QueſtioXVII I
manifeſtat̉ per actꝰ ſpei. ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ ſpes facittendere in deū ſicut in quoddā bonū finale adipiſcenduꝫet ſicut ī quoddā adiutoriū efficax ad ſubueniēdū. ſꝫ charitas ꝓprie facit tendere in deū vniēdo affectū hoīs deo. vtſcilicet homo non ſibi viuat ſed deo.Ad ſeptimū ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ ſpes p̄cedat fidem. Quia ſuꝑ illud pͣs. Sperain dn̄o ⁊ fac bonitatē. dicit glo. Spes ē introitꝰ fidei. initiū ſalutis. ſed ſalus eſt ꝑfidē ꝑ quā iuſtificam. ergo ſpesp̄cedit fidē. ¶ Preterea. Illud quod ponit̉ in diffinitiōealicutus debet eſſe prius ⁊ magis notū ſed ſpes ponit̉ indiffinitiōe fidei. vt patet Heb. xi. Fides ē ſubſtātia ſperādarū rerū. ergo ſpes eſt prior fide. ¶ Preterea. Spes p̄cedit actū meritoriū. Dicit enī apl̓s. i. ad Corinth. ix. ꝙqui arat debet arare in ſpe fructꝰ ꝑcipiēdi ſed actꝰ fidei eſtmeritoriꝰ. ergo ſpes p̄cedit fidem. ¶ ¶ Sed ꝯtra eſt quodMatth. i. dicit̉. Abraam genuit Iſaac. id eſt. fides ſpemſicut dicit glo ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ fides abſolute p̄ceditſpem. obiectū enī ſpei ē bonū futurū arduū poſſibile haberi. Ad hoc ergo ꝙ aliquis ſperꝫ requirit̉ ꝙ obiectū ſpeiꝓponat̉ ei vt poſſibile. obiectu aūt ſpei eſt vno modo beatitudo eterna. ⁊ alio modo dīnū auxiliū. vt ex dictis patꝫet vtrūqꝫ eoꝝ ꝓponitur nobis per fidē per quā nobis innoteſcit ꝙ ad vitam eternā poſſumꝰ ꝑuenire. ⁊ ꝙ ad hocparatū eſt nobis dīnū auxiliū. ẜm illud. Heb. xi. Accedētem ad deū oportet credere qꝛ eſt. ⁊ quia inqͥrentibꝰ ſe remunerator eſt. Unde manifeſtū eſt ꝙ fides p̄cedit ſpem¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ ſicut glo. ibidē ſubdit. ſpesdicit̉ introitus fidei. id eſt. rei credite. qꝛ per ſpem intrat̉ad videndū id quod credit̉. Uel pōt dici ꝙ eſt introitusfidei. qꝛ ꝑ eam hō intrat ad hoc ꝙ ſtabiliat̉ ⁊ ꝑficiat̉ in fide. ¶ Ad ſecūdū dicendū ꝙ in diffinitiōe fidei ponit̉ reſſperāda. quia ꝓpriū obiectu fidei non eſt apparēs ẜm ſeipſum. vnde fuit neceſſariū vt quadā circūlocutiōe deſignaretur per id quod ꝯſequit̉ ad fidē. ¶ Ad tertiū dicenduꝙ non oīs actꝰ meritoriꝰ habet ſpem p̄cedentē. ſed ſufficitſi habeat ꝯcomitantē vel ꝯſequentē.Adoctauuꝫ ſic procedit.Uidet̉ ꝙ charitas ſit prior ſpe. Dicit Ambro. ſuꝑ illudLu. xvij. Si habueritis fidē