FIQueſtioXXXI I
non poſſunt elemoſinam facere. ¶ Rn̄ſio dicendum ꝙille qui eſt ſub ptāte alterius ꝯſtitutꝰ inqͣꝫtū hmōi. ẜm ſuꝑioris ptātem regulari debet. Hic enī eſt ordo naturalisvt inferiora ẜm ſuꝑiora regulent̉. ⁊ ideo oꝑtet ꝙ ea in qͦbus inferior ſuꝑiori ſubijcit̉ diſpenſet non alitet qͣꝫ ei ſit aſuꝑiori cōmiſſum. ſic ergo illi qui eſt ſub ptāte ꝯſtitutusde re ẜm quā ſuꝑiori ſubijcit̉ elemoſinā facere non debetniſi quatenus ei a ſuꝑiori fuerit cōmiſſū. ſi quis vero habeat aliquid ẜm qd̓ ptāti ſuꝑioris non ſubſit. iam ẜm hoc n̄eſt prāti ſubiectus qͣꝫtum ad hoc ꝓprij iuris exiſtens. ⁊ dehoc pōt elemoſinā facere. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙmonachus ſi hꝫ diſpenſatione a p̄lato cōmiſſaꝫ pōt elemoſynas facere de rebꝰ monaſterij ẜm ꝙ ſibi eſt cōmiſſum.ſi ꝟo non hꝫ diſpenſationē qꝛ nihil ꝓpriū habet. tunc nonpōt facere elemoſinā ſine licētia abbatis vel exp̄ſſe habitavel ꝓbabiliter p̄ſumpta. niſi forte in articulo extreme neceſſitatis. in quo licitū eſſet ei furari. vt elemoſinaꝫ daret.nec ꝓpter hoc efficit̉ peioris cōditionis. qꝛ ſicut d̓r in li. deeccle. dogmatibꝰ. bonū eſt facultates cumⁱ diſpēſatōe pauꝑibus erogare. ſed melius eſt ꝓ intētione ſequēdi dn̄m īſimul donare ⁊ abſolutū ſollicitudine egere cū xp̄o. ¶ Adſcd̓m dicendū ꝙ ſi vxor habet alias res p̄ter dotē que ordinat̉ ad ſuſtentandū onera matrimonij. vel exꝓprio lucro vel quocunqꝫ alio licito mō pōt dare elemoſinā ⁊ irreq̄ſito aſſēſu viri. moderatas tn̄ ne ex eaꝝ ſuꝑfluitate vir depauꝑet̉. alias aūt non debet dare elemoſynas ſine cōſenſu viri vel exp̄ſſo vel p̄ſumpto niſi in articulo neceſſitatis.ſic ut de monacho dictū eſt. qͣꝫuis enī mulier ſit equalisviro in actu matrimonij. tn̄ in his que ad diſpenſationēdomus ꝑtinēt vir caput eſt mulieris. ẜm apl̓m. i. ad Coꝝ.xi. Deata aūt Lucia ſponſū habebat nō virū. vn̄ de ꝯſenſu matris poterat elemoſinā facere. Ad tertiū dicendūꝙ ea que ſunt filijfamilias ſunt ⁊ prīs. ⁊ ideo non pōt elemoſynā facere niſi forte aliquā modicā de qua pōt preſumere ꝙ prī placeat. niſi forte alicuiꝰ rei eſſet ſibi a prē diſpenſatio cōmiſſa. ⁊ idē dicendū eſt de ſeruis. Unde patet ſolutio ad quartum.Ad nonuꝫ ſic procediturUidet̉ ꝙ non ſit magis ꝓpinquioribꝰ elemoſina faciendaDicit̉ enī Ecc̄. xij. Da miſericordi. ⁊ ne ſuſcipias pctōreꝫbene ac humili. ⁊ non des impio. ſed qn̄qꝫ cōtingit ꝙ nr̄iꝓpinqui ſunt peccatores ⁊ impij. ergo non ſunt eis magiselemoſyne faciēde. ¶ Preterea elemoſyne ſunt faciendeꝓpter retributionē mercedis eterne. ẜm illud Oat. vi. Etpater tuus qͦ videt in abſcondito reddet tibi. ſed retributio eterna maxime acquirit̉ ex elemoſynis q̄ ſanctis erogant̉ ẜm illud Luc̄. xvi. Facite vobis amicos d̓ māmonainiquitatis vt cū defeceritis recipiant vos in eterna tabernacula. quod exponens Augꝰ. in libro de verbis dn̄i dic̄Qui ſunt qͦ habebūt eterna habitacula niſi ſancti dei. et qͥſunt qͥ ab eis recipiendi ſunt in tabernacula niſi qͥ eorum īdigentie ſeruiūt. ergo magis ſunt elemoſine dande ſanctioribꝰ qͣꝫ propinqͥoribus. ¶ Preterea maxīe hō eſt ſibiꝓpinquꝰ. ſed ſibi non pōt hō elemoſinā facere. ergo videt̉ꝙ non ſit magis faciēda elemoſina ꝑſone magis coniuncte. ¶ Sed contra eſt qd̓ apl̓s dicit. i. ad Thimo. v. Siqͥs ſuorum ⁊ maxime domeſticoꝝ curā non habet. fidemnegauit ⁊ eſt infideli deterior ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ ſicutAugꝰ dicit in. i. de doc. xp̄iana. illi qͥ ſunt nobis magis cōiuncti quaſi qͣdam ſorte nobis obueniūt vt eis magis ꝓuidere debeamus. Eſt tn̄ circa hoc diſcretionis ratio ad
