QueſtioXIX
ſed timor naturalis p̄ſupponit̉ bono ⁊ malo morali. ⁊ iōnon ꝯnumerat̉ inter iſtos timores. ¶ Ad tertiū dicendūꝙ habitudo ſerui ad dn̄m eſt per ptātē dn̄i ſeruū ſibi ſubijcientis. ſed habitudo filij ad patrē vel vxoris ad virumeſtecōuerſo peraffectū filij ſe ſubdentis patri vel vxorisſe ꝯiūgentis viro vnione amoris vnde timor filialis ⁊ caſtus ad idē pertinēt. quia per charitatis amorē deus pater noſter efficitur. ẜm illud Ro. viij. Accepiſtis ſpm̄ adoptionis filioꝝ in quo clamamꝰ abba pater. ⁊ ẜm eandeꝫcharitatē dicit̉ etiā ſponſus noſter. ẜm illud. ij. ad Corin.xi. Deſpondi vos vni viro ꝟginē caſtā exhibere chriſto.timor autē ſeruilis ad aliud ꝑtinet. quia charitatē in ſuiratione non includit. ¶ Ad quartū dicendū ꝙ p̄dicti treſtimores reſpiciūt penā ſed diuerſimode. nā timor mūdanus ſiue hūanꝰ reſpicit penā a deo auertentē quā qn̄qꝫ inimici dei infligunt vel cominant̉ ſed timor ſeruiliſ ⁊ initialis reſpiciūt penā per quā hoīes attrahunt̉ ad deū diuinitus inflictā vel cōminatā. quā quidē penaꝫ principalit̓timor ſeruilis reſpicit. timor autē initialis ſecūdario.Ad qͥntū dicendū ꝙ eadē ratione hō a deo auertit̉ ꝓptertimorē amittēdi bona mūdana. ⁊ ꝓpter timorē amittendiincolumitatē ꝓprij corꝑis. quia bona exteriora ad corpusꝑtinent. ⁊ ideo vterqꝫ timor hic pro eodē cōputat̉. qͣꝫuismala que timent̉ ſint diuerſa. ſicut ⁊ bona que ꝯcupiſcūt̉ex qua quidē diuerſitate ꝓuenit diuerſitas peccatoꝝ ẜmſpeciē. quibus tamē oībus cōmune eſt a deo abducere.Ad tertiū ſic proceditur.Uidetur ꝙ timor mūdanꝰ non ſemꝑſit malus. Ad timorē enī humanū ſemꝑ pertinere videt̉ ꝙ hoīes reueremurſed quidā vituperant̉ de hoc ꝙ hoīes non reuerēt̉. vt patet Luc̄. xviij. de illo iudice iniqͦ qui nec deuꝫ timebatꝭ nechoīes reuerebat̉. ergo videt̉ ꝙ timor mūdanꝰ non ſemꝑſit malus. ¶ Preterea. Ad timorē mūdanū vident̉ pertinere pene que per prātes ſeculares infligunt̉. ſed pꝰ huiuſmodi penas ꝓuocam̄ ad bn̄ agendū. ẜm illud Ro. xiij.Uis non timere ptāteꝫ. bonū fac. ⁊ habebis laudē ex illa.ergo timor mūdanꝰ non ſemꝑ eſt malus. ¶ Preterea.Illud quod ineſt nobis naturalit̓ non videtur eſſe malū.eo ꝙ naturalia ſunt nobis a deo. ſed naturale eſt hoī vt timeat ꝓprij corꝑis detrimentū ⁊ amiſſionē bonoꝝ tꝑaliuꝫquibus pn̄s vita ſuſtentat̉. ergo videtur ꝙ timor mūdanus non ſemꝑ ſit malus. ¶ Sed ꝯtra eſt quod dn̄s dic̄Matth. x. Nolite timere eos qui corpꝰ occidūt. vbi timormūdanus ꝓhibetur. nihil autē diuinitꝰ ꝓhibetur niſi malum. ergo cimor mūdanꝰ eſt malus. ¶ Rn̄ſio dicenduꝫꝙ ſic ut ex ſupra dictis patet. actus morales ⁊ habitꝰ ex obiectis nomē ⁊ ſpeciē habent ꝓpriū autē obiectū apperitiuimotus eſt bonū finale. ⁊ ideo a ꝓprio fine oīs morꝰ appetitiuus ⁊ ſpecificat̉ ⁊ noīatur. Siquis enī cupiditate nominaret amorē laboris quia ꝓpter cupiditatē hoīes laborant. non recte noīaret. nō enī cupidi laborē querūt ſicutfinē ſed ſicut id quod eſt ad finē. ſicut finē autē querūt diuitias. vnde cupiditas recte noīatur deſideriū vel amordiuitiarū quod eſt malū. ⁊ per hūc modū amor mūdanuꝓprie dicit̉ quo aliqͥs mūdo innititur tāqͣꝫ fini. ⁊ ſic amormūdanꝰ ſemper eſt malus. timor autē ex amore naſcitur.illud enī timethō amittere quod amat. vt patet per Augu. in libro. lxxxiij. queſtionū. ⁊ ideo timor mūdanꝰ eſt qͥprocedit ab amore mūdano tanqͣꝫ a mala radice. ⁊ ꝓpterhoc ipſe timor mūdanus ſemper eſt malus. ¶ Ad primūergo dicendū ꝙ aliquis poteſt reuereri hoīes dupliciter
