QueſtioXXII I

ſicut dictum eſt. eſt quedam amcitia hominis ad deum.diuerſe aūt amicitiaꝝ ſpecies accipiunt̉ quidem. vno modo ẜm diuerſitatem finis. ⁊ ẜm hoc dicunt̉ tres ſpeciesamicitie .ſ. amicitia vtilis delectabilis ⁊ honeſti. Alio mōẜm diuerſitatē cōmūicationū. in quibꝰ amicitie fundant̉.ſicut alia ſpēs amicitie eſt ꝯſanguineoꝝ. ⁊ alia ꝯciuiū autꝑegrinātiū. quaꝝ vna fundat̉ ſuꝑ cōmuicationē naturali.alia ſuꝑ cōmunicatione ciuili vel ꝑegrinationis. vt ptꝫ ꝑphilo. in. viij. ethicoꝝ. Neutro aūt iſtoꝝ modorum charitas pt̄ diuidi in plura. nam charitatis finis eſt vnꝰ .ſ diuina bonitas. eſt etiā ⁊ vna cōmunicatō beatitudinis et̓ne ſuꝑ quam hec amicitia fundat̉. Un̄ relinquit̉ ꝙ charitas eſt ſimpl̓r vna virtus non diſtincta in pl̓es ſpecies.¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ ratio illa directe ꝓcederetſi deus ⁊ ꝓximꝰ ex equo eſſent charitatis obiecta. hoc aūtnon ē verum. ſed deꝰ eſt principale obiectū charitatis. ꝓximus aūt ex charitate diligit̉ ꝓpter deuꝫ. ¶ Ad ſcd̓m dicendū ꝙ charitate diligit̉ deus ꝓpter ſeip̄m. Un̄ vna ſolarō diligēdi attendit̉ principl̓r a charitate .ſ. diuina bonitaſque eſt eiꝰ ſubſtātia. ẜm illud pͣs. Cōfitemini dn̄o qm̄ bonus. Alie aūt rōnes ad diligendū inducentes vel debitūdilectōis facientes ſunt ſecūdarie ⁊ ꝯſequētes ex prima¶ Ad tercium dicendū ꝙ amicitie hūane de qua philo.loquit̉ eſt diuerſus finis ⁊ diuerſa cōmunicatio. qd̓ ī charitate locū nō hꝫ. vt dictū ē. ⁊ ideo nō eſt ſimilis ratio.Ad ſextuꝫ ſic procediturUidet̉ ꝙ charitas nō ſit excellentiſſima virtutū. Altiorisenī potentie altior eſt virtus. ſicut ⁊ altior oꝑatio. ſed intellectus eſt altior voluntate. qꝛ dirigit ip̄am. ergo fidesque eſt in intellectu eſt excellētior charitate que ē in volūtate. ¶ Preterea illud ꝑ quod aliud oꝑat̉ videt̉ eo eſſe īferius. ſicut miniſter ꝑ quem dn̄s aliqͥd operat̉ eſt inferior dn̄o. ſed fides ꝑ charitatē oꝑat̉. vt habet̉ ad Gal̓. v. ergo fides eſt excellētior charitate. ¶ Preterea illud qd̓ ſehꝫ ex additōe ad aliud videt̉ eſſe ꝑfectius. ſed ſpes videt̉ſe hr̄e ex auditōe ad charitatē. nam charitatis obiectū eſtbonū. ſpei aūt obiectū eſt bonū arduū. ergo ſpes eſt excellētior charitate. ¶ Sed ꝯtra ē qd̓ dicit̉ .i. ad Coꝝ xiij. Maior hoꝝ charitas. ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ cum bonū in hūanis actibꝰ attendat̉ ẜm ꝙ regulant̉ debita regula. neceſſe ēꝙ virtus hūana que eſt principiū bonoꝝ actuū ꝯſiſtat ī attingēdo humanoꝝ actuū regulam. Eſt aūt duplex regulahumanoꝝ actuū. vt ſupra dictū eſt .ſ. rō humana ⁊ deus.ſed deus eſt prima regl̓a a qua etiā humana tō regulādaē. ⁊ ideo virtutes theologice que cōſiſtūt in attīgēdo illāregulam primam eo ꝙ earum obiectū eſt deus excellentiores ſunt virtutibꝰ moralibꝰ vel intellectualibus que cōſiſtūt in attingēdo rōnem humanā. ꝓpter qd̓ oꝑtet ꝙ etiāinter ip̄as virtuteſ theologicas. illa ſit potior q̄ magis deum attingit. ſꝑ aūt id quod eſt ꝑ ſe. maius eſt eo qd̓ eſt ꝑaliud. Fides aūt ⁊ ſpes attingunt quidē deū ẜm ꝙ exip̄oꝓuenit nobis vel cognitio veri vel adeptio boni. ſed charitas attingit ip̄m deum vt in ip̄o ſiſtat. non vt ex eo aliqͥdnobis ꝓueniat. ⁊ ideo charitas ē excellentior fide ⁊ ſpe. ⁊ꝑ ꝯſequēs oībus alijs virtutibꝰ. ſicut ētiam prudētia queattingit rōnem ſcd̓m ſe ē excellentior qͣꝫ alie virtutes morales que attingūt rationē ſcd̓m ꝙ ex ea mediū ꝯſtituiturin oꝑationibꝰ vel paſſionibꝰ humanis. ¶ Ad primū ergo dicēdū ꝙ oꝑatio intellectus complet̉ ẜm ꝙ intellectūē in intelligente. ⁊ ideo nobilitas oꝑationis intellectualisattendit̉ ẜm menſuram intellectus. Oꝑatio aūt volunta

