QueſtioXII.

imitari non poteſt. preſumit enī eos non vere reuerti quicum recepti fuiſſent iterū ſunt relapſi. ⁊ ideo eis vitā ſalutis non denegat. ſed a ꝑiculo mortis eos non tuet̉. ¶ Adſcd̓m dicendum ꝙ dn̄s loquitur petro de pct̄o in eum cōmiſſo qd̓ eſt ꝑ dimittendū. vt frī redeunti parcat̉. nō aūtintelligit̉ de peccato in proximū vel in deum cōmiſſo. qd̓non eſt noſtri arbitrij dimittere. vt Ieroꝰ dicit. ſed ī hoceſt a lege modus ſtatutꝰ ẜm ꝙ congruit honori dei ⁊ vtilitati ꝓximoꝝ. ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ alij infideles qͦ nunqͣꝫ fidem acceꝑant cōuerſi ad fidem nondū oſtendūt aliquod ſignū inconſtantie circa fidem ſicut heretici relapſi.⁊ ideo non eſt ſimilis ratio de vtriſqꝫEinde cōſiderandūeſt de apoſtaſia. Et circa hoc querunt̉ duo. primo vtrū apoſtaſia ad infidelitatē ꝑtineat. ſcd̓ovtrum ꝓpter apoſtaſiam a fide ſubditi abſoluantur a dominio preſidentium apoſtataruꝫ.Ad primum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ apoſtaſia non ꝑtineat ad infidelitatē. Illud enīqd̓ eſt oīs peccati principiū non videt̉ ad infidelitatē ꝑtinere. qꝛ multa peccata ſine infidelitate exiſtūt. ſed apoſtalia videt̉ eſſe oīs peccati principium. Dicitur enī. Ecc̄. x.Initiū ſuꝑbie hoīs apoſtatare a deo ⁊ poſtea ſubdit. Initium oīs peccati ſuꝑbia. ergo apoſtaſia non ꝑtinet ad infidelitatem. ¶ Preterea infidelitas in intellectu cōſiſtit ſꝫapoſtaſia magis videt̉ conſiſtere in exteriori oꝑe vel ſermone. aut etiā in interiori voluntate. Dicit̉ enī Prouer.vi. Homo apoſtata vir inutilis. gradiēs ore ꝑuerſo. ānuit oculis. terit pede. digito loquit̉. prauo corde machinat̉.malum. ⁊ ī oī tꝑe iurgia ſeminat. Si qͥs etiā ſe circūcideret vel ſepulchrū machometi adoraret: apoſtata reputaretur. ergo apoſtaſia non pertinet directe ad infidelitatem.Preterea hereſis qꝛ ad infidelitatē pertinet eſt q̄ ad determinata ſpecies infidelitatis. ſi ergo apoſtaſia ad infidelitatē ꝑtineret ſequeret̉ ꝙ eſſet quedam determinata ſpecies infidelitatis qd̓ non videt̉ ẜm predicta. nō ergo apoſtaſia ad infidelitatē ꝑtinet ¶ Sed cōtra eſt qd̓ diciturIohānis. vi. Multī diſcipuloꝝ eius abierūt retro. qd̓ eſtapoſtatare. de quibꝰ dixerat dn̄s Sunt quidā ex vobis qͥnon credūt. ergo apoſtaſia ꝑtinet ad infidelitatē. ¶ Reſponſio dicendū ꝙ apoſtaſia importat retroceſſionē quandam a deo. que quidē diuerſimode fit ẜm diuerſos modos quibus homo deo cōiungit̉. primo nanqꝫ cōiungiturhomo deo ꝑ fidem. ſcd̓o ꝑ debitam ⁊ ſubiectā voluntateꝫad obediendū p̄ceptis eius. tertio ꝑ aliqua ſpecialia ad ſūꝑerogationē ꝑtinentia. ſicut ꝑ religionem ⁊ clericaturamvel ſacrum ordinē. remoto aut poſteriori remanet prius.ſed nō cōuertitur. Cōtingit ergo aliquē apoſtatare a deoretrocedēdo a religione quā profeſſus eſt vel ab ordinequem ſuſcepit. ⁊ hec dicitur apoſtaſia religionis ſeu ordinis. Cōtingit etiam aliquem apoſtatare a deo ꝑ mentemrepugnante diuinis mādatis quibꝰ duabꝰ apoſtaſijs exiſtentibus adhuc poteſt remanere homo deo cōiunctus ꝑfidem. Sed ſi a fide diſcedat. tunc oīno a deo retrocedere videt̉. ⁊ iō ſimpliciter ⁊ abſolute erit apoſtaſia ꝑ quaꝫaliqͥs diſcedit a fide que vocat̉ apoſtaſia fidem ⁊ ẜm hucmodū apoſtaſia ſimpl̓r dicta ad infidelitatē ꝑtinet ¶ Adprimū ergo dicendum ꝙ obiectio illa ꝓcedit de ſecundaapoſtaſia que importat voluntatē a mandatis dei reſilientem qui inuenit̉ in om̄i peccato mortali. ¶ Ad ſecundum

