QueſtioXXVII
¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ meliores ex eo ꝙ melioresſunt. ſunt magis amabiles. ſed ex eo ꝙ in eis eſt ꝑfectiorcharitas. ſunt magis amātes. ẜm tn̄ ꝓportionē amati. nōenī melior minꝰ amat id quod infra ipſuꝫ eſt qͣꝫ amabileſit. ſicut ſi ille qͥ eſt minus bonus nō attingit ad amanduꝫmeliorē qͣꝫtū amabilis ē. ¶ Ad ſecūdū dicēdū ꝙ ſic̄ phūsdicit ibidē. hoīes volūt amari inqͣꝫtū volūt honorari. ſic̄enī honor exhibet̉ alicui vt quoddā teſtīoniū boni in ipſo qui honorat̉. ita per hoc ꝙ aliqͥs amatur oſtendit̉ in ipſo eſſe aliquod bonū. qꝛ ſolū bonuꝫ amabile eſt. ſic ergoamari ⁊ honorari querūt hoīes ꝓpter aliud .ſ. ad manifeſtationē boni in amato exiſtētis. amare aūt querūt charitateꝫ habētes ẜm ſe quaſi ipſuꝫ ſit bonū charitatis ſicut etquilibet actus ꝟtutis eſt bonū virtutis illiꝰ. vnde magispertinet ad charitateꝫ velle amare qͣꝫ velle amari. ¶ Adtertiū dicendū ꝙ ꝓpter amari aliqͦ amāt nō ita ꝙ amari ſitfinis eius quod ē amare. ſed eo ꝙ eſt via quedam ad hocinducens ꝙ homo ametAd ſecundū ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ amare ẜm ꝙ ē actus charitatiſ nihil ſit aliud qͣꝫbeni uolētia. Dicit enī phūs ī. ij. rhetorice. ꝙ amare ē velle alicui bonū. ſed hoc ē beniuolētia. ergo nihil aliud ē actus charitatis qͣꝫ beniuolētia. ¶ Preterea. Cuiꝰ ē habitꝰeius ē atus. ſed habitꝰ charitatis ē in potētia volūtatis.vt ſupͣ dictū eſt. ergo etiā actꝰ charitatis ē actus volūtatiſſed nō eſt niſi in bonū tendēs qd̓ eſt beniuolētia. ergo actus charitatis nihil aliud ē qͣꝫ beniuolētia. ¶ Preterea.Phūs in. ix. ethi. ponit qͥnqꝫ ad amicitiā ꝑtinētia. quorūprimū eſt ꝙ hō velit amico bonū. ſecūdū eſt ꝙ velit ei eēet viuere. tertiū eſt ꝙ ei delectabilit̓ ꝯuiuat. quartū eſt ꝙeadē eligat. qͦntū eſt ꝙ ei ꝯdoleat ⁊ ꝯgaudeat. ſed primaduo ad beniuolētiā ꝑtinent. ergo primꝰ actus charitatis ēbeniuolētia. ¶ Sꝫ ꝯͣ eſt qḋ phūs dicit ī eodē libro ꝙ beniuolētia neqꝫ ē amicitia neqꝫ ē amatio. ſed ē amicitie pͥncipiū. ſed charitas ē amicitia vt ſupͣ dictū eſt. ergo beniuolentia nō eſt idē quod dilectio q̄ eſt charitatis actꝰ. ¶ Reſponſio dicendū ꝙ beniuolētia ꝓprie dicit̉ actus volūtatꝭquo alteri bonū volumꝰ. hic aūt volūtatis actꝰ differt abactuali amore. tam ẜm ꝙ eſt in appetitu ſenſitiuo qͣꝫ etiam ẜm ꝙ eſt in appetitu intellectiuo qui eſt voluntatis.amor enim qui eſt in appetitu ſenſitiuo quedam paſſio eſt. oīs aūt paſſio cū quodā impetu inclinat in ſuū obiectū. paſſio aut amoris hoc habet ꝙ nō ſubito exorit̉. ſedꝑ aliquā aſſiduā inſpectioneꝫ rei amate. ⁊ iō phūs in. ix.ethi. oſtendēs differētiā inter beniuolētiā ⁊ amorē qui ēpaſſio. dicit ꝙ beniuolētia nō habet diſſenſionē ⁊ appetitū. id eſt. aliquē impetū inclinatiōis. ſed ex ſolo iudicio rationis hō vult bonū alicui. ſimilit̓ etiā taliſ amor ē ex qͣdāꝯſuetudine. beniuolētia aūt interdū orit̉ ex repētino. ſic̄accidit nobis de pugilibꝰ qui pugnāt. quoꝝ alterū vellemus vincere. ſed amor qͦ eſt in appetitu intellectiuo. etiādiffert a beniuolētia. importat enī qͣꝫdam vnionē ẜm affectum amātis ad amatū. inqͣꝫtū .ſ. amās eſtimat amatumqͦdāmodo vt vnū ſibi vel ad ſe ꝑtinēſ. ⁊ ſic mouet̉ in ipſūſed beniuolētia eſt ſimplex actus volūtatis quo volumꝰalicui bonū. etiā nō p̄ſuppoſita p̄dicta vnione affectus adipſum. Sic ergo in dilectiōe ẜm ꝙ ē actꝰ charitatis includitur quidē beniuolētia. ſꝫ dilectio ſiue amor addit vnionem affectus. ⁊ ꝓpter hoc phūs dicit ibidē ꝙ beniuolētiaeſt principiū amicitie ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ phūsibi diffinit amare: non ponēs totam rationē ipſius. ſ ali-
