QueſtioXVIII
poteſt ſimul multa intelligere ad inuicē ordinata vt ī primo habitum eſt.Ad ſecundū ſic ꝓcediturUidetur ꝙ ſpes ſit in btīs. Chriſtꝰ enī a principio ſue cōceptiōis fuit ꝑfectꝰ comp̄henſor. ſed ipſe habuit ſpem. cuꝫex eius ꝑſona d̓r in pͣs. In te dn̄e ſperaui. vt glo. expōitergo in beatis poteſt eſſe ſpes. ¶ Preterea. Sicut adeptio btītudinis eſt quoddā bonū arduū. ita etiā eius cōtinuatio. ſed hoīes anteqͣꝫ btītudinē adipiſcāt̉ hn̄t ſpemde btītudinis adeptiōe. ergo poſtqͣꝫ ſunt btītudinē adeptipoſſunt ſperare btītudinis ꝯtinuationem. ¶ Preterea.Per virtutē ſpei poteſt aliquis btītudinē ſperare nō ſolū ſibi ſed etiā alijs. vt ſupͣ dictū eſt. ſed btī qui ſunt in patria ſperant btītudinē alijs. alioqͥn nō rogarēt pro eis. ergo in beatis poteſt eſſe ſpes. ¶ Preterea. Ad btītudinēſanctoꝝ ꝑtinet non ſolū gloria aīe ſed etiā gloria corporiſſed aīe ſanctoꝝ qui ſunt ī patria expectāt adhuc gloriā corporis. vt pater Apocꝭ. vi. et. xij. ſuꝑ Gen̄. ad litterā. ergoſpes pōt eſſe in btīs. ¶ Sed ꝯtra eſt quod apl̓s dicit adRo. viij. quod videt quis. quid ſperat? ſed beati fruūt̉ deiviſionē. ergo in eis ſpes locū nō habet. ¶ ¶ Rn̄ſio dicēduꝫꝙ ſubtracto eo quod dat ſpēm rei ſoluit̉ ſpēs ⁊ res nō poteſt eadē remanere. ſicut remota forma corꝑis naturalisnon remanet idē ẜm ſpēm. ſpes autē recipit ſpecieꝫ a ſuoobiecto principali ſicut ⁊ cetere virtutes. vt ex ſuꝑ dictispatet. Obiectū autē principale eius eſt btītudo eterna.ẜm ꝙ eſt poſſibilis haberi ex auxilio dīno vt ſup̄ dictū ē.Quia ergo bonū arduū poſſibile nō cadit ſub ratiōe ſpeiniſi ẜm ꝙ eſt futurū. ideo cū btītudo iam nō fuerit futuraſed p̄ſens. non pōt ibi eſſe virtus ſpei. ⁊ ideo ſpes ſicut etfides euacuat̉ in patria. ⁊ neutrū eoꝝ ī beatis eſſe poteſt¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ chriſtꝰ ⁊ ſi eſſet comp̄henſor ⁊ ꝑ ꝯſequēs btūs qͣꝫtū ad dīnā fruitionē. erat tn̄ ſimulviator qͣꝫtū ad paſſibilitatē nature quā adhuc gerebat. etideo gloriā impaſſibilitatis ⁊ īmortalitatis ſperare potuitnon tn̄ ita ꝙ haberet virtutē ſpei. que non reſpicit gloriaꝫcorꝑis ſicut principale obiectu. ſed potius fruitionē diuinā. ¶ Ad ſecundū dicendū ꝙ btītudo ſanctoꝝ dicit̉ vitaeterna. quia ꝑ hoc ꝙ deo fruntur efficiunt̉ qͦdāmodo participes eternitatis dīne. que excedit oē tꝑs. ⁊ ita ꝯtinuatio btītudinis nō diuerſificat̉ per pn̄s p̄teritū ⁊ futurū. etideo beati non hn̄t ſpem de ꝯtinuatiōe btītudinis ſed habent ipſam rem. quia nō eſt ibi ratio futuri. ¶ Ad tertiuꝫdicendū ꝙ durante ꝟtute ſpei eadē ſpe aliqͥs ſperat beatitudinē ſibi ⁊ alijs. ſed euacuata ſpe in beatis ẜm quamſperabant ſibi btītudinē. ſperant quidē alijs btītudineꝫ.ſed non ꝟtute ſpei ſed magis ex amore charitatis. ſic̄ etiāqui habet charitatē dei eadē charitate diligit ꝓximū. ⁊ tamen aliquis poteſt diligere ꝓximū non hn̄s ꝟtutē charitatis. ſed alio quodā amore. ¶ Ad quartū dicendū ꝙ cuꝫſpes ſit virtus theologica habēs deū pro obiecto. principale obiectū ſpei ē gloria aīe que in fruitiōe dīna ꝯſiſtit. n̄autē gloria corꝑis. gloria etiā corꝑis ⁊ ſi habeat rationeꝫardui per comꝑationē ad naturā hūanā. non tn̄ habet rationē ardui habentis gloriā aīe. tū quia gloria corꝑis ē minimū quoddā in comꝑatiōe ad gloriā aīe. tū etiā quia habens gloriā aīe habet iam ſufficient̓ cauſaꝫ glorie corꝑisAd tertiū ſic procediturUidetur ꝙ in dānatis ſit ſpes. Diabolus enī eſt dānatꝰet princeps dānatoꝝ. ẜm illud Matth. xxv. Ite maledicti
