LXXQueſtio
pax eſt ꝟtus. ¶ Preterea. Non merem̄ niſi in actibꝰ vittutū. ſed facere pacē eſt meritoriū. ẜꝫ illud Mati. v. Btīpacifici qm̄ filij dei vocabunt̉. ergo pax ē virtus. ¶ Preterea. Uicia ꝟtutibꝰ opponūt̉. ſed diſſenſiōes q̄ opponuntur paci nūerant̉ inter vicia. vt patet Gal̓. v. ergo pax eſtvirtus. ¶ Sed ꝯtra. Uirtus nō eſt finis vltimꝰ ſed via īipſum. ſed pax eſt qͦdāmodo finis vltimꝰ. vt Augu. dicitxix. de ciui. dei. ergo pax nō eſt virtus. ¶ Rn̄ſio dicenduꝫꝙ ſicut ſupͣ dictū eſt. cū oēs actus ſe inuicē ꝯſequūtur ẜmeandē rōnem ab agēte ꝓcedētes. oēs hmōi actus ab vnaꝟtute ꝓcedūt. nec hn̄t ſinguli ſingulas ꝟtutes a quibꝰ ꝓcedant. vt patet in rebꝰ corꝑalibꝰ. qꝛ enī ignis calefaciendo liquefacit ⁊ tare facit. non ē in igne alia ꝟiꝰl iquefactiua ⁊ alia rarefactiua. ſed oēs actus hos oꝑatur ignis pervnā ſuā virtutē calefactiuā: cū ergo pax cauſet̉ ex charitate ẜm ipſam rōnem dilectiōis dei ⁊ ꝓximi vt on̄ſum eſt.non ē alia ꝟtus cuius pax ſit actus ꝓpriꝰ niſi charitas. ſic̄et de gaudio dictū eſt. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ ideop̄ceptū datur de pace habēda qꝛ eſt actus charitatis ⁊ ꝓpter hoc etiā eſt actus meritoriꝰ. ⁊ ideo ponit̉ inter btītudines que ſunt actus ꝟtutis ꝑfecte. vt ſupͣ dictū eſt. ponitur etiā inter fructꝰ inqͣꝫtū eſt quoddā finale bonū ſpūalēdulcedinē habens. Et per hoc patet ſolutio ad ſecunduꝫ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ vni ꝟtuti multa vicia opponuntẜm diuerſos actus eius ⁊ ẜm hoc charitati non ſolū opponitur odiū ratione actus dilectiōis. ſed etiā accidia vel inuidia rōe gaudij. ⁊ diſſenſio rōe pacꝭ. Queſtio XXXEinde ꝯſiderandūeſt d̓ mīa. Et circa hoc querūt̉ quattuor. Primo vtrū malū ſit cauſa mīe ex parte eiꝰ cuiꝰ miſeret̉. Secūdo quoꝝ ſit miſereri. Tertio vtrū mīa ſit ꝟtuſQuarto vtrū ſit maxima virtutū.Ad primū ſic procediturUidetur ꝙ malū non ꝓprie fit motiuū ad mīam. Ut enīſupͣ oſtēſum eſt. culpa ē magis malū qͣꝫ pena. ſed culpanon ē ꝓuocatiuū ad mīam. ſed magis ad indignationeꝫergo nō eſt mīe ꝓuocatiuū ¶ Preterea. Ea que ſunt crudelia ſeu dura vident̉ quendā exceſſum mali habere. ſedphūs dicit in. ij. rhetorice. ꝙ durū eſt aliud a miſerabili ⁊expulſiuū miſeratiōis. ergo malū inqͣꝫtū hmōi nō eſt motiuū ad mīam. ¶ Preterea. Signa maloꝝ non vere ſūtmala. ſed ſigna maloꝝ magis ꝓuocant ad mīaꝫ. vt patꝫper phm̄ in. ij. rhetorice. ergo malū nō eſt ꝓprie ꝓuocatiuū mīe. ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ Damaſ. dicit in. ij. li. ꝙ mīa ēſpēs triſticie. ſed motiuū ad triſticiā eſt malū. ergo motiuū ad mīam eſt malū ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ ſicut Augu.dicit. ix. de ciui. dei. mīa eſt aliene miſerie in nr̄o corde cōpaſſio. qua vtiqꝫ ſi poſſemꝰ ſubuenire cōpellim̄. Diciturenī mīa ex eo ꝙ aliqͥs habet mīaꝫ ſuꝑ miſeria alteriꝰ. miſeria aūt felicitati opponit̉. Eſt aūt de ratiōe btītudinis ſiue felicitatis vt aliqͥs potiat̉ eo qd̓ vult ⁊ quod ꝑtinꝫ adiuſticiā. Nam ſicut Aug. dicit. xiij. de trini. btūs eſt qͥ habet oīa que vult. ⁊ nihil mali vult. ⁊ ideo ecōtrario ad miſeriā ꝑtinet vt hō patiat̉ que nō vult. Triplicit̓ aūt aliqͦsvult aliqͥd. Uno quidē mō appetitu naturali. ſicut oēs homines volūt eſſe ⁊ viuere. Alio modo vult aliqͥd ꝑ electionem ex aliqua p̄meditatiōe. Tertio mō hō vult aliqͦd nōẜm ſe. ſed in cauſa ſua. puta qͦ vult comedere nociua qͦdāmodo dicimꝰ eum velle infirmari. ſic ergo motiuū mīe ētanqͣꝫ ad miſeriā pertinens. primo quideꝫ eſt illud quod
