QueſtioXIX
ſit cognitio diuinorum. vt infra dicetur. aliter conſideratur a nobis. ⁊ aliter a philoſophis. Quia enim vita noſtra ad dīnam fruitionem ordinat̉ ⁊ dirigit̉ ẜm qͣꝫdā participationē diuine nature que eſt per gratiā. ſapiētia ẜmnos non ſolū ꝯſiderat̉ vt eſt cognoſcitiua dei ſicut apudphōs. ſed etiā vt eſt directiua hūane vite que non ſolū dirigitur ẜm rationes hūanas. ſed etiā ẜm ratiōes diuinas.vt patet per Augu. xij. de trini. Sic ergo initiū ſapiētieẜm eiuſ eſſentiā ſunt prima prīcipia ſapiētie que ſunt articuli fidei. ⁊ ẜm hoc fides dicit̉ ſapiētie initiū. ſed qͣꝫtū adeffectū initiū ſapiētie eſt vnde ſapiētia incipit oꝑari. ⁊ hocmodo timor eſt initiū ſapiētie. aliter tamen timor ſeruiliſet aliter timor filialis. Timor enī ſeruilis eſt ſicut principiū extra diſpoſitiōes ad ſapiētiā inqͣꝫtū aliqͥs timore pene diſcedit a peccato ⁊ abilitat̉ per hoc ad ſapiētie effectūẜm illud Eccꝭ. i. Timor dn̄i expellit peccatū. Timor autem caſtus vel filialis eſt initiū ſapiētie ſicut primꝰ ſapiētie effectus. Cū enī ad ſapiētiā pertineat ꝙ hūana vita reguletur ẜm ratiōes dīnas. hinc oportet ſumere principiūvt homo deū reuereat̉ ⁊ ſe ei ſubijciat. ſic enī ꝯſequenterin oībus ẜm deū regulabit̉. ¶Ad primū ergo dicendū ꝙratio illa oſtendit ꝙ timor non eſt principiū ſapiētie qͣꝫtuad eſſentiā ſapiētie. ¶ Ad ſecundū dicendū ꝙ timor deicomꝑatur ad totā vitā hūanā per ſapiētiā dei regulatā ſicut radix ad arborē. vnde dicit̉ Eccꝭ. i. Radix ſapiētie eſttimere dn̄ꝫ. rami enī illius longeui. ⁊ ideo ſicut radix virtute dicit̉ eſſe tota arbor. ita timor dei dicit̉ eſſe ſapientia¶ Ad tertiū dicendū ꝙ ſicut dictū eſt. alio modo fideſ ēprincipiū ſapiētie. ⁊ alio modo timor. vn̄ dicit̉ Eccꝭ .xxv.Timor dei initiū dilectiōis eſt. initiū autē fidei agglutnandū eſt ei.Ad octauū ſic ꝓceditur.Uidetur ꝙ timor initialis differat ẜm ſubſtantiā a timore filiali. Timor enī filialiſ ex dilectiōe cauſat̉. ſed timor initialis eſt principiū dilectiōis. ẜm illud Ecc̄. xxv. Timordn̄i initiū dilectiōis eſt. ergo timor initialis eſt alius a filia li. ¶ Preterea. Timor initialis timet penaꝫ que ē obiectū ſeruilis timoris. ⁊ ſic videt̉ ꝙ timor initialis ſit idēcū filiali. ſed timor ſeruilis eſt alius a filiali. ergo etiaꝫ timor initialis eſt alius ẜm ſubſtātiā a filiali. ¶ PretereaMediū differt eadē ratione ab vtroqꝫ extremoꝝ. ſed timor initialis eſt mediū inter timorē ſeruilē̓ ⁊ timorē filialeꝫ. ergo differt ⁊ a filiali ⁊ a ſeruili. ¶ Sed ꝯtra ē quodperfectū ⁊ imperfectū non diuerſificāt ſubſtantiā rei. ſedtimor initialis ⁊ filialis differūt ẜm perfectionē ⁊ imperfectionē charitatis. vt patet per Aug. ſuꝑ prima can̄. Ioh.ergo timor initialis non differt ẜm ſubſtantiā a filiali. ¶Rn̄ſio dicendū ꝙ timor initialis dicit̉ ex eo ꝙ eſt initiuꝫſed cū ⁊ timor ſeruilis ⁊ timor filialis ſint aliqͦ modo initium ſapientie. vterqꝫ poteſt aliquo modo initialis dici. ſꝫſic non accipit̉ initialis ẜm ꝙ diſtinguit̉ a timore ſeruili ⁊filiali. ſed accipit̉ ẜm ꝙ competit ſtatui incipientiū in quibus inchoatur quidā timor per inchoatione charitatis. n̄tamen ineſt eis timor filialis perfecte quia nondū ꝑuenerunt ad ꝑfectionē charitatiſ. ⁊ ideo timor initialis hoc modo ſe habet ad filialē. ſicut charitas imꝑfecta ad perfectaꝫcharitas autē perfecta ⁊ imꝑfectanon differūt ẜm eſſentiam ſed ſolū ẜm ſtatū ⁊ ideo dicendū eſt ꝙ etiā timor initialis ꝓut hic ſumitur non differt ẜm eſſentiaꝫ a timorefiliali. ¶Ad primū ergo dicendū ꝙ timor qui eſt initiumdilectionis eſt timor ſeruilis qui introducit charitatē. ſi-
