QueſtioX
Ad tertiū ſic procediturUidet̉ ꝙ ſcientia que ponit̉ donum ſit ſcīa practica. Dic̄enī Aug. xiij. de trini. ꝙ actio qua exterioribꝰ rebus vtimur. ſcīe deputat̉. ſed ſcia cui deputat̉ actio eſt practica. ergo ſcīa. que eſt donū ē ſcīa practica. ¶ Preterea Grego.dicit in .i. moral̓. Nulla eſt ſcīa ſi vtilitatē pietatis nō habet. ⁊ valde inutilis eſt pietas ſi ſcīe diſcretione caret. Exqua auctoritate habet̉ ꝙ ſcīa dirigit pietatē. ſed hoc nō poteſt cōpetere ſcīe ſpeculatiue. ergo ſcia que eſt donū nō eſtſpeculatiua ſed practica. ¶ Preterea dona ſpūſſancti nōhabent̉ niſi a iuſtis. vt ſupra habitū eſt. ſed ſcīa ſpeculatiua pōt haberi etiā ab iniuſtis ẜm illud Iac. vl. Sciēti bonum ⁊ nō faciēti pct̄m eſt illi ergo ſcīa que eſt donū nō eſtſpeculatiua ſed practica. ¶ Sed cōtra eſt qd̓ Grego. dic̄in .i. moral̓. Scīa in die ſuo cōuiuiū parat. qꝛ in vētre mētis ignorantie ieiuniū ſuꝑat. ſed ignorātia nō tollitur totaliter niſi ꝑ vtrāqꝫ ſcīam. ſcꝫ ⁊ ſpeculatiuā ⁊ practicam.ergo ſcīa que eſt donū. eſt ⁊ ſpeculatiua ⁊ practica. ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ ſicut ſupra dictū eſt. donū ſcīe ordinat ſicut⁊ donū intellectus. ad certitud inē fidei. Fides aūt primo⁊ principal̓r in ſpeculatione ꝯſiſtit inqͣꝫtū ſcꝫ inheret prīeveritati. ſed qꝛ prima veritas eſt etiā vltimus finis ꝓpterquem oꝑamur. inde etiā eſt ꝙ fides ad oꝑationē ſe extendit. ẜm illud Gall̓. v. Fides ꝑ dilectionē operat̉. Un̄ etiāoꝑtet ꝙ donuꝫ ſcīe primo quidē ⁊ principal̓r reſpiciat ſpeculationē inqͣꝫtum ſcꝫ homo ſcit quid fide tenere debeat.Secūdario aūt ſe extendit etiam ad p̄parationē ẜm ꝙ perſcīam credibiliū eoꝝ que ad credibilia ꝯſequunt̉ dirigimur in agendis. ¶ Ad primū ergo dicendum ꝙ Augꝰ.loquit̉ de dono ſcīe ẜm ꝙ ſe extendit ad oꝑationem. attribuitur enī ei actio ſed non ſola nec primo. ⁊ hoc ētiā modo dirigit pietatē. vn̄ patet ſolutio ad ſcd̓m. ¶ Ad tertiūdicendū ꝙ ſicut dictū eſt de dono intellectus ꝙ non quicunqꝫ intelligit habet donū intellectus. ſed qꝛ intelligit qͣſi ex habitu gr̄e. ita etiā de dono ſcīe eſt intelligendū ꝙ illi ſoli donū ſcīe habeant. qui ex infuſione gr̄e rectum iudicium habēt circa credēda ⁊ agenda ꝙ in nullo deuient arectitudine iuſticie. ⁊ hec eſt etiā ſcīa ſct̄oꝝ. de qua diciturSap̄. x. Iuſtum deduxit dominus ꝑ vias rectas. ⁊ deditilliſcientiam ſanctorum.Ad quartuꝫ ſic procedit̉Uidetur ꝙ ſcīe non reſpondeat tertia beatitudo .ſ. Beatiqui lugēt qm̄ ipſi cōſolabuntur. Sicut enī malū eſt cauſa triſticie ⁊ luctus. ita etiā bonū eſt cauſa leticie. ſed ꝑ ſciētiam principalius manifeſtantur bona. qͣꝫ mala que ꝑ bona cognoſcuntur. Rectū enī eſt iudex ſuijp̄ius ⁊ obliqͥ.vt d̓r in. .i. de aīma. ergo p̄dicta beatitudo non ꝯuenienterrn̄det ſcīe dono. ¶ Preterea cōſideratio veritatis eſt actꝰſcīe. ſed ī cōſideratione veritatis nō eſt triſticia ſed magisgaudiū Dr̄ enī Sap̄. viij. Non hꝫ amaritudinē illius cōuerſatio nec tediū ꝯuīctus illius. ſed leticiā ⁊ gaudiū. ergo p̄dicta beatitudo nō conuenienter rn̄det dono ſcientie.¶ Preterea donū ſcīe prius conſiſtit in ſpeculatione qͣꝫin oꝑatione. ſed ẜm ꝙ conſiſtit in ſpeculatione non rn̄detſibi luctus. qꝛ intellectus ſpeculatiuus nihil dicit de imitabili ⁊ fugiendo. vt d̓r in. iij. de aīa. neqꝫ dicit aliquid letū ⁊ triſte. ergo p̄dicta beatitudo non cōuenienter pōt reſpondere dono ſcīe. ¶ Sed cōtra eſt qd̓ Augꝰ. dicit in li.de ſermone dn̄i in monte. Scīa cōuenit lugētibꝰ qui didicerūt quibus malis victi ſunt que qͣſi bona petierunt.
¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ ad ſcīam ꝓprie pertinet rectū iudiciūcreaturarū. Creature aūt ſunt ex quibꝰ hō occaſionaliter adeo auertit̉. ẜm illud Sap̄. xiiij. Creature facte ſunt in odium ⁊ muſcipulā pedibus inſipientiū. qui .ſ. rectū iudiciūde his nō habent dum eſtimāt in eis eſſe ꝑfectū bonū. vn̄in eis finē conſtituēdo peccant ⁊ verū bonū ꝑdunt. et hocdamnū hoī innoteſcit ꝑ rectum iudiciuꝫ de creaturis qd̓habetur ꝑ donū ſcīe. ⁊ ideo beatitudo luctꝰ ponitur rn̄dere dono ſcīe. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ bona creata nōexcitāt ſpūale gaudiū niſi quatenus referuntur ad bonuꝫdiuinū ex quo ꝓprie ꝯſurgit gaudiū ſpūale. ⁊ ideo directequidē ſpūalis pax ⁊ gaudiū conſequēs rn̄det dono ſapīeDono aūt ſcīe rn̄det quidē primo luctus de p̄teritis erratis. ⁊ ꝯſequenter ꝯſo latio dum hō ꝑ rectū iudiciū ſcīe creaturas ordinat in bonū diuinū. ⁊ ideo in hac beatitudineponitur luctꝰ ꝓ merito ⁊ ꝯſolatio ꝯſequēs pro p̄mio. qͥ qͥdem inchoatur in hac vita. ꝑficitur aūt in futuro. ¶ Adſcd̓m dicendū ꝙ de ip̄a conſideratōe veritatis hō gaudet̉ſed de re circa quā cōſiderat veritatē pōt triſtari qn̄qꝫ. etẜm hoc luctus ſcīe attribuitur. ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ ſcientie ẜm ꝙ in ſpeculatōe ꝯſiſtit nō rn̄det btītudo aliquaqꝛ beatitudo hoīs nō ꝯſiſtit in cōſideratiōe creaturarum.ſꝫ in cōtemplatiōe dei. ſed aliqͣliter btītudo hoīs cōſiſtit indebito vſu creaturaꝝ ⁊ ordinata affectiōe circa ip̄as ⁊ hocdico qͣꝫtū ad btītudinē vite. Et ideo ſcīe nō attribuitur aliqua btītudo ꝑtinens ad contemplationem. ſed intellectui ⁊ ſapientie que ſunt circa diuina. ¶ Queſtio. x.Onſequēter̄ ꝯſideradum eſt de vitijs oppoſitis. Et primo de infidelitate que opponitur fidei. ſcd̓o de blaſpheīaq̄ opponitur cōfeſſiōi. tertio de ignorātia ⁊ hebitudīe queopponūtur ſcīe ⁊ intellectui. ¶ Circa primū conſiderādūeſt de infidelitate in cōmuni. ſcd̓o de hereſi. tertio de apoſtaſia a fide. ¶ Tirca primū querūtur duodecim. primovtrū infidelitas ſit pctm̄. ſcd̓o in quo ſit ſicut ī ſubiecto. tertio vtrū ſit maximū pct̄oꝝ. quarto vtrū oīs actio infidelium ſit pct̄m. quinto de ſpeciebus infidelitatis. ſexto de cōꝑatione eaꝝ adinuicē. ſeptimo. vtrū cum infidelibꝰ ſit diſputādū de fide. octauo vtrū ſint cogēdi ad fidē. nono vtꝝſit eis cōmunicandū. decimo vtꝝ poſſint xp̄ianis fidelibuſp̄eſſe. vndecimo vtrū ritus infideliū ſinti tolerādi. duodecimo vtrū pueri infideliū ſint inuitis ꝑentibꝰ baptizandiAd primū. ſic procediturUidetur ꝙ infidelitas non ſit pctm̄. Om̄e enī pctm̄ ē cōtra naturā. vt ptꝫ ꝑ Damaſ. in. ij. li. ſed infidelitas nō videtur eſſe ꝯtra naturā. Dicit enī Aug. in li. de p̄deſtinatione ſct̄oꝝ ꝙ poſſe hr̄e fidem ſicut poſſe habere charitatemnature eſt oīuꝫ hoīuꝫ. habere aūt fidem quemadmodumhabere charitatem gre eſt fidelium. ergo non habere fideꝫꝙ eſt infidelium non eſt cōtra naturam. ⁊ ita non eſt peccatum. ¶ Preterea nullus peccat in eo qd̓ vitare non poteſt. qꝛ omne peccatū eſt voluntariū. ſed non eſt in poteſtate hoīs ꝙ infidelitatem vitet. quā vitare non pōt niſi fidem habēdo. Dicit enī apl̓us ad Ro. x. Quō credent eiquem non audierunt: quō aūt audient ſine predicante. ergo infidelitas non videtur eſſe peccatū. ¶ Preterea ſicutſupra dictū ē ſūt ſeptē vitia capitalia ad quē oīa pctā reducuntur. ſubnullo aūt hoꝝ videtur contineri infidelitas.ergo infidelitas nō eſt pctm̄. ¶ Sed contra virtuti concrariatur vitium ſed fides eſt virtus cui cōtrariatur infide