QueſtioXXIIII

dicendum ꝙ liberum arbitriuꝫ non eſt alia potentia a voluntate. vt in primo dictum eſt. ⁊ tamen charitas non eſtin voluntate ẜm rationem liberi arbitrij cuius actus eſteligere. electio enī eſt eorum que ſunt ad finem. voluntasautē eſt ipſius finis. vt dicitur in. iij. ethi. Unde charitas cuius obiectū eſt finis vltimꝰ. magis debet dici eſſe involuntate qͣꝫ in libero arbitrio.Ad ſecundū ſic ꝓcediturUidetur ꝙ charitas non cauſetur in nobis ex infuſione.Illud enī quod eſt cōmune oībus creaturis. naturaliterhoībus ineſt. ſed ſicut Dio. dicit in. iiij. c. de diui. no. omnibus diligibile ⁊ amabile ē bonū dīnū quod eſt obiectūcharitatis. ergo charitas ineſt nobis naturalit̓. ⁊ non exinfuſionē. ¶ Preterea. Quāto aliquid eſt magis diligibile. tanto facilius diligi poteſt. ſed deus eſt maxīe diligibilis cū ſit ſumme bonus. ergo facilius eſt ipſum diligere qͣꝫ alia. ſed ad alia diligēda non indigemꝰ aliqͦ habitu infuſo. ergo nec etiam ad diligendū deū. ¶ Preterea.Apl̓s dicit. i. ad Timoth. i. Finis p̄cepti eſt charitas d̓ corde puro ⁊ ꝯſcientia bona ⁊ fide non ficta. ſed hec tria ꝑtinent ad actus hūanos. ergo charitas cauſat̉ in nobis exactibus p̄cedentibꝰ ⁊ nō ex infuſione. ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓apl̓s dicit Ro. v. Charitas dei diffuſa eſt in cordibꝰ nr̄isper ſpm̄ſanctū qui datus eſt nobis. ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙſicut dictum eſt. charitas eſt amicitia quedā hoīs ad deufundata ſuꝑ cōicationē btītudinis eterne. hec autē cōicatio non eſt ẜm bona naturalia. ſed ẜm dona gratuita. quiavt dicit̉ Ro. vi. Gratia dei vita eterna. vnde ⁊ ipſa charitas facultatē nature excedit. quod autē excedit nature facultatē non pōt eſſe neqꝫ naturale neqꝫ ꝑ potētias naturales acquiſitū. quia effectus naturalis non trāſcēdit ſuamcauſaꝫ. vnde charitas nō pōt neqꝫ naturalit̓ nobiſ ineſſeneqꝫ per vires naturales eſt acqͥſita. ſed ꝑ infuſionē ſpūſſancti qui ē amor patris ⁊ filij. cuius ꝑticipatio in nobis ēipſa charitas cauſata. ſicut ſupͣ dictū eſt. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ Dio. loquit̉ d̓ dilectiōe dei que fundaturſuꝑ cōicationē naturaliū bonoꝝ. ⁊ ideo naturalit̓ oībꝰ ineſt. ſed charitas fundat̉ ſuꝑ quadā cōicatiōe ſuꝑnaturali.vnde non ē ſimilis ratio. ¶ Ad ſecundū dicendū ꝙ ſicutdeus ẜm ſe ē maxīe cognoſcibilis non tn̄ nobis ꝓpter defectū noſtre cognitiōis que dependet a rebꝰ ſenſibilibꝰ. itaetiā deus ī ſe ē maxīe diligibilis inqͣꝫtū ē obiectū btītudinis. ſed hoc mō non ē maxīe diligibilis a nobis ꝓpter inclinationē affectus nr̄i ad viſibilia bona vnde patet ꝙ addeū maxīe diligēdū hoc mō nr̄is cordibꝰ neceſſe ē ꝙ etiācharitas infundat̉. ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ cū charitas dicitur in nobis ꝓcedere ex corde puro ⁊ ꝯſciētia bona ⁊ fide non ficta. hoc referendū eſt ad actū charitatis qui ex p̄miſſis excitatur. vel etiā hoc d̓r. quia huius actus diſponunt hoīem ad recipiēdū charitatis infuſionē. Et ſimilietiā dicendū eſt de eo qd̓ Aug. dicit ꝙ timor introducitcharitatē. ⁊ de hoc quod dicit̉ in glo. Matth. i. ꝙ fides generat ſpem ⁊ ſpes charitatem.Adtertiū ſic proce diturUidet̉ ꝙ charitas infundat̉ ẜm capacitatē naturaliū. Dicitur enī Matth. xxv. ꝙ dedit vnicuiqꝫ ẜm ꝓpriā virtuteꝫſed charitatē nulla virtus p̄cedit in hoīe niſi naturalis.quia ſine charitate nulla eſt virtus vt dictuꝫ eſt. ergo ẜmqͣꝫtitatē virtutis naturalis infundit̉ hoī charitas a deo.¶ Preterea. Omniū ordinatoꝝ ad inuicē ſecundū ꝓpor