hibenda ẜm differentiam coniunctionis ⁊ ſanctitatis etvtilitatis. nam multo ſāctiori magis indigentiā patiēti etmagis vtili ad cōmune bonū ē magis elemoſina dāda qͣꝫꝑſone ꝓpinquiori. maxime ſi nō ſit multū ꝯiuncta cuiuscurā ſpālis nobis immineat. ⁊ ſi magnā neceſſitatē nō patiat̉. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ peccatori non eſt ſubueniendū inqͣꝫtū eſt peccator .i. vt ꝑ hoc in pctō foueatur. ſedinqͣꝫtū eſt hō. i. vt natura ſuſtentet̉. ¶ Ad ſcd̓m dicenduꝫꝙ opus elemoſyne ad mercedē retributionis eterne dupliciter valet. Uno quidē mō ex radice charitatis. ⁊ ẜmhoc elemoſyna eſt meritoria ꝓut in ea ſeruat̉ ordo charitatis ẜm quā propinquioribus magis ꝓuidere debemꝰ ceteris paribꝰ. vn̄de Ambroꝰ dicit in primo de offi. Eſt illaꝓbanda liberalitas vt proximos ſanguinis tui nō deſpicias ſi egere cognoſcas. melius ē enī. vt ipſe ſubuēias tuis quibꝰ pudor eſt ab alijs ſumptū depoſcere. Alio modovalet elemoſyna ad retributionē vite eterne ex merito eiꝰcui donat̉ qͥ orat pro eo qui elemoſinā dedit. ⁊ ẜm hoc loquit̉ ibi Augꝰ. ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ cum elemoſyna ſitopus miſcd̓ie ſicut miſcd̓ia non eſt ꝓprie ad ſeip̄m. ſed perquandā ſimilitudinē. vt ſupra dictū eſt. ita etiā proprie loquēdo nullus ſibi elemoſinam facit. niſi forte ex ꝑſona alterius. puta cum aliquis diſtributor ponit̉ elemoſinarumpoteſt ⁊ ipſe ſibi accipere ſi indigeat eo tenore quo ⁊ alijsminiſtrat.Ad decimuꝫ ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ elemoſina non ſit abundanter facienda. Elemoſina enī maxīe debet fieri coniunctioribus. ſed illis nō debet ſic dari vt ditiores inde fieri velint ſicut Ambroꝰ dicitin. i. de offi. ergo nec alijs debet abundanter dari. ¶ Preterea Ambroꝰ dicit ibidē. Non dn̄t ſimul effundi opes.ſed diſpenſari. ſed abundantia elemoſinarum ad effuſionem pertinet. ergo elemoſina non debet fieri abundanter¶ Preterea. ij. ad Coꝝ. viij. dicit apl̓s. Non vt alijs ſitremiſſio .i. vt alij de noſtris ocioſe viuant. nobis aūt ſit tribulatio .i. pauꝑtas. ſed hoc cōtingeret ſi elemoſina daretur abundanter. ergo non eſt abundanter elemoſina largienda ¶ Sed ꝯtra eſt qḋ d̓r Thobie. iiij. Si multū tibi fuerit abundanter tribue. ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ abundantia elemoſine pōt ꝯſiderari ⁊ ex ꝑte dantis ⁊ ex ꝑte recipientis. Ex ꝑte quidē dantis. cum .ſ. aliqͦs dat quod ēmultū ẜm ꝓportionē ꝓprie facultatis. ⁊ ſic laudabile eſt abundāter dare. vn̄ ⁊ dn̄s Luc̄. xxi. laudauit viduam queex eo ꝙ deerat illi. oēm victū queꝫ habuit miſit. obſeruatis tn̄ his que ſupra dicta ſunt de elemoſina facienda deneceſſarijs. Ex ꝑte vero eius cui datur eſt abundās elemoſina dupliciter. Uno mō ꝙ ſuppleat ſufficienter eiꝰ indigentiam. ⁊ ſic laudabile eſt abundanter elemoſinā tribuere. Alio modo vt ſuꝑabundet ad ſuꝑfluitatē. ⁊ hoc nōeſt laudabile. ſed melius eſt pluribus indigentibꝰ elargiri. vn̄ ⁊ apl̓us dicit. i. ad Coꝝ. xiij. Si diſtribuero in ciboſpauꝑm. vbi glo. dicit ꝑ hoc cautela elemoſine docetur vtnon vni ſed multis detur. vt in pluribꝰ proſit. ¶ Ad primum ergo dicendum ꝙ ratio illa procedit de abundantia ſuperexcedente neceſſitatem recipientis elemoſinam.¶ Ad ſecundum dicendum ꝙ auctoritas illa loquiturde abundantia elemoſine ex parte dantis. ſed intelligendum ē ꝙ deꝰ nō vult ſil̓ effūdi oēs opes niſi ī mutatōe ſtatus. vn̄ ſubdit ibidē niſi forte vt heliſeꝰ boues ſuos occiditet pauit pauperes ex eo ꝙ habuit vt nll̓a cura domeſticateneret̉. ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ auctoritas inducta qͣꝫtuꝫ