QueſtioLXIL
diū veſtrū impleatur ¶ Rn̄ſio dicēdū ꝙ plenitudo gaudij pōt intelligi dupliciter. Uno mō ex ꝑte rei d̓ qua gaudetur. vt .ſ. tantū gaudeat̉ de ea qͣꝫtū eſt dignū de ea gauderi. ⁊ ſic ſolū dei gaudiū eſt plenū de ſeipſo. quia gaudiūdei eſt infinitū. ⁊ hoc eſt ꝯdignū dīne bonitati dei. cuiuſlibet autem creature gaudiū oportet eſſe finitū. Alio modopoteſt intelligi plenitudo gaudij ex parte gaudētis. gaudiū autem comꝑatur ad deſideriū ſicut quies ad motum.vt ſupͣ dictū eſt. cū de paſſiōibus ageret̉. eſt autem quiesplena cū nihil reſtat de motu. vnde tunc gaudiū eſt plenū qū iam nihil deſiderandū reſtat. qͣꝫdiu autē in hoc mūdo ſumus nō ceſſat in nobis deſiderij motus. qꝛ adhuc reſtat ꝙ deo magis appropinqͣmꝰ per gratiā. vt ex ſupͣ dictiſpatet. ſed qn̄ iam ad btītudinē ꝑfectā ꝑuentū fuerit nihildeſiderandū reſtabit. qꝛ ibi erit plena dei fruitio in qͣ homo obtinebit quicqͥd etiā circa alia bona deſiderauerit. ẜꝫillud pͣs. Qui replet in bonis deſideriū tuū. ⁊ ideo quieſcet deſideriū nō ſolū quo deſideramꝰ deū. ſed etiā erit omniū deſiderioꝝ quies. vnde gaudiū btōꝝ eſt ꝑfecte plenūet etiā ſuꝑplenū. qꝛ plus obtinebūt qͣꝫ deſiderare ſuffecerint. Non enī in cor hoīs aſcēdit q̄ preꝑauit deus diligentibꝰ ſe. vt dicit̉. i. ad Corinth. ij. ⁊ hoc eſt quod d̓r Lu. vi.Uenſurā bonā ⁊ ſuꝑfluētē dabunt in ſinū veſtrū. qꝛ cūnulla creatura ē capax gaudij de deo ei condigni. tamen ēꝙ iſtud gaudiū oīno plenū non capit̉ in hoīe. ſed potiꝰ homo intrat in ipſum. ẜm illud Matth. xxv. Intra in gaudiū dn̄i tui. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ ratio illa ꝓcedit de plenitudine gaudij ex parte rei de qͣ gaudet̉. ¶ Adſecundū dicendū ꝙ cuꝫ ꝑuentū fuerit ad btītudine. vnuſquiſqꝫ attinget terminū ſibi p̄fixū ex p̄deſtinatiōe diuinanec reſtabit vlterius aliqͦd quo tendat̉ qͣꝫuis in illa termīatione vnus ꝑueniat ad maiorē ꝓpinqͥtatē dei. alius ad minorem. ⁊ ideo vniuſcuiuſqꝫ gaudiū erit plenum ex partegaudētis. qꝛ vniuſcuiuſqꝫ deſideriū plene quietabit̉. erittn̄ gaudiū vnius maius qͣꝫ alterius ꝓpter pleniorē ꝑticipationē dīne btītudinis. ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ cōprehenſio importat plenitudinē cognitiōiſ ex parte rei cognite. vt .ſ. tantū cognoſcat̉ res qͣꝫtum cognoſci pōt. habet tamen etiā cognitio aliquā plenitudinē ex ꝑte cognoſcētis.