QueſtioXIX
¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ verbū illud Aug. intelligdū eſt de eo qui facit alqͥd timore ſeruili. inqͣꝫtū eſt ſeruiliſvt ſcilicet non amet iuſticiā. ſed ſolū penā timear ¶ Ad ſecundū dicendū ꝙ timor ſeruilis ẜm ſuū ſubiectū non oritur ex timore. ſed eiꝰ ſeruilitas ex timore naſcit̉. inqͣꝫtumſcilicet hō affectū ſuū n̄ vult ſubijcere iugo iuſticie ꝑ amoreꝫ. ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ amor mercēnariꝰ dicit̉ qͦ deūdiligit ꝓpter bona tꝑalia. quod ẜm ſe charitati ꝯtrariat̉. etideo amor mercēnariꝰ ſemper eſt malus. ſed timor ſeruilis ẜm ſuā ſubſtantiā non importat niſi timorē pene. ſiuetimeatur vt principale malū. ſiue non timeat̉ vt principale malū.Ad quintuꝫ ſic procedit̉Uidetur ꝙ timor ſeruilis ſit idē in ſubſtātia cū timore filiali. Ita enī videt̉ ſe habere timor filialis ad ſeruilē. ſicutfides formata ad informē. quoꝝ vnū eſt cū pctō mortali.aliud ꝟo non. ſed eadē ẜm ſubſtantiā eſt fides formata etinformis. ergo ⁊ idē eſt ẜm ſubſtantiā timor ſeruilis ⁊ filialis. ¶ Preterea. Habitus diuerſificant̉ ẜm obiecta. ſꝫidē eſt obiectū timoris ſeruilis ⁊ filialis. quia vtroqꝫ tīore timetur deus. ergo idē eſt ẜm ſuā ſubſtantiā cimor ſeruilis ⁊ timor filialis. ¶ Preterea. Sicut hō ſperat fruideo. ⁊ etiā ab eo bn̄ficia obtinere. ita etiā timet ſeꝑari a d̓oet penas ab eo pati. ſed eadē eſt ſpes qua ſperamꝰ frui d̓oet qua ſperamꝰ alia bn̄ficia obtinere ab eo vt dictū eſt. ergo etiā idē eſt timor filialis quo timemꝰ ſeꝑationeꝫ a deoet timor ſeruilis quo timemꝰ ab eo puniri. ¶ Sed ꝯtraeſt ꝙ Aug. ſuꝑ primā can̄. Ioh. dicit duos eſſe timores.vnū ſeruilē ⁊ aliū filialē vel caſtū ¶ Rn̄ſio dicenduꝫ ꝙꝓprie obiectū timoris eſt malū. ⁊ quia actus ⁊ habuꝰ diſtinguūtur ẜm obiecta. vt ex ſupͣ dictis patet. neceſſe eſt ꝙẜm diuerſitatē maloꝝ ⁊ timores ſpē differant. differt autſpē malū pene quod refugit timor ſeruilis. ⁊ maluꝫ culpequod refugit timor filialis. vt ex ſupͣ dictis patet. Undemanifeſtū eſt ꝙ timor ſeruilis ⁊ filialis non ſunt ideꝫ ẜmſubſtantiā. ſed differunt ſpē. ¶¶ Ad primū ergo dicendūꝙ fides formata ⁊ informis n̄ differūt ẜm obiectū. vtraqꝫenīfides ⁊ credit deo ⁊ credit deū. ſed differūt ſolū per aliquod extrinſecū. ſcilicet ẜm p̄ſentiā ⁊ abſentiā charitatiset ideo non differūt ẜm ſubſtātiā. ſed timor filialis ⁊ ſeruilis differunt ẜm obiecta. ⁊ ideo non eſt ſimilis ratio.Ad ſecundū dicendū ꝙ timor ſeruilis ⁊ timor filialis nōhabent eandē habitudinē ad deū. nā timor ſeruilis reſpicit deū ſicut principiū inflictiuū penarū. timor aūt filialisreſpicit deū non ſicut principiū actiuū culpe. ſed potius ſicut terminū a quo refugit ſeꝑari per culpā. ⁊ ideo ex hocobiecto quod eſt deus. non ꝯſequit̉ idēptitatē ſpēi. quia ⁊motus naturales ẜm habitudinē ad aliquē terminū ſpēidiuerſificant̉. non enī idē eſt motus ſpē qui eſt ab albedine ⁊ qui eſt ad albedinē. ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ ſpes reſpicit deū ſicut principiū. taꝫ reſpectu fruitiōis diuine. qreſpectu cuiuſcūqꝫ alterius bn̄ficij. non autē eſt ſic de timore. ⁊ ideo non eſt ſimilis ratio.Ad ſextuꝫ ſic procediturUidetur ꝙ timor ſeruilis nō remaneat cū charitate. Dicit enī Aug. ſuper can̄. Ioh. ꝙ cū ceperit charitas habitare. pellitur timor qui ei preꝑauit locū ¶ Preterea. Charitas dei diffundit̉ in cordibus noſtris per ſpm̄ſanctuꝫ qͦdatus eſt nobis. vt dicitur Ro. v. ſed vbi ſpūs dn̄i ibi libertas. vt dicitur. i. ad Corinth. iij. cū ergo libertas exclu