ſicut granū ſinapis ⁊cͣ. ex fide eſt charitas. ⁊ ex charitate ſpes. ſed fides eſt prior charitate. ergo charitas eſt prior ſpe. ¶ Preterea. Aug. dic̄xiiij. de ciui. dei. ꝙ boni motꝰ atqꝫ affectꝰ ex amore ⁊ ſanctacharitate veniūt. ſed ſperare ẜm ꝙ eſt actꝰ ſpei. eſt quidaꝫbonꝰ animi motꝰ. ergo deriuatur a charitate ¶ Pretereamgr̄ dicit. xxvi. diſ. tertij libri ſentētiarū. ꝙ ſpes ex meritis ꝓuenit que p̄cedūt non ſolū rem ſperatā ſed etiā ſpemquā natura preit charitas. ergo charitaſ eſt prior ſpē. ¶Sed ꝯtra eſt quod apl̓s dicit. i. ad Timoth. i. Finis p̄cepti charitas eſt de corde puro ⁊ ꝯſcīa bona. gl. i. ſpe. ergoſpes eſt prior charitate: ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ duplex ē ordo. Unus quidem ẜm viā generatiōis ⁊ nature. ẜm quēimꝑfectū prius eſt ꝑfecto. Alius autē ordo eſt ꝑfectiōiſ ⁊forme. ẜm quē ꝑfectū naturalit̓ prius eſt imꝑfecto. ẜm ergo primū ordinē ſpes eſt prior charitate. quod ſic pater.quia ſpes eſt oīs appetitiuꝰ motꝰ ex amore deriuat̉. vt ſupra habitū eſt cū de paſſiōibꝰ ageret̉. Amor autē quidameſt ꝑfectuſ. quidā imꝑfectꝰ. Perfectꝰ quidē amor eſt quoaliquis ẜm ſe amat̉. vtputa cuꝫ aliquis ẜm ſe vult alicuibonū. ſicut hō amat amicū. Imꝑfectꝰ amor ē qͦ qͥs amat
aliqͥd nō ẜm ipſum ſed vt illud bonū ſibiipſi ꝓueniat ſic̄hō amatrē quā ꝯcupiſcit. primꝰ autē amor dei ꝑtinet adcharitatē q̄ inheret deo ẜm ſeipſum. ſꝫ ſpes ꝑtinet ad ſecūdū amorē. qꝛ ille qͦ ſperat aliqͥd ſibi obtinere intendit. ⁊ideo in via generatiōis ſpes ē prior charitate. Sicut eniꝫaliqͦs introducit̉ ad amādū deū. ꝑ hoc ꝙ timēs ab ipſo puniri ceſſat a pctō. vt Aug. dicit ſuꝑ primā canonicā Ioh.ita etiā ſpes introducit ad charitatet inqͣꝫtū aliqͥs ſperansremunerari a deo accēdit̉ ad amādū deū ⁊ ſeruandū p̄cepta eiꝰ. ſed ẜm ordinē ꝑfectiōis charitas prior ē naturalit̓et ideo adueniēte charitate ſpesˡ ꝑfectior reddit̉. qꝛ d̓ amicis maxime ſperamꝰ. ⁊ hoc ꝟ. ō dicit Ambro. ꝙ ſpes ē excharitate. Un̄ patet rn̄ſio ad primū. ¶ Ad ſecūdū dicēdūꝙ ſpes ⁊ oīs motꝰ appetitiuꝰ ex amore ꝓuenit aliqͦ quo .ſ.aliqͥs amat bonū expectatū. ſed nō oīs ſpes ꝓuenit a charitate ſed ſolū motꝰ ſpei formate qͣ .