Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LXXQueſtio

pax eſt ꝟtus. Preterea. Non merem̄ niſi in actibꝰ vittutū. ſed facere pacē eſt meritoriū. ẜꝫ illud Mati. v. Btīpacifici qm̄ filij dei vocabunt̉. ergo pax ē virtus. Preterea. Uicia ꝟtutibꝰ opponūt̉. ſed diſſenſiōes opponuntur paci nūerant̉ inter vicia. vt patet Gal̓. v. ergo pax eſtvirtus. Sed ꝯtra. Uirtus eſt finis vltimꝰ ſed via īipſum. ſed pax eſt qͦdāmodo finis vltimꝰ. vt Augu. dicitxix. de ciui. dei. ergo pax eſt virtus. Rn̄ſio dicenduꝫ ſicut ſupͣ dictū eſt. oēs actus ſe inuicē ꝯſequūtur ẜmeandē rōnem ab agēte ꝓcedētes. oēs hmōi actus ab vnaꝟtute ꝓcedūt. nec hn̄t ſinguli ſingulas ꝟtutes a quibꝰcedant. vt patet in rebꝰ corꝑalibꝰ. qꝛ enī ignis calefaciendo liquefacit tare facit. non ē in igne alia ꝟiꝰl iquefactiua alia rarefactiua. ſed oēs actus hos oꝑatur ignis pervnā ſuā virtutē calefactiuā: ergo pax cauſet̉ ex charitate ẜm ipſam rōnem dilectiōis dei ꝓximi vt on̄ſum eſt.non ē alia ꝟtus cuius pax ſit actus ꝓpriꝰ niſi charitas. ſic̄et de gaudio dictū eſt. Ad primū ergo dicendū ideop̄ceptū datur de pace habēda qꝛ eſt actus charitatispter hoc etiā eſt actus meritoriꝰ. ideo ponit̉ inter btītudines que ſunt actus ꝟtutis ꝑfecte. vt ſupͣ dictū eſt. ponitur etiā inter fructꝰ inqͣꝫtū eſt quoddā finale bonū ſpūalēdulcedinē habens. Et per hoc patet ſolutio ad ſecunduꝫ Ad tertiū dicendū vni ꝟtuti multa vicia opponuntẜm diuerſos actus eius ẜm hoc charitati non ſolū opponitur odiū ratione actus dilectiōis. ſed etiā accidia vel inuidia rōe gaudij. diſſenſio rōe pacꝭ. Queſtio XXXEinde ꝯſiderandūeſt mīa. Et circa hoc querūt̉ quattuor. Primo vtrū malū ſit cauſa mīe ex parte eiꝰ cuiꝰ miſeret̉. Secūdo quoꝝ ſit miſereri. Tertio vtrū mīa ſit ꝟtuſQuarto vtrū ſit maxima virtutū.Ad primū ſic procediturUidetur malū non ꝓprie fit motiuū ad mīam. Ut enīſupͣ oſtēſum eſt. culpa ē magis malū qͣꝫ pena. ſed culpanon ē ꝓuocatiuū ad mīam. ſed magis ad indignationeꝫergo eſt mīe ꝓuocatiuū Preterea. Ea que ſunt crudelia ſeu dura vident̉ quendā exceſſum mali habere. ſedphūs dicit in. ij. rhetorice. durū eſt aliud a miſerabiliexpulſiuū miſeratiōis. ergo malū inqͣꝫtū hmōi eſt motiuū ad mīam. Preterea. Signa maloꝝ non vere ſūtmala. ſed ſigna maloꝝ magis ꝓuocant ad mīaꝫ. vt patꝫper phm̄ in. ij. rhetorice. ergo malū eſt ꝓprie ꝓuocati mīe. Sed ꝯtra eſt qd̓ Damaſ. dicit in. ij. li. mīa ēſpēs triſticie. ſed motiuū ad triſticiā eſt malū. ergo moti ad mīam eſt malū Rn̄ſio dicendū ſicut Augu.dicit. ix. de ciui. dei. mīa eſt aliene miſerie in nr̄o cordepaſſio. qua vtiqꝫ ſi poſſemꝰ ſubuenire cōpellim̄. Diciturenī mīa ex eo aliqͥs habet mīaꝫ ſuꝑ miſeria alteriꝰ. miſeria aūt felicitati opponit̉. Eſt aūt de ratiōe btītudinis ſiue felicitatis vt aliqͥs potiat̉ eo qd̓ vult quod ꝑtinꝫ adiuſticiā. Nam ſicut Aug. dicit. xiij. de trini. btūs eſt habet oīa que vult. nihil mali vult. ideo ecōtrario ad miſeriā ꝑtinet vt patiat̉ que vult. Triplicit̓ aūt aliqͦsvult aliqͥd. Uno quidē appetitu naturali. ſicut oēs homines volūt eſſe viuere. Alio modo vult aliqͥd electionem ex aliqua p̄meditatiōe. Tertio vult aliqͦdẜm ſe. ſed in cauſa ſua. puta vult comedere nociua qͦdāmodo dicimꝰ eum velle infirmari. ſic ergo motiuū mīe ētanqͣꝫ ad miſeriā pertinens. primo quideꝫ eſt illud quod

