QueſtioXXVIII
Queſtio XXVIIIEinde cōſiderandūeſt de effectibꝰ ꝯſequētibꝰ charitatis actumprincipalē qui ē dilectio. Et primo de effectibus interioribꝰ. Secūdo de exterioribꝰ. Circa primū triaꝯſiderāda ſunt. Primo de gaudio. Secūdo d̓ pace. Tertio de mīa. Circa primū querūt̉ quattuor. Primo vtrumgaudiū ſit effectꝰ charitatis. Secūdo vtrū hmōi gaudiūcōpatiat̉ ſecū triſticiā. Tertio vtrū illud gaudiū poſſit eſſeplenū. Quarto vtrū ſit virtus.Ad primū ſic procediturUidet̉ ꝙ gaudiū nō ſit effectꝰ charitatis in nobiſ. Ex abſentia enī rei amate magis ſequit̉ triſticia qͣꝫ gaudiū. ſeddeus quē ꝑ charitatē diligimꝰ ē nobis abſens qͣꝫdiu ī hacvita viuimꝰ. Quādiu enī ſumꝰ in corꝑe ꝑegrinam a dn̄ovt dicit̉. ij. ad Corinth. v ergo charitas in nobis magiscauſat triſticiā qͣꝫ gaudiū. ¶ Preterea. Per charitatē maxime merem̄ btītudinē. ſed inter ea ꝑ que btītudinē meremur ponit̉ luctus qͦ ad triſticiā ꝑtinet. ẜm illud Matt. v.Beati qͦ lugēt qm̄ ꝯſolabunt̉. ergo magis ē effectꝰ charitatis triſticia qͣꝫ gaudiū. ¶ Preterea. Charitas ē virtusdiſtincta a ſpe. vt ex ſupra dictis patet. ſed gaudiū cauſatur a ſpe. ẜm illud Ro. xij: Spe gaudētes. nō ergo cauſat̉ex charitate. ¶ Sed ꝯͣ eſt. qꝛ ſicut d̓r Ro. v. charitas deidiffuſa ē in cordibꝰ nr̄is ꝑ ſpm̄ ſctm̄ q̄ datꝰ ē nobis. ſꝫ gaudiū in nobis cauſat̉ ex ſpūſancto. ẜm illud Ro. xiiij. Noneſt regnū dei eſca ⁊ poiꝰ ſed iuſticia ⁊ pax ⁊ gaudiū in ſpūſancto. ergo charitas ē cauſa gaudij. ¶ Rn̄ſio dicēdumꝙ ſicut ſupra dictū eſt cū de paſſiōibꝰ ageret̉. ex amore ꝓcedit ⁊ gaudiū ⁊ triſticia. ſed ꝯtrario mō. gaudiuꝫ enī examore cauſat̉ vel ꝓpter pn̄tiam boni amati. vel etiā ꝓpterhoc ꝙ ipſi bono amato ꝓpriū bonū ineſt ⁊ ꝯſeruat̉. ⁊ ſcd̓ꝫhoc maxīe ꝑtinet ad amorē beniuolētie ꝑ quē aliqͥs gaudet de amico ꝓſꝑe ſe hn̄te etiā ſi ſit abſens. ecōtrario auteꝫex amore ſequit̉ triſticia vel ꝓpter abſentiā amati. vel ꝓpt̓hoc ꝙ amatū cui volumus bonū ſuo bono priuat̉. aut aliquo malo deprimit̉. charitas aūt ē amor dei. cuiꝰ bonū immutabile ē. qꝛ ipſe ē ſua bonitas. ⁊ ex hocipſo ꝙ amat̉ eſtin amāte ꝑ nobiliſſimū ſui effectum. ẜm illud. i. Ioh. iiij.Qui manet ī charitate. in deo manet ⁊ deꝰ in eo. ⁊ ideoſpūale gaudiū qd̓ de deo habet̉. ex charitate cauſat̉. ¶ Adprimū ergo dicendū ꝙ qͣꝫdiu ſumꝰ in corꝑe dicim ꝑegrinari a dn̄o in cōꝑatiōe ad illā pn̄tiā qͣ qͥbuſdā ē pn̄ſ ꝑ ſpeciei viſionē. vn̄ ⁊ apl̓s ſubdit ibidē. Per fidē enī ambulamꝰ ⁊ nō ꝑ ſpēm. eſt aūt ⁊ pn̄s ſe amātibꝰ. etiā in hac vita ꝑ gr̄e inhabitationē. ¶ Ad ſecūdū dicēdū ꝙ luctꝰ quibrītudinē meret̉. ē de his q̄ ſunt btītudini ꝯͣria. vn̄ eiuſdērōnis eſt ꝙ talis luciꝰ ex charitate cauſet̉. ⁊ tale gaudiumſpūale de deo. qꝛ eiuſdē rōnis ē gaudere de aliqͦ bono. ettriſtari de his q̄ ei repugnāt. ¶ Ad tertiū dicēdū ꝙ d̓ deopōt eē ſpūale gaudiū duplicit̓. vno mō ẜm ꝙ gaudemusde bono diuino in ſe ꝯſiderato. alio mō ẜm ꝙ gaudem ued̓ bono dīno ꝓut a nobis ꝑticipat̉. primū aūt gaudiū melius ē. ⁊ hoc ꝓcedit principalit̓ ex charitate. ſed ſecūdumgaudiū ꝓcedit etiā ex ſpe ꝑ quā expectamꝰ dīni boni fruitionē. qͣꝫuis etiā ipſa fruitio vel ꝑfecta vel imꝑfecta ſcd̓ꝫmēſurā charitatis obtineatur.Ad ſecundū ſic procedit.Uidetur ꝙ gaudiū ſpirituale quod ex charitate cauſatur