tis ⁊ cuiuſlibet virtutis appetitiue ꝑficit̉ ex inclinatōe appetētis ad rem ſicut ad terminū. ideo dignitas oꝑationisappetitiue attendit̉ ẜm rem que eſt obiectū oꝑationis. eaaut que ſunt infra aīam nobiliori mō ſunt in aīa qͣꝫ in ſeiplis. qꝛ vnumquodqꝫ ē in aliquo ꝑ modum eius in quo ē.vt habet̉ in li. de cauſis. q̄ vero ſunt ſupra aīam. nobiliorimodo ſunt in ſeip̄is qͣꝫ ſunt in aīa. ⁊ ideo eoꝝ que ſunt infra nos nobilior ē cognitio qͣꝫ dilectio. ꝓpter qd̓ philoſo. īvij. ethic̄. Pretulit virtutes inte llectuales moralibꝰ. ſedeoꝝ que ſunt ſupra nos ⁊ p̄cipue dilectio dei cognitioni p̄fert̉. ⁊ ideo charitas ē excellentior fide. ¶ Ad ſcd̓m dicendū ꝙ fides non oꝑat̉ ꝑ dilectionē ſicut ꝑ inſtrumentū. vtdn̄s ꝑ ſeruū. ſed ſicut ꝑ formam ꝓpriam. ⁊ ideo rō non ſequit̉. ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ idem bonū ē obiectum charitatis ⁊ ſpei. ſed charitas importat vnionē ad illud bonuꝫſpes aūt diſtantiā quandā ab eo. ⁊ inde ē ꝙ charitas nonreſpicit illud bonū vt arduū. ſicut ſpes. qd̓ enī iam vnitū ēnon habet rationem ardui. ⁊ ex hoc apparet ꝙ charitas eſtperfectior ſpe.Ad ſeptimū ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ ſine charitate poſſit eſſe aliqua vera ꝟtus. Uirtutis enī ꝓprium ē bonū actum ꝓducere. ſed illi qui nō habent charitatē faciunt aliquos bonos actꝰ. puta dum nudū veſtiunt. famelicū paſcūt. ⁊ ſil̓ia oꝑant̉. ergo ſine charitate pōt eſſe aliqua vera virtꝰ. ¶ Preterea charitas nōpōt eſſe ſine fide. ꝓcedit enī ex fide nō ficta. vt apl̓s dicit. i.ad Thimo .i. ſed in infidelibꝰ pōt eſſe vera caſtitas dumꝯcupiſcentias cohibēt. ⁊ vera iuſticia dū recte iudicāt. ergo vera virtus pōt eſſe ſine charitate. ¶ Preterea ſcīa ⁊ars virtutes quedā ſunt. vt pꝫ in vi. ethic̄. ſed hmōi inueniunt̉ in hoībus pct̄oribꝰ non hn̄tibꝰ charitatē. ergo veravirtus pōt eſſe ſine charitate. ¶ Sed ꝯtra ē qd̓ apl̓s dicit. i. ad Coꝝ. xiij. Si diſtribuero in cibos pauꝑm oēs facultates meas. ⁊ ſi tradidero corpus meū. ita vt ardeamcharitatē aūt non habeā. nihil mihi ꝓdeſt. ſed ꝟtus veramultū ꝓdeſt. ẜm illud Sap̄. viij. Sobrietatē ⁊ iuſticiaꝫdocet prudentiā ⁊ virtutē. quibꝰ in vita nihil ē vtilius hominibꝰ. ergo ſine charitate vera ꝟtus eſſe nō pōt. ¶ Reſponſio dicendū ꝙ ꝟtus ordinat̉ ad bonum. vt ſupra habitū ē. bonum aūt principal̓r ē finis. nam ea q̄ ſunt ad finem. non dicunt̉ bona. niſi in ordīe ad finē. ſicut ergo duplex ē finis. vnus vltimus ⁊ alius ꝓximus. ita etiā ē duplex bonū. vnum quidē vltimū ⁊ vniuerſale. ⁊ aliud ꝓximum ⁊ ꝑticulare. vltimum quidē ⁊ principale bonū hominis eſt dei fruitio. ẜm illud pͣs. Ꝙ ihi adherere deo bonum ē. ⁊ ad hoc ordinat̉ homo ꝑ charitatem. Bonū auteꝫſecundariū ⁊ quaſi ꝑticulare hoīs pōt eſſe duplex. Unuquidē quod ēwere bonum. vtpote ordinabile qͣꝫtum ē inſe ad principale bonū quod ē vltimus finis. Aliud autē ēbonū apparens ⁊ non verū. qꝛ abducit a finali bono. Sicergo ptꝫ ꝙ virtus vera ſimplicit̓ ē illa q̄ ordinat ad principale bonum hoīs. ſicut etiā philo. viij. ethico. dic̄ ꝙ virtꝰeſt diſpoſitio ꝑfecti ad optimū. ⁊ ſic nulla vera virtus pr̄eſſe ſine chari tate. Sed ſi accipiatur virtus ẜm quod ē inordine ad aliquem finē ꝑticularem. ſic pōt aliqua virtusdici ſine charitate inqͣꝫtum ordinatur ad aliquod ꝑticulare bonum. ſed ſi illud particulare bonum non ſit verumbonum ſed apparens. virtus etiam que eſt in ordine. adhoc bonum. non erit vera virtus ſed falſa ſi militudo virtutis. ſicut non eſt vera virtus auaroruꝫ prudentia quaexcogitant diuerſa genera locellorum. ⁊ auarorum iuſti

d 4