QueſtioLLX
xij. Gaudere cum gaudentibus. flere cuꝫ flentibus. Aliomodo contingit ẜm vnionē realem. vtpote cum malū aliquoꝝ ꝓpinquū eſt vt ab eis ad nos tranſeat. ⁊ ideo philoſo. dicit in ſcd̓o rethorice ꝙ hoīes miſerent̉ ſuꝑ illos quiſunt eis cōiuncti ⁊ ſimiles. qꝛ ꝑ hoc fit eis e ſtimatio ꝙ ip̄ietiā poſſit ſimilia pati. ⁊ inde eſt etiā ꝙ ſenes ⁊ ſapientesqui ꝯſiderant ſe poſſe in mala incidere ⁊ debiles ⁊ formidoloſi magis ſunt miſericordes. ecōtrario aūt illi qͦ reputant ſe eſſe felices ⁊ intantū potentes ꝙ nihil mali putātſe poſſe pati non ita cōmiſerent̉. ſic ergo ſꝑ defectus eſt rōmiſerendi. vel inqͣꝫtum aliquis defectū alicuiꝰ reputat ſuum ꝓpter vnionē amoris vel ꝓpter poſſibilitatē ſil̓ia patiēdi. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ deus nō miſeret̉ niſi ꝓpter amore inqͣꝫtū amat nos tanqͣꝫ aliquid ſui. ¶ Ad ſecūdū dicendū ꝙ illi qui iā ſunt in infimis malis. non timētſe vlterius pati aliquid. ⁊ ideo nō miſerent̉ ſil̓r etiā. nec illi qui valde timēt. qꝛ tantū intendūt ꝓprie paſſioni ꝙ nonintendūt miſerie aliene. ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ illi qͥ ſūtin ꝯtumeliatiua diſpoſicōe. ſiue qꝛ ſunt ꝯtumeliā paſſi ſiue qꝛ velint cōtumeliā inferre. ꝓuocant̉ ad iram ⁊ ad audaciā. que ſunt quedā paſſiōes virilitatis extollētes animū hoīs ad arduū. vnde inferūt hoī eſtimationē ꝙ ſit aliquid in futurū paſſurus vn̄ tales dū ſunt in hac diſpoſition nō miſerent̉ ẜm illud Pro. xxvij. Ira non habet miſericordiā neqꝫ erumpēs furor. ⁊ ex ſimili rōne ſuꝑbi nō miſerent̉ qͥ contemnūt alios ⁊ reputāt eos malos. vn̄ reputant ꝙ digne patiant̉ quicqͥd patiunt̉. vnde ⁊ Grego. dicit ꝙ falſa iuſticia .ſ. ſuperborum non habet compaſſionēſed dedignationem.Ad tertium ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ miſericordia nō ſit virtus. Principale enī ī virtute eſt dilectio. vt ptꝫ ꝑ philo. in li. ethic̄. electio aūt ē appetitus p̄conſiliati. vt ī eodē li. d̓r. id ergo qd̓ impedit cōſiliū nō pōt dici virtus. ſed miſericordia impedit ꝯſiliuꝫ.ẜm illud Saluſtij. Oēs hoīes qui de rebꝰ dubijs cōſultant. ab ira ⁊ miſericordia vacuos eſſe decet. non enī animꝰ facile verū quid ⁊ vbi iſta afficiūt. ergo miſericordianō eſt virtꝰ. ¶ Preterea nihil qḋ eſt ꝯtrariū virtuti ē laudabile ſed nemeſis ꝯtrariat̉ miſcd̓ie. vt philo. dicit in. ij.rhetorice. nemeſis aūt eſt paſſio laudabilis. vt d̓r in ſcd̓oethicoꝝ. ergo miſcd̓ia non ē virtus. ¶ Preterea gaudiū⁊ pax non ſūt