Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioXXI I I I

cui non appropinquatur paſſibꝰ corporis ſed affectibusmentis. hanc autem propinquitatem facit charitas. quiaper ipſam mens deo vnit̉. ideo de rōne charitatis vie ēvt poſſit augeri. ſi enī poſſꝫ augeri. iam ceſſarꝫ vie proceſſus. ideo apl̓s charitatē viā noīat dicens. i. ad Corī.xij. Adhuc excellētiorē viam vobis demōſtro. Ad pri ergo dicendū charitati ꝯuenit qͣꝫtitas dimēſiuaſed ſolū qͣꝫtitas ꝟtualis. que ſolū attendit̉ ẜm nūeruꝫobiectoꝝ. vt .ſ. plura vel pauciora diligant̉. ſed etiā ẜm intenſionē actus. vt magis vel minꝰ aliqͥd diligat̉. hoc modo ꝟtualis qͣꝫtitas charitatis auget̉. Ad ſecundū dicēdum charitas eſt in ſummo ex parte obiecti. inqͣꝫtū .ſ.eius obiectū eſt ſummū bonū. ex hoc ſequit̉ ip̄a ſit excellentior alijs ꝟtutibꝰ. non tn̄ eſt charitas ī ſummo qͣꝫtūad intenſione actus. Ad tertiū dicendū quidā dixerunt charitatē non augeri ẜm ſuam eſſentiā. ſed ſoluꝫ ẜmradicationē in ſubiecto vel ẜm feruorē. ſed hi ꝓpriā voceꝫignorauerūt. enī accidens ſit cuiꝰ eſſe eſt meſte. vn̄ nihileſt aliud ipſam ẜm eſſentiā augeri qͣꝫ ea magis ineſſe ſubiecto. quod eſt magis radicari in ſubiecto. Similit̓ etiam ipſa eſſentialit̓ eſt ꝟtus ordinata ad actū. vn̄ idem ēipſam augeri ẜm eſſentiā. ipſam habere efficatiā adducendū ſeruentioris dilectiōis actū. auget̉ ergo eſſentialiter. non quidē ira eſſe incipiat vel eſſe deſinat ī ſubiecto. ſicut obiectio illa ꝓcedit. ſed ita magis ac magisin ſubiecto eſſe incipiat.Adquintum ſic procedit̉Uidet̉ charitas augeat̉ per additiōēꝫ Sicut enī eſt augmentū ẜm qͣꝫtitatē corꝑalē. i: a ẜm qͣꝫtitatē ꝟtualē. ſed augmentū qͣꝫtitatis corꝑalis ſit per additionē. Dicit enī philoſophus in primo de generatiōe augmētū eſt p̄exiſtētimagnitudini additamentū. ergo etiā augmētū charitatiſquod eſt ẜm ꝟtualē qͣꝫtitatē erit additionē PretereaCharitas in aīa eſt quoddā ſpūale lumē. ẜm illud. i. Iohan. ij. Qui diligit frēm ſuū in lumine manet. ſed lumencreſcit in aere additionē. ſicut in domo lumē creſcit aliacandela ſuꝑaccēſa. ergo etiā charitas creſcit in aīa per additionē. Preterea. Augere per charitatē ad deū pertinet. ſicut ipſam creare. ẜm illud. ij. ad Corinth. ix. Augebit incrementa frugū iuſticie veſtre. ſed deus primo infundēdo charitatē aliqͥd facit in aīa quod ibi prius nonerat. ergo etiā augēdo charitatē aliqͥd ibi facit quod prius erat. ergo charitas augetur additionē. Sed ꝯtraeſt charitas eſt forma ſimplex. ſimplex aūt additū ſimplici non facit aliqͥd maius. vt ꝓbatur ī. vi phy. ergo charitas non auget̉ per additionē. Rn̄ſio dicēdū omīsadditio eſt alicuiꝰ ad aliqͥd. vnde in additione oportetſaltē p̄intelligere diſtinctionē eoꝝ quoꝝ vnū addit̉ alteriante ipſam additionē. ſi ergo charitas addatur charitati.oportet p̄ſupponi charitatē additam vt diſtinctā a charitate cui addit̉. non qd̓ ex neceſſitate ẜm. ſed ſaltē ẜm intellectū. poſſet enī deus etiā qͣꝫtitatē corꝑalē augere addēdo aliquā magnitudinē non priꝰ exiſtentē. ſed tunc creatam. que qͣꝫuis prius non fuerit in rerū natura. habet tamen in ſe vnde eius diſtinctio ītelligi poſſit a qͣꝫtitate cuiadditur. ſi ergo charitas addat̉ charitati oportet p̄ſupponere ad minꝰ ẜm intellectū diſtinctionē vniꝰ charitatꝭ abalia. Diſtinctio aūt informis eſt duplex. vna quideꝫ ẜmſpēm. alia aūt ẜm nūerū. diſtinctio quidē ẜm ſpēm in habitibꝰ eſt ẜm obiectoꝝ diuerſitatē. diſtinctio ꝟo ẜm nūerūeſt ẜm diuerſitatē ſubiecti. Poteſt ergo ꝯtingere aliqͥs

