QueſtioX

Ro. xiiij. Om̄e ꝙ non eſt ex fide pctm̄ eſt dic̄ glo. Om̄isinfidelium vita eſt peccatum. ſed ad vitam infidelium ꝑtinet om̄e ꝙ agunt. ergo oīs actio infidelis eſt peccatum.Preterea fides intentionē dirigit. ſed nullū bonū poteſt eſſe quod non eſt ex intentione recta. ergo in infidelibus nulla actio pōt eſſe bona. ¶ Preterea corruptio priori corrumpit̉ ⁊ poſterius. ſed actus fidei p̄cedit actꝰ oīmvirtutū ergo cū in infidelibꝰ non ſit actꝰ fidei. nullū bonūopus facere poſſunt. ſed in om̄i actu ſuo peccāt. ¶ Sꝫ cōtra eſt qd̓ Cornelio adhuc infideli exiſtēti dictū eſt ꝙ accepte erāt elemoſine eiꝰ deo. ergo nō oīs actio infidelis ēpeccatū. ſed aliqua eiꝰ actio eſt bona. ¶ Rn̄ſio dicenduꝫꝙ ſicut ſupra dictū eſt. peccatū mortale to lit gr̄am gratufacientē. non aūt totaliter corrumpit̉ bonū nature. Undecum infidelitas ſit quoddā pctm̄ mortale. infideles quidem gr̄a carent. remanet tn̄ in eis aliqd̓ bonū nature. vnd̓manifeſtū eſt ꝙ infideles non pn̄t operari bona oꝑa q̄ ſūtex gēa. ſcꝫ oꝑa meritoria. tn̄ bona opeca ad que ſufficit bonum nature aliqualiter oꝑari poſſunt. Un̄ non oportetꝙ in oī ſuo oꝑe peccent. ſed qn̄cunqꝫ aliquod opus operant̉ ex infidelitate tunc peccāt. Sicut enī hn̄s fidem pōtaliquod opus cōmittere in actu quē non refert ad fidei finem vel venialiter vl̓ etiā mortaliter peccando. ita etiaminfidelis pōt aliquē bonū actū facere in eo qḋ nō refert adfinē infidelitatis. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ verbum illud eſt intelligendū vel qꝛ vita infideliū non pōt eſſe ſinepctō. cum pct̄a ſine fide nō tollant̉. vel qꝛ quicquid aguntex infidelitate pctm̄ eſt. Unde ibidē ſubdit̉. Quia oīs infideliter viuēs vel agens vehemēter peccat. ¶ Ad ſcd̓mdicendū ꝙ fides dirigit intentionē reſpectu finis vltimiſuꝑnaturalis. ſed lumē etiā naturalis rōnis pōt dixigereintentionē reſpectu alicuius boni cōnaturalis. ¶ Ad tertium dicendū ꝙ ꝑ infidelitatē nō corrumpit̉ totaliter in īfidelibꝰ rō naturalis quin remaneat in eis aliqͣ veri cognitio ꝑ quam facere pn̄t aliquod opus de genere bonorumDe cornelio tn̄ ſciendū eſt ꝙ infidelis nō erat. alioqͥn eiꝰoꝑatio accepta nō fuiſſet deo cui ſine fide nullus pōt placere. Habebat aūt fidē implicitā nondū manifeſtata euāgelij veritate. vnde vt eum in fide plenius inſtrueret mittitur ad eum Petrus.Ad quintuꝫ ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ non ſint plures infidelitatis ſpēs. Cum enī fides ⁊ infidelitas ſint cōtraria oꝑtet ꝙ ſint circa idē. ſꝫ formale obiectū fidei eſt veritas prima a qua hꝫ vnitatē licmulta natural̓r credat. ergo etiā obiectu infidelitatis ē veritas prima. Ea vero que diſcredit infidelis naturaliterſe hn̄t in infidelitate ſed differētia ẜm ſpēm non attendit̉ẜm principia materialia. ſed ẜm principia formalia. ergoīfidelitatis nō ſūt diuerſe ſpecies ẜm diuerſitatē eoꝝ in qͦbus infideles errant. ¶ Preterea infinitis modis poteſtaliquis a veritate fidei deuiate. ſi ergo ẜm diuerſitates errorum diuerſe ſpecies infidelitatis aſſignent̉. videtur ſequi ꝙ ſint infinite infidelitatis ſpecies. ⁊ ita hmōi ſpecieſnon ſunt cōſiderande. ¶ Preterea idē non inuenit̉ in diuerſis ſpeciebus ſed contingit aliquē eſſe infidelem ex eoꝙ errat circa diueria. ergo diuerſitas erroꝝ non facit diuerſas ſpecies infidelitatis. ſic ergo infidelitatis non ſuntplures ſpecies ¶ Sed contra eſt ꝙ vnicuiqꝫ virtuti opponunt̉ plures ſpecies vitiorū. bonum enī contingit vnomodo. malum ꝟo multipliciter. vt patet ꝑ Dyo. iiij. ca.de diui. no. ⁊ ꝑ philo. in. ij. ethic̄. ſed fides eſt vna virtus