ꝯtrariat̉ appetitui naturali volētis .ſ. mala corruptiua etꝯtriſtātiaⁱ quoꝝ ꝯtraria hoīes naturalit̓ appetūt. vn̄ phūsdicit in. ij. rhetorice. mīa eſt triſticia quedā ſuꝑ apparēti malo corruptiuo vel ꝯtriſtatiuo. ſecundo hmōi magisefficiunt̉ ad mīaꝫ ꝓuocātia ſi ſint ꝯtra volūtatē electioniſvnde phūs ibide dicit. illa mala ſunt miſerabilia qͦrūfortuna eſt cauſa. puta aliquod malū eueniat vn̄ ſperabatur bonū. Tertio aūt ſunt adhuc magis miſerabilia ſiſunt ꝯͣ totaꝫ volūtatē. puta ſi aliqͥs ſꝑ ſectatꝰ eſt bona eteueniūt ei mala. ideo phūs dicit in eodē libro mīa ēmaxime ſuꝑ malis eius indignꝰ patit̉. Ad primū ergo dicendū de ratione culpe eſt ſit volūtaria. qͣꝫtuꝫad hoc habet rationē miſerabilis. ſed magis rationempuniēdi. ſed quia culpa poteſt eſſe aliqͦ modo pena inqͣꝫtum .ſ. habet aliquid annexū quod eſt ꝯͣ volūtatē peccantis. ẜm hoc poteſt habere rationē miſerabilis. ẜm hocmiſerem compatim̄ peccantibꝰ. ſicut Gre. dicit in quadam omel̓. vera iuſticia habet dedignationem .ſ. adpeccatores ſed cōpaſſionē. et Matth. ix. dicit̉. Uidēs Ieſus turbas miſertus eſt eis. qꝛ erant vexati iacentes ſicutoues non habētes paſtorē. Ad ſecūdū dicendū quiamīa eſt cōpaſſio miſerie alterius. ꝓprie mīa eſt ad alterū.aūt ad ſeipſum niſi ẜm qͣꝫdaꝫ ſimilitudinē. ſicut iuſticiaẜm in hoīe ꝯſiderāt̉ diuerſe partes. vt dicit̉ in. v. ethi.et ẜm hoc dicit̉ Eccꝭ. xxx. Miſerere aīe tue placēs deo. Sicut ergo mīa non eſt ꝓprie ad ſeipſum ſed dolor. putapatim̄ aliquid crudele in nobis. ita etiā ſi ſint alique ꝑſone ita nobis ꝯiuncte vt ſint quaſi aliqͥd nr̄i. puta filij autparentes. in eoꝝ malis miſerem ſed dolemus ſicut invulneribꝰ ꝓprijs. ẜm hoc phūs dicit durū eſt expulſiuum miſeratiōis. Ad tertiū dicēdū ſicut ex ſpe memoria bonoꝝ ſeqͥtur delectatio. ita ex ſpe memoria malorum ſequit̉ triſticia. tamē tam vehemēs ſicut ex ſerſu p̄ſentiū. ideo ſigna maloꝝ inqͣꝫtū repn̄tant nobis mala miſerabilia ſicut p̄ſentia cōmouet ad miſerandū.Ad ſecundū ſic ꝓcediturUidetur defectus ſit ratio miſerēdi ex parte miſerētis. Propriū enī dei eſt miſereri. vn̄ dicit̉ in pͣs. Miſerationes eius ſuꝑ oīa oꝑa eius. ſed in deo nullus ē defectus. ergo defectus non pōt eſſe miſerēdi. PretereaSi defectꝰ eſt ratio miſerēdi oportet illi qui ſunt maxime ſine defectu. maxīe miſerent̉. ſed hoc eſt falſum. dic̄enī phūs in. ij. thetorice. qui ex toto ꝑierūt non miſerētur. ergo videtur defectus non ſit ratio miſerēdi ex parte miſerentns. Pretere a. Suſtinere aliquā ꝯtumeliaꝫad defectū pertinet. ſed phūs dicit ibidem illi qui ſuntin ꝯtumeliatiua diſpoſitiōe non miſerent̉. ergo defectusex parte miſerentis non ē ratio miſerēdi. Sed ꝯtra eſt mīa ē triſtitia quedā. ſed defectus ē ratio triſticie. vnde infirmi faciliꝰ ꝯtriſtant̉. vt ſupͣ dictū eſt. ergo ratio miſerendi ē defectus miſerentis. Rn̄ſio dicendū cummīa ſit cōpaſſio ſuper miſeria aliena vt dictum eſt. ex hocꝯtingit aliquis miſereat̉. exqͦ ꝯtingit de miſeria aliena doleat. quia autē triſticia ſeu dolor eſt de ꝓprio malo intantū aliquis de miſeria aliena triſtatur aut dolet inqͣꝫtūmiſeriā alienā apprehendit vt ſuā. hoc aūt ꝯtingit dupliciter. Uno modo ẜm vnionē affectus quod fit per amoreꝫ.quia enī amans reputat amicū tanqͣꝫ ſeipſum. malū ipſiꝰreputat tanqͣꝫ ſuū malū. ideo dolet de malo amici ſicutde ſuo. inde eſt phūs in. ix. ethi. inter alia amicabiliaponit hoc quod eſt condolere amico. apl̓s dicit ad Ro.