ſpeciales virtutes. qꝛ conſequunt̉ ex charitate. vt ſupra dictū eſt. ſicut etiā miſcd̓ia ꝯſequit̉ ex chari tate. ſic enī ex charitate flemus cum flentibꝰ. ſic̄ gaudemuscum gaudētibꝰ. ergo miſcd̓ia non eſt ſpālis virtꝰ. ¶ Preterea cū miſcd̓ia ad vim appetitiuā ꝑtineat. nō eſt virtꝰ intellectualis. nec ē virtus theologica cum nō habeat deū ꝓobiecto. ſil̓r etiā nec eſt virtus moralis. qꝛ nec eſt circa operatōes. hoc enī ꝑtinet ad iuſticiā. nec eſt circa paſſiōes. nōenī reducit̉ ad aliquā duodecim medietatū quas philoſophus pōt in. ij. ethicoꝝ. ergo miſcd̓ia nō eſt virtus. ¶Sed ꝯtra eſt qd̓̇ Augꝰ dicit in. ix. de ciui. dei. Longe melius ⁊ humaniꝰ ⁊ pioꝝ ſenſibꝰ accōmodaciꝰ Cicero in Ceſaris laude locutus eſt vbi ait. nulla de virtutibꝰ tuis necadmirabilior nec gratior miſcd̓ia eſt. ergo miſcd̓ia ē virtus. ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ miſcd̓ia importat dolorē de miſeria aliena iſte aūt dolor pōt nominare vno quidē modomotū appetitꝰ ſenſitiui. ⁊ ẜm hoc miſcd̓ia paſſio eſt ⁊ nonvirtus. alio vero mō pōt nominare motū appetitꝰ intellectiui ẜm ꝙ alicui diſplicet malū alterius. hic aūt motꝰ pōteſſe ẜm rōnem regulatꝰ. ⁊ pōt ẜm hunc motū rōne regula
tum regulari motus inferioris appetitus. vn̄ Augꝰ dicitin. ix. de ciui. dei ꝙ iſte motꝰ aī .ſ. miſcd̓ia ſeruit rōni quādo ita p̄bet̉ miſcd̓ia vt ꝯſeruet̉ iuſtitia. ſiue cū indigēti tribuit̉. ſiue cū ignoſcit̉ penitēti. ⁊ qꝛ ratio virtutis hūane cōſiſtit in hoc ꝙ motꝰ aī ratione regulet̉. vt ex ſuꝑioribꝰ ptꝫꝯſeq̄ns eſt miſcd̓iā eſſe virtutē. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ auctoritas illa Saluſtij intelligit̉ de miſcd̓ia ẜm ꝙeſt paſſio rōne non regulata. ſic enī impedit ꝯſiliū rōnis.dū facit a iuſticia diſcedere. ¶ Ad ſcd̓m dicendū ꝙ phūsloquit̉ de miſcd̓ia ⁊ nemeſi ẜm ꝙ vtrūqꝫ eſt paſſio. ⁊ habēt quidē ꝯtrarietatē ex ꝑte eſtimatōis quā hn̄t de malisalienis de quibꝰ miſericors dolet inqͣꝫtū eſtimat aliquē indigna pati. nemeſiticꝰ aūt gaudet inqͣꝫtū eſtimat aliquosdigne pati. ⁊ triſtat̉ ſi indignis bn̄ accidat. ⁊ vtrūqꝫ ē laudabile ⁊ ab eodē more deſcēdēs. vt ibidē d̓r. ſed ꝓprie miſericordie opponit̉ inuidia. vt infra dicet̉. ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ gaudiū ⁊ pax nihil adijciūt ſuꝑ tōneꝫ boni qd̓ ēobiectu charitatis. ⁊ ideo nō requirūt alias virtutes qͣꝫ caritatē. ſed miſcd̓ia reſpicit quādā ſpecialē rōneꝫ .