Uno modo inqͣꝫtū eſt in eis aliquod diuinū. puta bonūgratie vel virtutis vel ſaltē naturalis dei imaginiſ. ⁊ hocmodo vituperant̉ qui hoīes non reuerentur. Alio modopoteſt aliquis hoīes reuereri inqͣꝫtū deo contrariant̉. ⁊ ſiclaudantur qui hoīes non reuerentur. ẜm illud Eccꝭ. xlviijde Helia vel de Heliſeo. In diebus ſuis non pertimuitprincipem. ¶ Ad ſecundū dicendum ꝙ ptātes ſecularesquando inferunt penaſ ad retrahendū a peccato. in hocſunt dei miniſtri. ẜm illud Ro. xiij. Miniſter enim dei eſtvindex in iram ei qui malum agit. ⁊ ſcd̓m hoc timerepoteſtatē ſecularem non pertinet ad timorem mūdanū. ſꝫad timorem ſeruilem vel initialē. ¶ Ad tertiū dicenduꝫ.ꝙ naturale hoc eſt ꝙ homo refugiat ꝓprij corporis detrimentū ⁊ dāna temꝑaliū rerū. ſed quod homo ꝓpter iſtarecedat a iuſticia eſt cōtra rationē naturalē. Unde phūsdicit in. iij. eihicoꝝ. ꝙ quedam ſunt ſcilicet peccatoꝝ opera ad que nullo timore aliquis debet cogi. quia peius eſthuiuſmodi peccata cōmittere qͣꝫ penas quaſcūqꝫ pati.Ad quartuꝫ ſic procedit.Uidetur ꝙ timor ſeruilis non ſit bonus. Quia cuiꝰ vſuſeſt malus ipſum quoqꝫ malū eſt. ſed vſus timoris ſeruilis eſt malus. quia ſicut glo. dicit Ro. viij. Qui timorealiquid facit. ⁊ ſi bonū ſit quod facit non tamen bene facit. ergo timor ſeruilis non eſt bonus. ¶ Preterea. Illd̓quod ex radice peccatioritur non eſt bonū. ſed timor ſeruilis oritur ex radice peccati. quia ſuper illud Iob. iij.Quare non in vulua mortuus ſum. dicit Grego. Cū expeccato preſens pena metuit̉. ⁊ amica ⁊ annexa dei faciesnon amatur. timor ex timore eſt non ex hūilitate. ergo timor ſeruilis eſt malus. ¶ Preterea. Sicut amori charitatis opponitur amor mercēnarius. ita timori caſto videſopponi timor ſeruilis. ſed amor mercēnariꝰ ſemper ē malus. ergo ⁊ timor ſeruilis. ¶ Sed contra. Nullum malum eſt a ſpūſancto. ſed timor ſeruiliſ eſt a ſpūſancto. quiaſuper illud Ro. viij. Non accepiſtis ſpiritū ſeruitutis ⁊cͣdicit glo. Unus ſpiritus eſt qui facit duos timores. ſcilicet ſeruilem ⁊ caſtum. ergo timor ſeruilis non eſt malus.¶ Reſponſio dicendū ꝙ timor ſeruilis ex parte ſeruilitatishabet ꝙ ſit malus. ſeruitus enī libertati opponitur. ꝟndecum liber ſit qui cauſa ſui eſt. vt dicitur ī primo metaphi.ſeruus eſt qui non cauſa ſui operatur. ſed quaſi ab extrinſeco motus. quicunqꝫ autē ex amore aliquid facit quaſi exſeipſo operatur. quia ex ꝓpria inclinatione mouet̉ ad operandū. ⁊ ideo ꝯtra rationē ſeruilitatis eſt ꝙ aliqͥs ex amore operetur. ſic ergo timor ſeruilis inqͣꝫtū ſeruilis ē charitati ꝯtrariatur. ſi ergo ſeruilitas eſſet de ratiōe timoris ſernilis. oporteret ꝙ timor ſeruilis ſimplicit̓ eſſet malus. ſicut adulteriū ſimpliciter eſt malū. quia id ex qͦ ē ꝯtrariatur charitati. ⁊ pertinet ad adulterij ſpeciem. ſed p̄dictaſeruilitas non pertinꝫ ad ſpedē timoris ſeruilis. ſicut necinformitas ad ſpeciem fidei informis. ſpecies enim moralis habitus vel actus ex obiecto accipitur. Obiectū autem timoris ſeruilis eſt pena cui accidit ꝙ bonum cui cōtrariatur pena. ametur tanqͣꝫ finis vltimus. ⁊ per conſequens pena timeatur tanqͣꝫ principale malū. quod nō cōtingit in non habente charitatem. vel ꝙ ordinetur in deum ſicut in finem. ⁊ per ꝯſequens pena nō timeatur rāqͣꝫprincipale malum quod contingit in habente charitateꝫ.non enī tollitur ſpecies habitus per hoc ꝙ eius obiecturvel finis ordinatur ad vlteriorem finem. ⁊ ideo timor ſeruilis ẜm ſuam ſubſtātiā bonꝰ ē. ſꝫ ſeruilitas eiꝰ eſt mala.