ſ. aliqͣs ſperat bonuꝫ adeo vt ab amico. ¶ Ad tertiū dicenduꝫ ꝙ mgr̄ loquit̉ deſpe formata quā naturaliter p̄cedit charitas ⁊ merita excharitate cauſata¶ Queſtio XVIIIEinde ꝯſiderandūeſt de ſubiecto ſpei. Et circa hoc querūt̉ quattuor. Primo vtrū virtꝰ ſpei ſit in volūtate ſicut in ſubiecto. Secūdo vtrū ſit in brīs. Tertio vtrū ſit indānatis. Quarto vtrū in viatoribꝰ habeat certitudinemAd primū ſic procediturUidet̉ ꝙ ſpes nō ſit in volūtate ſicut in ſubiecto. Speienī obiectū eſt bonū arduū. vt ſupͣ dictū eſt. arduū aūt nōeſt obiectum volūtatis ſed iraſcibilis. ergo ſpes nō eſt involūtate ſed in iraſcibili. ¶ Preterea. Ei ad qd̓ vnū ſufficit. ſuꝑflue apponit̉ aliud. ſed ad ꝑficiendū potentiā volūtatis ſufficit charitas que ē ꝑfectiſſima ꝟtutū. ergo ſpeſnon eſt in volūtate. ¶ Preterea vna potentia nō pōt ſimul eſſe in duobꝰ actibꝰ. ſicut intellectꝰ nō pōt ſimul ml̓ta intelligere. ſed actus ſpei ſimul pōt eſſe cū actu charitatis. ergo cū actus charitatis manifeſte ꝑtineat ad voluntatē. actꝰ ſpei nō ꝑtinet ad ipſaꝫ. ſic ergo ſpes nō eſt in volūtate. ¶ Sꝫ ꝯͣ. Anima nō eſt capax dei niſi ẜm mentē inqͣ eſt memoria intelligētia ⁊ volūtas. vt patet ꝑ Aug. inli. de trini. ſed ſpes ē ꝟtus theologica hn̄s deū ꝓ obiectocū ergo nō ſit neqꝫ ī mēoria neqꝫ ī intelligētia q̄ ꝑtinēt adim cognoſcitiuā. relinqͥt̉ ꝙ ſit ī volūtate ſic̄ in ſubiecto.Rn̄ſio dicendū ꝙ ſic̄ ex p̄dictis pꝫ. habitꝰ ꝑ actꝰ cognoſcūt̉. actꝰ aūt ſpei ē qͥdā moiꝰ appetitiue ꝑtis cū ſit eiꝰ obiectū bonū. Cū aūt ſit duplex appetitꝰ ī hoīe .ſ. appetitꝰ ſenſitiuꝰ qͥ diuidit̉ ꝑ iraſcibilē ⁊ ꝯcupiſcibilē ⁊ appetitꝰ intellectiuꝰ qͥ d̓r volūtas. vt in primo habitū ē. illi motꝰ q̄ ſūtin appetitu inferiori ſunt cū paſſiōe. in ſuꝑiori aūt ſine paſſione. vt ex ſupͣ dictis patet. actꝰ aūt ꝟtutis ſpei nō pōt ꝑtinere ad appetitū ſenſitiuū. qꝛ bonū quod ē obiectū principale huiꝰ ꝟtutis nō eſt aliqd̓ bonū ſenſibile ſꝫ bonū diuinū. ⁊ ideo ſpes ē in appetitu ſuꝑiori qͥ d̓r volūtas ſicutin ſubiecto. nō autē in appetitu inferiori ad quē ꝑtinet iraſcibilis. ¶ Ad primū ergodicēdū ꝙ iraſcibilis obiectū ēarduū ſenſibile. obiectū autē ꝟtutis ſpei ē arduū intelligibile vel potiꝰ ſupͣ intellectū exn̄s. ¶ Ad ẜm dicēdum ꝙcharitas ſufficiēter ꝑficit volūtatē qͣꝫtū ad vnū actū qͥ eſtdiligere. reqͥrit̉ autē alia ꝟtus ad ꝑficiēdū ipſaꝫ ẜm aliuꝫactū eiꝰ qͥ ē ſꝑare. ¶ Ad tertiū dicēdū ꝙ motꝰ ſpei ⁊ motꝰcharitatis hn̄t ordinē ad inuicē. vt ex ſupͣdictis pꝫ. vn̄ nihil ꝓhibet vtrūqꝫ morū ſil̓ eē vniꝰ potētie. ſic̄ ⁊ intel lectꝰ