tionat̉ primo. ſicut videmꝰ ꝙ in rebꝰ naturalibꝰ forma ꝓportionat̉ materie. ⁊ in donis gratuitis gloria ꝓportionatur gr̄e. ſed charitas cū ſit ꝑfectio nature cōꝑat̉ ad capacitatē naturalē. ſic̄ ſecūdū ad primū. ergo videt̉ ꝙ charitaſinfundat̉ ẜm naturaliū capacitatē. ¶ Preterea. Hoīeset angeli ẜm eandē rationē ꝑticipāt btītudinē qꝛ ī vtriſqꝫeſt ſimilis btītudinis ratio. vt habet̉ Matth. xxij. et Lu.xx. ſed in angelis charitas ⁊ alia dona gratuita ſunt dataẜm capacitatē naturaliū. vt mgr̄ dicit. iij. diſ. ſecundi libriſentētiarū. ergo idē videt̉ eſſe in hoībꝰ. ¶ Sed ꝯͣ eſt qd̓dicit̉ Ioh. iij. Spūs vbi vult ſpirat. et. i. ad Corinth. xij.Hec oīa oꝑat̉ vnꝰ ⁊ idē ſpūs. diuidēs ſingulis ꝓut vultergo charitas datur non ẜm capacitatē naturauū. ſed ẜmvolūtatē ſpūs ſua dona diſtribuētis. ¶ Rn̄ſio dicenduꝫꝙ vniuſcuiuſqꝫ rei qͣꝫtitas dependet a ꝓpria cauſa rei. qꝛvniuerſalior cauſa effectū maiorē ꝓducit. charitas aūt cūſuꝑexcedit ꝓportionē nature hūane. vt dictū eſt nō depēdet ex aliqͣ naturali ꝟtute. ſꝫ ex ſola gr̄a ſpūſſctī eā infundentis. ⁊ iō qͣꝫtitas charitatis nō depēdet ex ꝯditione nature vel ex capacitate naturalis virtutis. ſed ſolum ex voluntate ſpūſſancti diſtribuētis ſua dona ꝓut vult. Un̄ exapl̓s dicit ad Eph. ij. Unicuiqꝫ nr̄m data ē gr̄a ẜm menſurā donatiōis chriſti. ¶ Ad primū ergo dicēdū ꝙ illa virtus ẜm quā ſua dona d̓s dat vnicuiqꝫ ē diſpoſitio vel preꝑatio p̄cedēs ſiue conatꝰ gr̄aꝫ accipiētis. ſꝫ hāc etiā diſpoſitionē vel conatū p̄uenit ſpūſſctūs moues mētē hoīs velplus vel minꝰ ẜm ſuā volūtatē. Un̄ ⁊ apl̓s dicit ad Coloſſ. i. Qui dignoſ nos fecit in partē ſortis ſctōꝝ in lumine. ¶ Ad ſecūdū dicēdū ꝙ forma nō excedit materie ꝓportionē ſꝫ ſunt eiuſdē generis. ſimilit̓ etiā gr̄a ⁊ gloria adidē genꝰ referūt̉. qꝛ gr̄a nihil ē aliud qͣꝫ q̄dā inchoatio glorie in nobis. ſꝫ charitas ⁊ natura nō ꝑtinēt ad idē genꝰ. etiō nō ē ſimilis rō. ¶ Ad tertiū dicēdū ꝙ angelus ē intellectualis nature. ⁊ ẜm ſuā ꝯditionē cōpetit ei vt totalit̓ feratur in oē id in qḋ fert̉. vt in primo habitū ē. ⁊ iō in ſuꝑioribus angelis fuit maior conatꝰ ad bonū in ꝑſeuerātibꝰ. etad malū in cadētibꝰ. ⁊ iō ſuꝑioꝝ angeloꝝ ꝑſiſtētes facti ſūtmeliores. ⁊ cadētes facti ſunt peiores alijs. ſꝫ hō ē nature tōnalis. cui cōpetit eſſe qn̄qꝫ in potētia ⁊ qn̄qꝫ in actu.et ideo nō oportet ꝙ ferat̉ totalit̓ in id in qd̓ fert̉. ſꝫ eius qͥhabet meliora naturalia pōt eſſe minor conatꝰ. ⁊ e cōuerſoet ideo non eſt ſimile.Adquartum ſic ꝓcedit̉.Uidet̉ ꝙ charitas augeri nō poſſit. Nihil .n. augetur niſiqͣꝫtū. duplex aūt eſt qͣꝫtitas .ſ. dimēſiua ⁊ ꝟtualis. qͣrū prima charitati nō ꝯuenit cū ſit q̄dā ſpūalis ꝑfectio. ꝟtualisaūt qͣꝫtitas attēdit̉ ẜm obiecta ẜm q̄ charitas non creſcit.qꝛ mīma charitas diligit oīa q̄ ſunt ex charitate diligenda. ergo charitas nō auget̉. ¶ Preterea. Id qḋ ē in termino n̄ recipit augm̄tū. ſꝫ charitas eſt in termīo qͣſi maxīaꝟtutū exn̄ſ ⁊ ſummꝰ amor optimi boni. ergo charitas augeri n̄ pōt. ¶ Preterea. Augmentū qͥdā motꝰ ē. ergo qd̓auget̉ mouet̉. qd̓ ergo auget eēntialit̓ mouet̉ eēntialit̓.ſꝫ nō mouet̉ eēntialit̓ niſi qd̓ corrūpit̉ vel generat̉. ergocharicaſ n̄ pōt augeri eēntialiter niſi forte d̓ nouo generet̉vel corrūpat̉. qd̓ ē incōueniēs. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ Aug. dic̄ ſuper Ioh. ꝙ charitas meret̉ augeri vt aucta mereat̉ ⁊ ꝑfici. ¶ Rn̄ſio dicendum ꝙ charitas vie poteſt augeri. Exhoc enī dicimur eſſe viatores ꝙ in deum tendimus quieſt vltimus finis noſtre beatitudinis. in hac etiam viatanto magis procedimus qͣꝫto deo magis ꝓpinquamus.

de