ꝯtrariat̉ appetitui naturali volētis .ſ. mala corruptiua etꝯtriſtātiaⁱ quoꝝ ꝯtraria hoīes naturalit̓ appetūt. vn̄ phūsdicit in. ij. rhetorice. ꝙ mīa eſt triſticia quedā ſuꝑ apparēti malo corruptiuo vel ꝯtriſtatiuo. ſecundo hmōi magisefficiunt̉ ad mīaꝫ ꝓuocātia ſi ſint ꝯtra volūtatē electioniſvnde ⁊ phūs ibide dicit. ꝙ illa mala ſunt miſerabilia qͦrūfortuna eſt cauſa. puta cū aliquod malū eueniat vn̄ ſperabatur bonū. Tertio aūt ſunt adhuc magis miſerabilia ſiſunt ꝯͣ totaꝫ volūtatē. puta ſi aliqͥs ſꝑ ſectatꝰ eſt bona eteueniūt ei mala. ⁊ ideo phūs dicit in eodē libro ꝙ mīa ēmaxime ſuꝑ malis eius qͥ indignꝰ patit̉. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ de ratione culpe eſt ꝙ ſit volūtaria. ⁊ qͣꝫtuꝫad hoc nō habet rationē miſerabilis. ſed magis rationempuniēdi. ſed quia culpa poteſt eſſe aliqͦ modo pena inqͣꝫtum .ſ. habet aliquid annexū quod eſt ꝯͣ volūtatē peccantis. ẜm hoc poteſt habere rationē miſerabilis. ⁊ ẜm hocmiſerem ⁊ compatim̄ peccantibꝰ. ſicut Gre. dicit in quadam omel̓. ꝙ vera iuſticia nō habet dedignationem .ſ. adpeccatores ſed cōpaſſionē. et Matth. ix. dicit̉. Uidēs Ieſus turbas miſertus eſt eis. qꝛ erant vexati iacentes ſicutoues non habētes paſtorē. ¶ Ad ſecūdū dicendū ꝙ quiamīa eſt cōpaſſio miſerie alterius. ꝓprie mīa eſt ad alterū. n̄aūt ad ſeipſum niſi ẜm qͣꝫdaꝫ ſimilitudinē. ſicut ⁊ iuſticiaẜm ꝙ in hoīe ꝯſiderāt̉ diuerſe partes. vt dicit̉ in. v. ethi.et ẜm hoc dicit̉ Eccꝭ. xxx. Miſerere aīe tue placēs deo. Sicut ergo mīa non eſt ꝓprie ad ſeipſum ſed dolor. puta cūpatim̄ aliquid crudele in nobis. ita etiā ſi ſint alique ꝑſone ita nobis ꝯiuncte vt ſint quaſi aliqͥd nr̄i. puta filij autparentes. in eoꝝ malis nō miſerem ſed dolemus ſicut invulneribꝰ ꝓprijs. ⁊ ẜm hoc phūs dicit ꝙ durū eſt expulſiuum miſeratiōis. ¶ Ad tertiū dicēdū ꝙ ſicut ex ſpe ⁊ memoria bonoꝝ ſeqͥtur delectatio. ita ex ſpe ⁊ memoria malorum ſequit̉ triſticia. nō tamē tam vehemēs ſicut ex ſerſu p̄ſentiū. ⁊ ideo ſigna maloꝝ inqͣꝫtū repn̄tant nobis mala miſerabilia ſicut p̄ſentia cōmouet ad miſerandū.Ad ſecundū ſic ꝓcediturUidetur ꝙ defectus nō ſit ratio miſerēdi ex parte miſerētis. Propriū enī dei eſt miſereri. vn̄ dicit̉ in pͣs. Miſerationes eius ſuꝑ oīa oꝑa eius. ſed in deo nullus ē defectus. ergo defectus non pōt eſſe rō miſerēdi. ¶ PretereaSi defectꝰ eſt ratio miſerēdi oportet ꝙ illi qui ſunt maxime ſine defectu. maxīe miſerent̉. ſed hoc eſt falſum. dic̄enī phūs in. ij. thetorice. ꝙ qui ex toto ꝑierūt non miſerētur. ergo videtur ꝙ defectus non ſit ratio miſerēdi ex parte miſerentns. ¶ Pretere a. Suſtinere aliquā ꝯtumeliaꝫad defectū pertinet. ſed phūs dicit ibidem ꝙ illi qui ſuntin ꝯtumeliatiua diſpoſitiōe non miſerent̉. ergo defectusex parte miſerentis non ē ratio miſerēdi. ¶ Sed ꝯtra eſtꝙ mīa ē triſtitia quedā. ſed defectus ē ratio triſticie. vnde infirmi faciliꝰ ꝯtriſtant̉. vt ſupͣ dictū eſt. ergo ratio miſerendi ē defectus miſerentis. ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ cummīa ſit cōpaſſio ſuper miſeria aliena vt dictum eſt. ex hocꝯtingit ꝙ aliquis miſereat̉. exqͦ ꝯtingit ꝙ de miſeria aliena doleat. quia autē triſticia ſeu dolor eſt de ꝓprio malo intantū aliquis de miſeria aliena triſtatur aut dolet inqͣꝫtūmiſeriā alienā apprehendit vt ſuā. hoc aūt ꝯtingit dupliciter. Uno modo ẜm vnionē affectus quod fit per amoreꝫ.quia enī amans reputat amicū tanqͣꝫ ſeipſum. malū ipſiꝰreputat tanqͣꝫ ſuū malū. ⁊ ideo dolet de malo amici ſicutde ſuo. ⁊ inde eſt ꝙ phūs in. ix. ethi. inter alia amicabiliaponit hoc quod eſt condolere amico. ⁊ apl̓s dicit ad Ro.