habitus per additionē augeatur dum extenditur ad quedam obiecta ad que prius ſe non extendebat. ſic auget̉ſcientia geometrie in eo qui de nouo incipit cire aliqͣ geometricalia que prius neſciebat. hoc aūt non poteſt dici decharitate. quia etiam mīma charitas ſe extendit ad oīa illa que ſunt ex charitate diligēda. non ergo talis additio īaugmento charitatis poteſt intelligi p̄ſuppoſita diſtīctione ẜm ſpeciē charitatis addite ad eam cui additur. relinqͥtur ergo ſi fiat additio charitatis ad charitatē hoc fitp̄ſuppoſita diſtinctiōe ẜm nūerū que eſt ẜm diuerſitatemſubiectoꝝ. ſicut albedo augetur per hoc albū addit̉ albo qͣꝫuis hoc augmēto non fiat aliquid magis albū. Sꝫin hoc ꝓpoſito dici non poteſt. qꝛ ſubiectū charitatis noneſt niſi mens rationalis. vnde tale charitatis augmentuꝫfieri non poſſet. niſi per hoc vna mēs rōnalis alteri adderetur. quod eſt impoſſibile qͣꝫuis etiā ſi eſſet poſſibile tale augmentū faceret maiorē diligentē. non autem magisdiligentē. Relinquit̉ ergo nullo modo charitas augeri poteſt additionē charitatis ad charitatē ſicut quidamponūt. Sic ergo charitas auget̉ ſolū per hoc ſubiectūmagis ac magis ꝑticipat charitatē. id eſt. ẜm magis reducitur in actū illius magis ſubditur illi. hic enī eſt augmenti modus ꝓprius cuiuſlibet forme que intēditur eo eſſe huius forme totaliter ꝯſiſtit in eo quod inheret ſuſceptibili. ideo magnitudo rei ꝯſequitur eſſe ipſiꝰ forme. formā eſſe maioreꝫ. hoc eſt eam magis ineſſe ſuſceptibili. non autem aliam formā aduenire. hoc enī eſſet ſi forma haberet aliquā qͣꝫtitatem ex ſeipſa non per comꝑationem ad ſubiectum. Sic ergo charitas augetur per hoc intendit̉ in ſubiecto. hoc eſt ipſam augeri ẜm eſſentiānon autem per hoc charitas addatur charitati. Adprimū ergo dicendū qͣꝫtitas corporalis habet aliquidinqͣꝫtum eſt qͣꝫtitas. aliquid inqͣꝫtum eſt forma accidentalis. inqͣꝫtum eſt qͣꝫtitas habet ſit diſtinguibilis ẜm ſitum vel ẜm numerū. ideo hoc modo ꝯſideratur augmētum magnitudinis per additionem. vt patet in aīalibus.inqͣꝫtum ꝟo eſt forma accidentalis eſt diſtinguibilis ſolum ẜm ſubiectum. ẜm hoc habet ꝓpriū augmentum ſicut alie forme accidentales per modum intenſionis eiꝰin ſubiecto. ſicut patꝫ in his que raro fiunt. vt probatur īiiij. phy. ſimiliter ſcientia habet qͣꝫtitatem inqͣꝫtum eſthabitus ex parte obiectorum. ſic augetur per additionem inqͣꝫtum aliquis plura cognoſcit. habet etiam qͣꝫtitatem inqͣꝫtum eſt quedam forma accidentalis ex eo īeſtſubiecto. ẜm hoc augetur in eo qui certius eadem ſcibilia cognoſcit nunc qͣꝫ prius. ſimiliter etiam charitas habet duplicem qͣꝫtitatem ſed ẜm eam que eſt ex parte obiecti non augetur. vt dictum eſt. vnde relinquitur per ſolam intenſionem augeatur. Ad ſecundū dicendumadditio luminis per lumen poteſt intelligi ſic intenditur in aere propter diuerſitatem luminariū cauſantiū lumen. ſed talis diſtinctio non habet locuꝫ in ꝓpoſito. quianon eſt niſi vnum luminare influens lumen charitatis. Ad tertium dicendum infuſio charitatis importatqͣꝫdam mutationem ſecundū habere charitatem habere. ideo oportet aliquid adueniat quod prius infuit. ſed augmentatio charitatis importat mutationeꝫ ẜmmagis minus habere. ideo non oportet aliquid inſit quod prius non infuerit. ſed magis inſit quod priusminus inerat. hoc eſt quod facit deus charitatem augēdo. ſcilicet magis inſit. perfectius ſimilitudo ſpirituſſancti participetur in anima.