cat ſeta introducit linū. vt Aug. dicit. vel ſi hoc referaturad timorē initialē dicit̉ eſſe dilectiōis initiū. non abſolute. ſed qͣꝫtū ad ſtatū charitatis perfecte. Ad ſecundū dicendū ꝙ timor initialis noni timet penā ſicut ꝓpriū obiectū. ſed inqͣꝫtū habet aliquid de timore ſeruili adiunctuꝫqui ẜm ſubſtantiā manet quidē cū charitate ſeruilitate remota. ſed actus eius manet quidē cū charitate imperfecta in eo qui non ſolū mouet̉ ad bene agēdū ex amore iuſticie. ſed etiā ex timore pene. ſed iſte actuſceſſat in eo quihabet charitatē perfectā que foris mittit timorē habenteꝫpenā. vt dicit̉. i. Ioh. iiij. ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ timorinitialis eſt mediū inter timorē ſeruilē ⁊ filialē. non ſicutinter ea que ſunt vnius generis. ſed ſicut imperfectuꝫ eſtmediū inter ens perfectu ⁊ non ens. vt dicit̉ in. ij. metaphi. quod tamen eſt idē ẜm ſubſtantiā cuꝫ ente perfecto.differt autē totaliter a non ente.Ad nonū ſic proceditur.Uidetur ꝙ timor non ſit donū ſpūſſancti. Nullū enī donū ſpūſſancti opponit̉ virtuti que etiā eſt a ſpūſancto. alioqͥn ſpūſſanctus eſſet ſibi ꝯtrariꝰ. ſed timor opponit̉ ſpei q̄eſt virtus. ergo timor non eſt donū ſpūſſancti. ¶ Preterea. Uirtutis theologice ꝓpriū eſt ꝙ deū habeat pro obiecto. ſed timor habet deū pro obiecto inqͣꝫtū deus timet̉.ergo timor non eſt donū ſed virtus theologica. ¶ Preterea. Timor ex amore ꝯſequit̉. ſed amor ponitur quedamvirtus theologica. ergo etiā timor eſt virtus theologicaquaſi ad idē pertinens. ¶ Preterea. Greg. dicit. ij. moral̓. ꝙ timor datur contra ſuꝑbiā. ſed ſuꝑbie opponit̉ virtus hūilitatis. ergo etiā timor ſub ꝟ̓tute cōprehenditur.Preterea. Dona ſunt ꝑfectiora virtutibꝰ. dant̉ enimin adiutoriū virtutū. vt Gre. dicit. ij. moral̓. ſed ſpes ē ꝑfectior timore. quia ſpes reſpicit bonū. timor malū. cū ergo ſpes ſit virtus non debet dici ꝙ timor ſit donū. ¶ Sꝫcontra eſt ꝙ Eſa. xi. timor dn̄i enumerat̉ inter ſeptē donaſpūſſancti. ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ mutiplex eſt timor. vt ſupra dictū eſt. timor autē hūanus vt dicit Aug. in libro d̓gratia ⁊ lib. ar. non eſt donū dei. Hoc enī timore Petruſnegauit chriſtū. ſed ille timor de quo dictū eſt. Illū timete qui poteſt animā ⁊ corpus mittere in gehennā. ſimilit̓etiā timor ſeruilis non eſt numerādus inter ſeptem donaſpūſſancti. licet ſit a ſpūſancto. quia vt Augu. dicit in libro de natura ⁊ gr̄a ꝙ pōt habere annexā volūtatē peccādi. Dona aūt ſpūſſancti nō pn̄t eē cū volūtate pctī. qꝛ nōſunt ſine charitate. vt dictū ē. vn̄ relinquit̉ ꝙ timor dei qͥnūerat̉ inter ſeptē dona ſpūſſancti ē timor filialis ſiue caſtꝰDictū eſt enī ſupͣ ꝙ dona ſpūſſancti ſunt q̄dā habitualeſꝑfectiōes potētiarū aīe quibꝰ reddūt̉ bn̄ mobiles a ſpirituſancto ſicut ꝟ̓tutibꝰ moralibꝰ potētie appetitiue reddūtur bn̄ mobiles a ratiōe. Ad hoc aūt ꝙ aliqͥd ſit bn̄ mobile ab aliqͦ mouēte. primo requirit̉ vt ſit ei ſubiectū nō repugnās. qꝛ ex repugnantia mobilis admouēs impediturmotꝰ. hoc aūt facit timor filialis vel caſtꝰ inqͣꝫtū ꝑ ipſumdeū reuerem̄. ⁊ refugimꝰ noſipli ſubducere. ⁊ ideo timorfilialis quaſi primū locum tenet aſcendendo inter donaſpirituſſancti. vltimū autem deſcendēdo ſicut Auguſtinꝰdicit in libro de ſermone dn̄i in monte. ¶ Ad primū ergodicendum ꝙ timor filialis non contrariatur virtuti ſpei.non enim per timorem filialem timemꝰ ne nobis deficiatquod ſperamus obtinere per auxiliū diuinū. ſed timemꝰab hoc auxilio nos ſubirahere. ⁊ ideo timor filialis etſpes ſibiinuicem coherent. ⁊ ſe inuiuicem perficiunt.