dicendum ꝙ ad fidem pertinet non ſolum credulitas cordis. ſed etiā ꝓteſtatio exterioris fidei ꝑ exteriora verba ⁊facta. nam cōfeſſio eſt actus fidei ⁊ ꝑ hunc etiam moduꝫquedā exteriora verba vel opera ad infidelitatē ꝑtinent. inqͣꝫtum ſunt infidelitatis ſigna. ꝑ modū quo ſignū ſanitatis ſanū dicitur. Auctoritas aūt inducta. ⁊ ſi poſſit intelligi de oī apoſtaſia. veriſſime tn̄ contingit in apoſtaſia a fide. Quia enī fides eſt primum fundamentū rerū ſperandarū ⁊ ſine fide impoſſibile ē placere deo. ſublata fide nihil remanet in hoīe qd̓ poſſit eſſe vtile ad ſalutē eternam⁊ ꝓpter hoc dicitur primo. hō apoſtata virinutilis. Fidesetiam eſt vita aīe. ẜm illud Ro. i. Iuſtꝰ ex fide viuit. Sicut ergo ſublata vita corꝑali oīa membra ⁊ ꝑtes homīsa debita diſpoſitione recedūt. ita ſublata vita iuſticie queeſt ꝑ fidem apparet inordinatio in oībus membris ⁊ prīoquidē inore ꝑ qḋ maxime manifeſtatur cor. ſcd̓o in ocul̓.tertio in inſtiumētis motus. quarto in voluntate que admalū tendit. ⁊ ex his ſequit̉ ꝙ iurgia ſemmat alios intendens ſeꝑare a fide. ſicut ⁊ ip̄e receſſit. ¶ Ad terciū dicendū ꝙ ſpecies alicuius qualitatis vel forme nō diuer ſificat̉ ꝑ hoc qd̓ eſt terminus motus a quo vel ad quē. ſꝫ potius ecōtrario ẜm terminos motuū ſpecies attendunt̉. apoſtaſia aūt reſpicit infidelitatē vt terminū ad quem eſt motus recedētis a fide. vn̄ apoſtaſia nō importat determinatam ſpēm infidelitatis. ſed quandā circumſtantiā aggrauantē ẜm illud. ij. Petri. ij. Melius erat eis veritatemnon cognoſcere qͣꝫ poſt cognitam retro ire.Ad ſecd̓ꝫ ſic procediturUidet̉ ꝙ princeps ꝓpter apoſtaſiā a fide nō amittat dn̄ium in ſubditos quin ei teneantur obedire. Dicit enī ambro. ⁊ habet̉. xi. q. iiij. ꝙ Iulianus imꝑator qͣꝫuis eſſet apoſtata habuit tn̄ ſub ſe xp̄ianos milites. quibus cū dicebat. Producite aciem ꝓ defenſione reipublice. obediebant ei ergo ꝓpter apoſtaſiā principis. ſubditi non abſoluunt̉. ¶ Preterea apoſtata a fide infidel̓ ē ſed infidelibꝰdn̄is inueniunt̉ aliqͥ ſācti viri fidelit̓ ſeruiſſe ſicut IoſephPharaoni ⁊ Daniel Nabuchodonoſor. ⁊ MardocheꝰAſſuero. ergo ꝓpter apoſtaſiā a fide non eſt dimittenduꝫquin principi obediat̉ a ſubditis. ¶ Preterea ſicut ꝑ apoſtaliam a fide recedit̉ a deo ita ꝑ quodlibet pct̄m. ſi ergo propter apoſtaſiam a fide perderent principes ius imperandi ſubditis fidelibus. pari ratiōe propter peccata alia hoc amitterent. ſed hoc patet eſſe falſum. non ergo ꝓpter apoſtaſiam a fide. eſt recedendum ad obiecta princiI pum. Sed contra eſt ꝙ Gregoꝰ. vij. dicit. Nos ſanctorūpredeceſſorum ſtatuta tenentes eos qui excōmunicatisfidelitate aut iuramenti ſacramento ſunt conſtricti apoſtolica auctoritate a ſacramento abſoluimus. ⁊ ne ſibi fidelitatem obſeruent omnibus modis prohibemus quouſqꝫ ad ſatiſfactionem veniant. ſed apoſtate a fide ſunt excōmunicati ſicut ⁊ heretici. vt dicit decretalis. extra d̓ bere icis. ad abolendam ergo principibus apoſtatantibus afide non eſt obediendum. ¶ Rn̄ſio dicendum ꝙ ſicut ſupra dictum eſt infidelitas ẜm ſeipſam non repugnat dominio. eo ꝙ dominium introductum eſt de iure gentiuꝫquod eſt ius humanum. Diſtinctio autem fidelium ⁊:fidelium eſt ẜm ius diuinum per quod non tollitur iushumanum. ſed aliquis per infidelitatem peccans. pōt ſātentialiter ius dn̄ij amittere ſicut etiā qn̄qꝫ ꝓpter alias culpas ad eccleſiam aūt non ꝑtinet punire infidelitatem inillis qui nunqͣꝫ fidem ſuſceperunt ẜm illud apoſtoli .i. ad