ſicut ⁊ de gaudio dictū eſt. vnde ⁊ apl̓us dicit ad Col̓. i.Impleamī agnitiōe voluntatis eius in oī ſapīa ⁊ intellectu ſpiritali.Ad quartū ſic procedit.Uidetur ꝙ gaudiū ſit ꝟtus. Uiciū enī ꝯtrariat̉ ꝟtuti. ſꝫtriſticia ponitur viciū. vt patet de accidia ⁊ de inuidia. ergo etiā gaudiū debet poni ꝟtus ¶ Preterea. Sic̄ amoret ſpes ſunt paſſiones quedā quarū obiectū eſt bonū. itaet gaudiū. ſed amor ⁊ ſpes ponunt̉ ꝟtutes. ergo ⁊ gaudium debet poni ꝟtus. ¶ Preterea. Precepta legis dant̉de actibus ꝟtutū. ſed p̄cipitur nobis ꝙ de deo gaudeamꝰẜm illud Phil̓. iiij. Gaudete in dn̄o ſemꝑ. ergo gaudiuꝫeſt virtus. ¶ Sed ꝯtra ē ꝙ neqꝫ ꝯnumerat̉ inter ꝟtutestheologicas. neqꝫ inter ꝟtutes morales. neqꝫ inter ꝟtutes intellectuales. vt ex ſupͣ dictis patet. ¶ Rn̄ſio dicendum ꝙ ꝟtus ſicut ſu pͣ habitū eſt. eſt habitꝰ quidā oꝑatiuus. ⁊ ideo ẜm ꝓpriā rationē habꝫ inclinationē ad aliquēactū. eſt aūt ꝯtingens ex vno habitu plures actꝰ eiuſdemrationis ordinatos ꝓuenire quoꝝ vnus ſequat̉ ex altero.et qꝛ poſteriores actus non ꝓcedūt ex habitu ꝟtutis niſiper actum priorē. inde eſt ꝙ ꝟtus nō diffinit̉ nec denoīatur niſi ab actu priori. qͣꝫuis etiā alij actꝰ ab ea ꝯſequant̉.
Manifeſtū eſt aūt ex his q̄ ſupͣ de paſſiōibꝰ dicta ſunt. ꝙamor ē prima affectio appetitiue potētie. ex qͣ ſequit̉ ⁊ deſideriū ⁊ gaudiū. ⁊ ideo habitꝰ ꝟtutis ideꝫ eſt qui inclinatad diligendū ⁊ ad deſiderandū bonū dilectū ⁊ ad gaudiūde eo. ſed quia dilectio inter hos actus eſt prior. inde eſtꝙ ꝟtus nō denoīat̉ a gaudio nec a deſiderio. ſed a dilectione ⁊ d̓r charitas. ſic ergo gaudiū nō eſt aliqͣ ꝟtus a charitate diſtincta. ſed ē quidā charitatis actꝰ ſiue effectꝰ. ⁊ ꝓpt̓hoc ꝯnūerat̉ inter fructꝰ. vt patet Gal̓. v. ¶ Ad primuꝫergo dicendū ꝙ triſticia q̄ eſt viciuꝫ cauſat̉ ex inordinatoamore ſui. qd̓ nō eſt aliqd̓ ſpāle viciū. ſꝫ q̄dam generalisradix vicioꝝ. vt ſupͣ dictū eſt. ⁊ iō oportuit triſticias qͣſdāꝑticulares ponere ſpālia vicia. qꝛ nō deriuant̉ ab aliqͦ ſpeciali vicio ſꝫ a generali. ſꝫ amor dei ponit̉ ſpālis ꝟtus q̄ ēcharitas ad quā reducit̉ gaudiū vt dictū eſt ſic̄ ꝓpriꝰ actꝰeius. ¶ Ad ſecūdū dicendū ꝙ ſpes ꝯſequit̉ ex amore. ſic̄et gaudiū. ſꝫ ſpes addit ex ꝑte obiecti qͣꝫdā ſpālē rōnē .