recipiat admixtionē triſticie. Congaudere enim bonis ꝓximi ad charitatē ꝑtinet. ẜm illud. i. ad Corinth. xiij. Charitas non gaudet ſuꝑ iniqͥtate. ꝯgaudet autē veritati. ſedhoc gaudiū recipit ꝑmixtioneꝫ triſticie. ẜm illud Ro. xij.Gaudere cū gaudētibꝰ. flere cū flentibꝰ. ergo gaudiū ſpiri tuale charitatis admixtionē triſticie patit̉ ¶ PretereaPenitētia ſicut dicit Gre. eſt ante acta mala flere ⁊ flenda iterū nō cōmittere. ſed vera pnīa nō eſt ſine charitate.ergo gaudiū charitatis habꝫ triſticie admixtionē ¶ Preterea. Ex charitate ꝯtingit ꝙ aliqͥs deſiderat eſſe cū chriſto. ẜm illud Phil̓. i. Deſideriū hn̄s diſſolui ⁊ eſſe cumchriſto. ſed ex iſto deſiderio ſequit̉ in hoīe q̄dam triſticia.ẜm illud pͣs. Heu mihi qꝛ incolatꝰ meꝰ ꝓlongatꝰ ē. ergogaudiū charitatis recipit admixtionē triſticie. ¶ Sed cōtra eſt ꝙ gaudiū charitatis ē gaudiū d̓ dīna ſapīa. ſed huiuſmodi gaudiū nō habet ꝑmixtionem triſticie: ẜm illudSap̄. viij. Nō habet amaritudinē ꝯuerſatio illius. ergogaudiū charitatis nō patit̉ ꝑmixtionē tri ſticie. ¶ Rn̄ſiodicendū ꝙ ex charitate cauſat̉ duplex gaudiū de deo. ſic̄ſupͣ dictū eſt. Unū quidē principale qd̓ eſt ꝓpriū charitatis. qͦ .ſ. gaudemꝰ d̓ bono dīno ẜm ſe ꝯſiderato. ⁊ tale gaudiū charitatis ꝑmixtionē triſticie nō patitur. ſicut nec ilelud bonū de quo gaudet̉ pōt aliquā mali admixtionē habere. ⁊ ideo apl̓s dicit ad Phil̓. iiij. Gaudete in dn̄o ſꝑ.Aliud aūt eſt gandiū charitatis qͦ gaudet aliqͥs de bonodiuino ẜm ꝙ ꝑticipat̉ a nobis. hec autē ꝑticipatio poteſtimpediri per aliquod ꝯtrariū. ⁊ ideo ex hac parte gaudiūcharitatis pōt habere ꝑmixtionē triſticie. ꝓut .ſ. aliquistriſtatur de eo quod repugnat ꝑticipationi dīni boni velin nobis vel in ꝓximis quos tanqͣꝫ noſipſos diligimus¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ fletus ꝓximi non ē niſi dealiquo malo. oē autē malū importat defectū ꝑticipatiōisſummi boni. ⁊ ideo intantū facit charitas condolere ꝓxīoinqͣꝫtum ꝑticipatio diuini boni in eo impedit̉. ¶ Ad ſecūdum dicendū ꝙ peccata diuidūt inter nos ⁊ deū. vt dicitur Eſa. xxix. ⁊ ideo hec eſt ratio dolendi de peccatis preteritis noſtris vel etiam alioꝝ inqͣꝫtum per ea impedim̄ aꝑticipatione diuini boni. ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ qͣꝫuis īincolatu huius miſerie aliquo modo participemꝰ diuinū bonū ꝑ cognitionē ⁊ amorem. tamen huius vire miſeria impedit a perfecta ꝑticipatiōe diuini boni qͣlis erit īpatria. ⁊ ideo etiā triſticia qua quis luget de dilatiōe glorie pertinet ad impedimentū ꝑticipationis diuini boni.Ad tertium ſic ꝓcediturUidetur ꝙ ſpirituale gaudium quod ex charitate cauſatur non poſſit in nobis impleri. Quanto enim maiꝰ gaudium de deo habemus. tanto gaudium eius in nobis magis impletur. ſed nunqͣꝫ poſſumus tantum de deo gaudere qͣꝫtum dignum eſt vt de deo gaudeatur. quia ſemperbonitas eius que eſt infinita lexcedit gaudium creaturequod eſt finitum. ergo gaudium de deo nunqͣꝫ poteſt impleri. ¶ Preterea. Illud quod eſt impletum non poteſteſſe maius. ſed gaudium etiam beatorum poteſt eſſe maius. quia gaudium vnius eſt maius qͣꝫ alteriꝰ. ergo gaudium de deo non poteſt in creatura impleri. ¶ Preterea. Nihil aliud videtur eſſe comp̄henſio qͣꝫ cognitionisplenitudo. ſed ſicut vis cognoſcitiua creature eſt finita.ita vis appetitiua eiuſdem. cum ergo deus non poſſit abaliqua creatura comprehendi. videtur ꝙ non poſſit alicꝰcreature gaudiū d̓ deo īpleri. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ dn̄s diſcipul̓dixit Ioh. xv. Ut gaudium meum in vobis ſit. ⁊ gau-