dat ſeruitutē. videtur ꝙ timor ſeruilis expellat̉ charitateadueniēte. ¶ Preterea. Timor ſeruiliſ ex amore ſui cauſatur inqͣꝫtū pena diminuit ꝓpriū bonū. ſed amor dei expellit amorē ſui. facit enī contēnere ſeipſuꝫ. vt patet ꝑ auctoritatē Augu. xiiij. de ciui. dei ꝙ amor dei vſqꝫ ad ꝯtemptum ſui facit ciuitatē dei. ergo videt̉ ꝙ veniēte charitatetimor ſeruilis tollatur. ¶ Sed ꝯtra eſt quod timor ſeruilis eſt donū ſpūſſancti vt ſupra dictū eſt. ſed dona ſpūſſancti non tollunt̉ adueniēte charitate per quā ſpūſſanctusin nobis habitat. ergo adueniēte charitate nō tollit̉ timorſeruilis. ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ timor ſeruilis ex amore ſuicauſat̉. quia eſt timor pene qui eſt detrimentū ꝓprij borrivnde hoc modo timor pene pōt ſtare cū charitate. ſicut ⁊amor ſui. Eiuſdē enī rationis eſt ꝙ hō cupiat bonū ſuū.et ꝙ timeat eo priuari. Amor autē ſui triplicit̓ pōt ſe habere ad charitatē. Uno enī modo ꝯtrariat̉ charitati. ẜm ꝙaliquis in amore ꝓprij boni finē ꝯſtituit. Alio ꝟo modoin charitate includit̉. ẜm ꝙ hō ſe ꝓpter deū ⁊ in deo diligitTertio modo a charitate quidē diſtinguit̉ ſed charitati n̄ꝯtrariat̉. puta cū aliquis diligit ſeipſuꝫ ẜm rationeꝫ ꝓprijboni. ita tamen ꝙ in hoc ꝓprio bono nō ꝯſtituat finē. ſicut etiā ⁊ ad ꝓximū pōt eſſe aliqua alia ſpecialis dilectiopreter dilectionē charitatis que fundat̉ in deo dū ꝓximꝰdiligit̉. vel ratione cōmoditatis ꝯſanguinitatis vel alicuius alterius ꝯditionis hūane. que tamē referibilis ſit adcharitatē. Sic ergo ⁊ timor pene includit̉ vno modo incharitate. Naꝫ ſeꝑari a deo eſt quedā pena quā charitasmaxime refugit. vnde hoc pertinet ad timore caſtū. Alioautē modo ꝯtrariatur charitati ẜm ꝙ aliqͥs refugit penāꝯtrariā bono ſuo naturali ſicut principale malū ꝯtrariumbono quod diligit̉ vt finis. ⁊ ſic timor pene nō eſt cū charitate. Alio modo timor pene diſtinguit̉ quidē ẜm ſubſtantiā a timore caſto. quia ſcilicet hō timet malū penale.non ratione ſeꝑationis a deo. ſed inqͣꝫtū eſt nociuuꝫ ꝓprij.boni nec tamē in illo bono ꝯſtituit̉ eius finis. vnde necillud malū formidat̉ tanqͣꝫ principale malū. ⁊ talis timorpene poteſt eſſe cuꝫ charitate. ſed iſte timor pene non dicitur eſſe ſeruilis niſi quando pena formidatur ſicut principale maluꝫ. vt ex dictis patet. ⁊ ideo timor inqͣꝫtuꝫ ſeruilis non manet cum charitate. ſed ſubſtātia timoris ſeruilis cuꝫ charitate manere poteſt. ſicut amor ſerui manere poteſt cuꝫ charitate. ¶ Ad primuꝫ ergo dicendū ꝙ Auguſtinus ibi loquitur de timore inqͣꝫtuꝫ ſeruilis eſt. ⁊ ſicp̄cedunt alie due rationes.Ad ſeptimū ſic ꝓcediturUidetur ꝙ timor non ſit initiū ſapiētie. Initiū enī eſt aliquid rei. ſed timor non eſt aliquid ſapientie. quia timor ēin vi appetitiua. ſapīa aūt eſt in vi intellectiua. ergo videtur ꝙ timor non ſit initiū ſapiētie. ¶ Preterea. Nihil eſtprincipiū ſuiipſiꝰ. ſed timor dei ipſe ē ſapīa. vt dicit̉ Iobxxviij. ergo videt̉ ꝙ timor dei non ſit initiū ſapīe. ¶ Preterea. Principio nō eſt aliqͥd priꝰ. ſed fides p̄cedit timorē. ergo videt̉ ꝙ timor nō ſit initiū ſapīe. ¶ Sed ꝯͣ ē qd̓d̓r in pͣsͣ. Initiū ſapīe timor dn̄i. ¶ ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ initiū ſapiētie pōt aliqͥd dici duplicit̓. Uno modo quia eſtinitiū ipſius ſapiētie qͣꝫtū ad eiuſ eſſentiā. Alio modo qͣꝫtū ad eius effectū. ſicut initiū artis ẜm eius eſſentiaꝫ ſuntprincipia ex quibus procedit ars. Initium autem artisẜm eius effectum eſt vnde incipit ars operaxi. ſicut ſi dicamus ꝙ principium artis edificatiue eſt fundamentuꝫquia ibi incipit edificator operari. Cum autem ſapientia