ſ. arduū ⁊ poſſibile adipiſci. ⁊ iō ponit̉ ſpālis ꝟtus. ſꝫ gaudium ex ꝑte obiecti nullā ſpālē rōnē addit ſupͣ amore q̄ poſſit cauſare ſpālē ꝟtutē. Ad tertiū dicēdū ꝙ intātū dat̉p̄ceptū legis de gaudio inqͣꝫtū eſt actꝰ charitatis licet nonſit primꝰ actꝰ eius. ¶ Queſtio XXIXEinde ꝯſiderandūeſt de pace. Et circa hoc querūt̉ qͣttuor. Primo vtrū pax ſit idē qd̓ ꝯcordia. Secūdo vryoīa appetāt pacē. Tertio vtrum pax ſit effectuſ charitatisQuarto vtrū pax ſit virtus.Ad primū ſic proceditur.Uidet̉ ꝙ pax ſit idē qḋ ꝯcordia. Dicit enī Aug. xix. d̓ ciui. dei. Pax hoīum ē ordinata ꝯcordia. ſꝫ nō loquit̉ niſi d̓pace hoīum. ergo pax ē idē qd̓ ꝯcordia. ¶ Preterea. Cōcordia ē quedā vnio volūtatū. ſꝫ rō pacis in tali vniōe cōſiſtit. Dicit enī Dio. xi. c. de diui. no. ꝙ pax ē oīum vnitiua ⁊ ꝯſenſus oꝑatiua. ergo pax ē idē qd̓ ꝯcordia. ¶ Preterea. Quoꝝ ē idē oppoſitū ⁊ ipſa ſūt idē. ſꝫ idē oppōit̉ cōcordie ⁊ paci .ſ. diſſenſio. vn̄ d̓r. i. ad Corinth. xiiij. Nō eſtdiſſenſiōis d̓s ſꝫ pacis. ergo pax ē idē qd̓ ꝯcordia. ¶ Sꝫꝯͣ ē qd̓ ꝯcordia pōt eē aliqͦrū impioꝝ īᶠ malo. ſꝫ n̄ ē pax impijs. vt d̓r Eſa. lix. ergo pax n̄ ē idē qd̓ ꝯcordia. ¶ Rn̄ſiodicēdū ꝙ pax includit ꝯcordiā ⁊ aliqͥd addit. vn̄ vbicūqꝫē pax ibi ē ꝯcordia. n̄ tn̄ vbicūqꝫ eſt ꝯcordia ibi ē pax ſi nomē pacis ꝓprie ſumat̉. ꝯcordia .n. ꝓprie ſūpta ē ad alterūinqͣꝫtū .ſ. diuerſoꝝ cordiū volūtates ſimul ī vnū ꝯſenſumꝯueniūt. Cōtingit etiā vniꝰ hoīs cor tendere in diuerſa. ⁊hoc dupl̓r. Uno qͦdē mō ẜm diuerſas potētias appetitiuas. ſic̄ appetitꝰ ſenſitiuꝰ plerūqꝫ tēdit in ꝯͣriū rōnalis appetitꝰ. ẜm illud Gal̓. v. Caro ꝯcupiſcit aduerſus ſpiritūAlio mō inqͣꝫtū vna ⁊ eadē vis appetitiua ī diuerſa appetibilia tēdit q̄ ſimul ꝯſeqͥ nō pōt. vn̄ ncc̄e ē eē repugnātiāmotuū appetitꝰ. vnio aūt hoꝝ motuū ē qͦdē d̓ rōne pacis.nō enī hō hꝫ pacatū cor qͣꝫdiu n̄ habeat id qḋ vult. et ſi habeat aliquid quod vult. tamen adhuc reſtat ei aliqͥd volendum. quod ſimul habere non poteſt. hec autem vnionō eſt de rōne concordie. vn̄ cōcordia importat vnionemappetituū diuerſoꝝ appetētiū. pax āt ſupͣ hāc vnionē importat etiā appetituū vniꝰ appetētꝭ vnionē. ¶ Ad primuꝫergo dicendum ꝙ Auguſtinus loquitur ibi d̓ pace queeſt vnius hominis ad alium. ⁊ hanc pacem dicit eſſe concordiam. non quamlibet ſed ordinatam ex eo ſcilicet ꝙvnus homo concordat cum alio. ẜm illud quod vtriqꝫ