ſ. miſeriāeius cuius miſeret̉. ¶ Ad quartū dicendū ꝙ miſcd̓ia ẜmꝙ ē virtꝰ ē ꝟtꝰ moralis circa paſſiones exn̄s. ⁊ reducit̉ adillā medietatē que d̓r nemeſis. qꝛ ab eodē more ꝓcedūt.vt in. ij. rethorice d̓r. Has aūt medietates phūs nō ponitvirtutes ſed paſſiōes. qꝛ etiā ẜm ꝙ ſunt paſſiones. laudabiles ſūt. nihil tn̄ ꝓhibet quin ab aliquo habitu electiuoꝓueniant. ⁊ ẜm hoc aſſumunt ratione virtutis.Ad quartuꝫ ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ miſcd̓ia ſit maxima virtutū. Maxīe ad virtuteꝫꝑtinere videt̉ cultus diuinꝰ. ſed mīa cultui diuino p̄fert̉.ẜm illud Oſee. vi. ⁊ Mat. xij. Miſcd̓iaꝫ volo ⁊ non ſacrificiū. ergo miſcd̓ia eſt maxīa virtus. ¶ Preterea ſuꝑ illud .i. ad Thimo. v. Pietas ad oīa vtilis eſt. dic̄ gloſa.Ambroꝰ. Oīs ſūma diſcipline xp̄iane in miſcd̓ia ⁊ pietate eſt. ſed diſciplina xp̄iana ꝯtinet oēm virtutē. ergo ſūma totiꝰ virtutis in miſcd̓ia ꝯſiſtit. ¶ Preterea virtus ēque bonū facit hn̄teꝫ. ergo tāto aliqua virtus eſt meliorqͣꝫto facit hoīeꝫ deo ſimiliorē. qꝛ ꝑ hoc melior ē hō. qꝛ deoeſt ſil̓ior. ⁊ hoc maxīe facit miſcd̓ia. qꝛ de deo d̓r ī pͣs ꝙ miſerationes eiꝰ ſunt ſuꝑ oīa oꝑa eius. vn̄ ⁊ Luc̄. vi. dn̄s dicit. Eſtote miſericordes. ſic̄ ⁊ pr̄ veſter miſericors eſt. miſcd̓ia igit̉ maxīa virtutū. ¶ Sed ꝯtra eſt ꝙ dicit apl̓s adCol̓. iij. cū dixiſſet. Induite vos ſic̄ dilecti dei viſcera miſcd̓ie ⁊c̄. poſtea ſubdit. Suꝑ oīa charitatē habete. ergo miſcd̓ia nō eſt maxīa virtutū ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ aliqͣ virtus pōt eſſe maxīa dupl̓r. vno mō ẜm ſe. alio mō ꝑ comꝑationē ad hn̄tē. Scd̓m ſe quidē miſcd̓ia maxīa ē. ꝑtinetenī ad miſcd̓iaꝫ ꝙ alij effundat. ⁊ qd̓ plus eſt ꝙ defectusalioꝝ ſubleuet ⁊ hoc maxīe ſuꝑioris eſt. vn̄ ⁊ miſereri ponit̉ ꝓpriū deo ⁊ in hoc maxīe d̓r eius oīpo tētia manifeſtari. Sed quo ad hn̄teꝫ mīa nō eſt maxīa. niſi ille qui hꝫ ſitmaximꝰ qui nullū ſupra ſe hēat ſed oēs ſub ſe. ei enī qͥ ſupra ſe aliquē ht̄ maius eſt ⁊ melius ꝯiungi ſuꝑiori qͣꝫ ſuꝑplere defectū inferioris. ⁊ iō qͣꝫtū ad hoīeꝫ qui hꝫ deū ſuꝑiorē charitas ꝑquā deo vnit̉ eſt potior qͣꝫ mīa ꝑ quā defectꝰꝓximoꝝ ſupplet̉. ſed inter oēs virtutes q̄ ad ꝓximū ꝑtinētpotiſſima eſt miſcd̓ia. ſicut etiā eſt potioris actꝰ. nā ſupplere defectū alteriꝰ inqͣꝫtū hmōi eſt ſuꝑioris ⁊ melioris. ¶Ad primū ergo dicendū ꝙ deū non colimꝰ ꝑ exteriora ſacrificia aut munera ꝓpter ip̄m. ſed ꝓpter nos ⁊ ꝓpter ꝓximos. non enī indiget ſacrificijs nr̄is ſed vult ea ſibi offerri ꝓpter nr̄am deuotionē ⁊ ꝓximoꝝ vtilitatē. ⁊ iō miſcd̓ia