt¶ Ad quartū dicēdū ꝙ oīs ſubuētio ꝓximi reducitur adp̄ceptū de honoratione parentū. ſic enī ⁊ apl̓s interp̄taturi. Ad Thimo. iiij. dicens. Pietas ad oīa vtilis eſt ꝓmiſſionē hn̄s vite. que nunc eſt ⁊ future. qd̓ dicit qꝛ in precepto de honoratōe parentū additur promiſſio vt ſis longeuus ſuꝑ terram. ſub pietate aūt cōprehenditur oīs elemoſinarum largitio.Ad ſextum ſic ꝓcediturUidetur ꝙ aliquis non debeat elemoſinā dare de neceſſario. Ordo enī charitatis non minus attenditur peneseffectū bn̄ficij. qͣꝫ penes interioreꝫ affectū. peccat aūt qui p̄poſtere agit in ordine charitatis. qꝛ ordo charitatis eſt inp̄cepto. cū ergo ex ordine charitatis plus debeat aliquisſe qͣꝫ ꝓximū diligere. videtur ꝙ peccet ſi ſubtrahat ſibi neceſtaria vt alteri largiatur. ¶ Preterea quicū ꝙ largiturde his q̄ ſunt neceſſaria ſibi. eſt ꝓprie ſubſtātie diſſipatorqd̓ ꝑtinet ad ꝓdigū. vt ptꝫ ꝑ phm̄ in. iiij. ethicoꝝ ſed nullum opus vitioſū eſt faciendū. ergo nō eſt danda elemoſina de neceſſario. ¶ Preter ea apl̓s dicit. i. ad Thimo.v. Si quis ſuoꝝ ⁊ maxime domeſticoꝝ curā nō hꝫ. fidemnegauit ⁊ eſt infideli deterior. ſed qd̓ aliquis det de his q̄ſunt ſibi neceſſaria vel ſuis. Uidet̉ derogare cure quā qͦsdꝫ hr̄e de ſe ⁊ de ſuis. ergo videt̉ ꝙ quicunqꝫ de neceſſarijselemoſlnā dat ꝙ grauiter peccet. Sed ꝯtra eſt qd̓ dn̄s dicit Mat. xix. Si vis ꝑfectus eſſe vade ⁊ vende oīa q̄ habeſ⁊ da pauꝑibꝰ. ſed ille qͥdat oīa que hꝫ pauꝑibꝰ. non ſolūdat ſuꝑflua ſed etiā neceſſaria. ergo de neceſſarijs pōt hōelemoſinā dare. ¶ Rn̄ſio dicēdū ꝙ neceſſariū dupl̓r dicit̉. Uno modo ſine quo aliquid eſſe nō pōt. ⁊ de tali neceſſario oīno elemoſina dari nō debet. puta ſi aliqͥs in articulo neceſſitatis ꝯſtitutꝰ hr̄et ſolū vnde poſſet ſuſtentari ⁊ filij ſui vel alij ad eum ꝑtinētes. de hoc enī neceſſarioelemoſinā dare ē ſibi ⁊ ſuis vitā ſubtrahere. ſed hoc diconiſi forte talis caſus immineret vbi ſubtrahēdo ſibi darꝫalicui magne ꝑſone ꝑ quā eccleſia vel reſpublica ſuſtētaret̉. qꝛ ꝓ talis ꝑſone liberatōe ſeip̄m ⁊ ſuos laudabiliterꝑiculo mortis exponeret. cum bonū cōmune ſit ꝓprio p̄ferēdū. Alio modo d̓r aliquid neceſſariū ſine quo nō pōt conuenienter vita trāſigi. ẜm conditionē ⁊ ſtatu ꝓprie ꝑſone ⁊aliaꝝ ꝑſonaꝝ quarū cura eī incūbit. hmōi neceſſarij terminus nō eſt in indiuiſibili ꝯſtitutus. ſed multis additisnon pōt diiudicari eſſe vltra tale neceſſariū. ⁊ multis ſubtractis adhuc remanet vn̄ poſſit ꝯuenienter aliquis trāſigere ẜm ꝓpriū ſtatū. de hmōi ergo elemoſiuā dare eſt bonū ⁊ non cadit ſub p̄cepto ſed ſub ꝯſilio. inordinatū eſſetaūt ſi aliquis tantū ſibi de bonis ꝓprijs ſubtraheret vt alijs largiret̉. ꝙ de reſiduo nō poſſet vitā tranſigere conuenienter ẜm ꝓpriū ſtatū ⁊ negocia occurrentia. nullus enī