ergo ei opponuntur plures infidelitatis ſpecies. ¶ Rn̄ſiodicendum ꝙ quelibet virtus cōſiſtit in hoc ꝙ attingit regulā aliquā cognitionis vel oꝑationis humane. vt ſupradictū eſt. Attingere aūt regulā eſt vno modo circa vnammateriam. ſed a regula deuiare contingit multipliciter. etideo vni virtuti multa vitia opponuntur. Diuerſitas autem vitiorum que vnicuiqꝫ virtuti opponit̉ poteſt conſiderari dupliciter. Uno modo ẜm diuerſam habitudineꝫad virtutem ⁊ ẜm hoc determinate ſunt quedam ſpēs vitiorum que opponunt̉ virtuti. ſicut virtuti morali opponitur vnum vitium. ẜm exceſſum ad virtutē. ⁊ aliud vitiuꝫẜm defectum a virtute. Alio modo pōt conſiderari diuerſitas vitiorum oppoſitorum vni virtuti ſcd̓m corruptionem diuerſoꝝ que ad virtutē requirunt̉. ⁊ ẜm hoc vni virtuti puta temꝑantie vel fortitudini opponunt̉ infinita vitia ſcd̓m ꝙ infinitis mōis ꝯtingit diuerſas circūſtantiasvirtutis corrūpi. vt a rectitudine virtutis recedat̉. vnde ⁊pythagorici malū poſuerunt infinitū. Sic ergo dicendūꝙ ſi infidelitas attendat̉ circa cōparationē ad fidem. diuerſe ſūt infidelitatis ſpecies ⁊ numero determinate. Cūenī peccatum infidelitatis cōſiſtit in renitendo fidei. hocpoteſt contingere dupliciter. Quia aut renitit̉ fidei nondūſuſcepte ⁊ talis infidelitas eſt paganoꝝ ſiue gentiliū. Autrenititur fidei chriſtiane ſuſcepte. vel ī figura. ⁊ ſic eſt īfidelitas iudeoꝝ. vel in ipſa manifeſtatione veritatis. ⁊ ſic ēinfidelitas hereticorum. Unde in generali poſſunt aſſignare tres p̄dicte ſpecies infidelitatis. Si ꝟo diſtinguantur infidelitatis ſpecies ẜm errorem in diuerſis que ad fidem ꝑtinent. tunc non ſunt determinate infideſitatis ſpecies. poſſunt enī etrores in infinitū multiplicari. vt ptꝫ ꝑAugꝰ in li. de hereſibꝰ. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ formalis ratio alicuius peccati poteſt accipi dupliciter. Unomodo ẜm intentionē peccantis. ⁊ ẜm hoc id ad qd̓ conuertitur peccans eſt formale obiectū peccati. ⁊ ex hoc diuerſificat̉ eius ſpeciēs. Alio modo ẜm rationē mali. ⁊ ſic illudbonū a quo recedit̉ eſt formale obiectū pct̄i. ſed ex ꝑte peccatū non hꝫ ſpēm. immo eſt priuatio ſpecie Sic ergo dicēdum eſt ꝙ infidelitatis obiectū eſt veritas prima ſicut a qͣrecedit. ſed formale eiꝰ obiectū ſicut ad qd̓ ꝯuertit̉ eſt ſnīafalſa quam ſequit̉. ⁊ ex hac ꝑte eius ſpecies diuerſificant̉.Un̄ ſic̄ charitas eſt vna q̄ inheret ſūmo bono. ſunt aūt diuerſa vitia charitati oppoſita. que ꝑ conuerſationē ad diuerſa bona temꝑalia recedunt ab vno ſummo bono. ⁊ iterum ẜm diuerſas habitudines inordinatas ad deum. itaetiaꝫ fides eſt vna virtus ex hoc qd̓ adheret vni prime veritati. ſed infidelitatis ſpecies ſunt multe ex hoc ꝙ infideles diuerſas et falſas ſententias ſequuntur. ¶ Ad ſecūdum dicendum ꝙ obiectio illa procedit de diſtinctioneſpecierum infidelitatis ẜm diuerſa in quibus erratur.Ad tertium dicendum ꝙ ſicut fides eſt vna. quia multa credit in ordine ad vnum. ita infidelitas poteſt eſſevna etiam ſi in multis erret inqͣꝫtum omnia habent ordinem ad vnum. nihil tamen prohibet hominem in diuerſis infidelitatis ſpeciebus errare. ſicut etiam poteſtvnus homo diuerſis vitijs ſubiacere et diuerſis corporalibus morbis.Ad ſextuꝫ ſic procediturUidetur ꝙ infidelitas gentilium ſiue paganorum ſit grauior ceteris. Sicut enim corporalis morbus tanto ē grauior. quanto ſaluti principalioris membri magis contrariatur. ita peccatum ranto videtur eſſe grauius quāto