in ignē eternū qui paratus eſt diabolo ⁊ angelis eius. ſeddiabolus habet ſpem. ẜm illud Iob. xli. Ecce ſpes eiusfruſtrabit̉ eū. ergo videt̉ ꝙ dānati habeāt ſpeꝫ. ¶ Preterea. Sicut fides ē formata ⁊ informis. ita ⁊ ſpes. ſed fides informis pōt eē in demōibꝰ ⁊ dānatis. ẜm illud Iac.ij. De mōes credūt ⁊ ꝯtremiſcūt. ergo videt̉ ꝙ etiaꝫ ſpesinformis pōt eē in dānatis. ¶ Preterea. Nulli hoīuꝫ pꝰmortē accreſcit meritū vel demeritū quod in vita non habuit. ẜm illud Eccleſiaſtes. xi. Si ceciderit lignū ad auſtꝝaut ad aquilonem. in quo loco ceciderit ibi erit. ſed multiqui dānabunt̉ habuerūt in hac vita ſpem nunqͣꝫ deſperātes. ergo etiā in futura vita ſpem habebūt. ¶ Sed ꝯtraeſt ꝙ ſpes cauſat gaudiū. ẜm illud Ro. xij. Spe gaudentes. ſed dānati nō ſunt in gaudio ſed in dolore ⁊ luctu. ẜꝫillud Eſa. lxv. Serui mei laudabūt pre exultatiōe cordiſet vos clamabitis p̄ dolore cordis. ⁊ p̄ ꝯtritiōe ſpūs vlulabitis. ergo ſpes nō eſt in dānatis. ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙſicut d̓ratiōe btītudinis eſt vt in ea quietet̉ volūtas ita d̓ratiōe pene ē vt id quod ꝓ pena infligit̉ volūtati repugnꝫnō autē pōt volūtatē quietare vel ei repugnare qd̓ ignoratur. Et ideo Aug. dicit ſuꝑ Gen̄. ad lr̄am ꝙ angeli ꝑfecte beati eſſe nō poterāt in primo ſtatu an̄ ꝯfirmationeꝫvel lapſum cū non eſſent p̄ſcij ſui euentꝰ. Requirit̉ enimad ꝑfectā ⁊ verā btītudine vt aliqͥs certus ſit de ſue btītudinis perpetuitate. alioqͥn volūtas non quietaret̉. ſimilit̓etiā cū perpe tuitas dānatiōis ꝑtineat ad penā dānatorū.nō vere haberēt rationē pene niſi volūtati repugnarent.qd̓ eē nō poſſet ſi perpetuitatē ſue dānatiōis ignorarēt. etideo ad ꝯditionē miſerie dānatoꝝ ꝑtinet vt ipſi ſciant ꝙnullo modo pn̄t dānationē euadere ⁊ ad btītudinē ꝑuenire. Unde dicit̉ Iob xv. Non credit ꝙ reuerti poſſit de tenebris ad lucē. vnde patet ꝙ non poſſunt apprehenderebeatitudinē vt bonū poſſibile. ſicut nec beati vtꝭ bonū futurū. ⁊ ideo neqꝫ in beatis neqꝫ in dānatis eſt ſpes. ſedin viatoribus ſiue ſint in vita iſta ſiue ī purgatorio poteſteſſe ſpes. quia vtrobiqꝫ apprehendūt btītudinē vt futurūpoſſibile. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ ſicut Grego. dicit. xxxiij. moral̓. hoc dicitur de diabolo ẜm mēbra eius qͦrum ſpes annullabit̉. Uel ſi intelligat̉ de ipſo diabolopoteſt referri ad ſpem qua ſperat ſe de ſanctis victoriamobtinere. ẜm illud quod ſupra p̄miſerat. habet fiduciā ꝙiordanis influat in os eius. hec aūt nō eſt ſpes de qua loqͥmur. ¶ Ad ſecundū dicendū ꝙ ſicut Aug. dicit in enchiridion fides eſt ⁊ malarū rerū ⁊ bonarū ⁊ p̄teritarū ⁊ preſentiū ⁊ futurarū ⁊ ſuarū ⁊ alienarū. ſed ſpes nō eſt niſi rerum bonarū futurarū ad ſe ꝑtinentiū. ⁊ iō magis pōt eſſefides informis in dānatis qͣꝫ ſpes. qꝛ bona dīna nō ſunteis futura poſſibilia. ſꝫ ſunt eis abſentia. Ad tertiū dicendū ꝙ defectꝰ ſpei in dānatis nō variat demeritū. ſicutnec euacuatio ſpei in btīs auget meritū. ſꝫ vtrūqꝫ ꝯtingitꝓpter mutationē ſtatus.Ad quartuꝫ ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ ſpes viatoꝝ nō habeat certitudinē. Spes eniꝫeſt in volūtate ſicut ī ſubiecto. ſꝫ certitudo nō ꝑtinꝫ ad voluntatē ſꝫ ad intellectū. ergo ſpes nō hꝫ certitudinem. IPreterea. Spes ex gr̄a ⁊ meritis ꝓuenit vt ſupͣ dictuꝫ ēſꝫ in hac vita ſcire ꝑ certitudinē nō poſſumꝰ ꝙ gr̄aꝫ habeamus vt ſupͣ dictū eſt. ergo ſpes viatoꝝ nō hꝫ certitudinē¶ Preterea. Certitudo eē non pōt de eo qd̓ pōt deficere.ſꝫ multi viatores hn̄tes ſpē deficiūt a ꝯſecutiōe btītudīsergo ſpeſ viatoꝝ n̄ hꝫ certitudinē. ¶ Sꝫ ꝯtra ē ꝙ ſpes eſt