quid ad rationē eius pertinens in quo maxīe manifeſtat̉dilectionis actus. ¶ Ad ſecundū dicendū ꝙ dilectio eſtactus volūtatis in bonū tendēs. ſed cū quadā vnione adamatū que quidē in beniuolētia nō importat̉. ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ intantū illa que phūs ibi ponit ad amicitiāꝑtinent inqͣꝫtū ꝓueniūt ex amore quē quis habet ad ſeipſum vt ibidē dicitur. vt .ſ. hec oīa aliquis erga amicumagat ſicut ad ſeipſum. qd̓ ꝑtinet ad p̄dictā vnionē affectꝰAd tertiū ſic procediturUidetur ꝙ deus nō ꝓpter ſeipſum ſed ꝓpter aliud diligatur ex charitate. Dicit enī Gre. in quadā homel̓. Ex hisque nouit animꝰ diſcit incognita amare. vocat aūt incōgnita intelligibilia ⁊ dīna. cognita aūt ſenſibilia. ergo deus eſt ꝓpter aliud diligēdus. ¶ Preterea. Amor ſequit̉cognitionē. ſed deus per aliud cognoſcit̉. ẜm illud Ro. i.Inuiſibilia dei per ea q̄ facta ſunt intellecta ꝯſpiciūt̉. ergo etiā ꝓpter aliud a mat̉ ⁊ nō ꝓpt̓ſe. ¶ Preterea. Speſgenerat charitatē. vt dicit̉ in glo. Matth. i. timor etiā charitatē introducit. vt Aug. dicit ſuꝑ. i. can̄. Ioh. ſed ſpesexpectat aliquid adipiſci a deo. timor aūt refugit aliquidquod a deoſinfligi pōt. ergo videt̉ ꝙ deus ꝓpter aliqd̓ bonū ſperatū vel ꝓpter aliquod malū timēdū ſit amādus. n̄ergo eſt amādus ꝓpter ſeipſum. ¶ Sed ꝯͣ eſt ꝙ ſicut Augu. dicit in. i. de doc. chri. frui ē amore inherere alicui ꝓpter ſeipſum. ſed deo fruendū eſt vt in eodē libro d̓r. ergodeus diligēdus eſt ꝓpter ſeipſum. ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ liꝓpter importat habitudinē alicuiꝰ cauſe. Eſt aūt qͣdruplexgenus cauſe .ſ. finalis. formalis. efficiēs. ⁊ materialis. adquā reducit̉ etiā materialis diſpoſitio que nō eſt cā ſimpliciter. ſed ẜm quid. ⁊ ẜm hec quattuor genera cauſaruꝫdicitur aliquid ꝓpter alterū diligendū. ẜm quidē genuscauſe finalis. ſicut diligimꝰ medicinā ꝓpter ſanitate. ſecūdū aūt genus cauſe formalis. ſicut diligimꝰ hoīeꝫ ꝓpt̓ virtutem. quia .ſ. virtute formaliter ē bonus ⁊ ꝑ ꝯſequēs diligibilis. ſcd̓m aūt cauſam efficientē. ſicut diligimꝰ aliqͦsinqͣꝫtum ſunt filij talis patriſ. ẜm aūt diſpoſitionē que reducit̉ ad genus cauſe materialis dicim aliquid diligere ꝓpter id quod nos diſponit ad eius dilectionē puta ꝓpteraliqͣ bn̄ficia ſuſcepta. qͣꝫuis poſtqͣꝫ iam amare incepimusnon ꝓpter illa bn̄ficia amemꝰ amicū. ſed ꝓpter eius virtutem. primis ergo tribus modis deū nō diligimꝰ ꝓpter aliud. ſed ꝓpter ſeipſum. nō enī ordinat̉ ad aliud ſicut ad finem. ſed ipſe ē finis vltimꝰ oīum. neqꝫ etiā informat̉ aliquo alio ad hoc ꝙ ſit bonus. ſed eius ſubſtātia ē eiꝰ bonitas ẜm quā exēplariter oīa bona ſunt. neqꝫ iterū ei ab altero bonitas ineſt. ſed ab ipſo oībus alijs. ſed qͣrto modopōt diligi ꝓpter aliud. qꝛ .ſ. ex aliquibꝰ alijs diſponim adhoc ꝙ in dei dilectione ꝓficiamus. puta per beneficia abeo ſuſcepta. vel per p̄mia ſperata. vel per penas quas peripſum vitare intendimus. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙex his que animus nouit diſcit incognita amare. non ꝙcognita ſint ratio diligendi ipſa incognita per modumcauſe formalis vel finalis vel efficientiſ. ſed quia propterhoc homo diſponitur ad amandum incognita. ¶ Ad ſecundum dicendum ꝙ cognitio dei acquiritur quidem ꝑalia. ſed poſtqͣꝫ iam cognoſcitur. non per alia cognoſciturſed per ſeipſum. ẜm illud Ioh. iiij. Iam non propter tu.am loquelam credimus. ipſi enim videmus ⁊ ſcimus. qꝛhic eſt vere ſaluator mundi. Ad tertiū dicendū ꝙ ſpēset timor ducunt ad charitatem per modum diſpoſitiōiscuiuſdam. vt ex ſupra dictis patet.