QueſtioIX

fructus ponuntur pertinentes ad partem appetitiuam. qꝛſicut iam dictum eſt ratio finis que importat̉ in nominefructus magis pertinet ad vim appetitiuam qͣꝫ intellectiuam.¶ Queſtio. ix.Einde cōſiderandūeſt de dono ſcientie. Et circa hoc querunt̉ quattuor. primo vtrū ſciētia ſit donū. ſcd̓o vtrumſit circa diuina. tertio vtrū ſit ſpeculatiua vel practica. qͣrto que beatitudo ei reſpondeat.Ad primum ſic proceditUidet̉ ꝙ ſcientia non ſit donū. Dona enī ſpūſſancti naturalē facultatem excedūt. ſed ſcientia importat effectu3quendam naturalis rationis. Dicit enī philoſophus ini. poſterioꝝ ꝙ demonſtratō eſt ſyllogiſmus faciens ſcire.ergo ſciētia nō eſt donū ſpūſſancti. ¶ Preterea dona ſpirituſſancti ſunt cōmunia oībus ſanctis. vt ſupra dictū eſtſed Augꝰ. dicit. xiij. de tri. ꝙ ſcientia nō pollēt plurimi fideles qͣꝫuis polleāt ipſa fide. ergo ſciētia non eſt donum.¶ Preterea donū eſt ꝑfectius virtute. vt ſupra dictū eſtergo vnū donum ſufficit ad ꝑfectionē vnius virtutis. ſedvirtuti fidei reſpondet donū intellectus. vt ſupra dictū ēergo nō reſpondet ei donū ſcīe nec apparet cui alij virtutreſpondeat. ergo cū dona ſint ꝑfectiores virtutū vt ſupradictum eſt. videt̉ ꝙ ſciētia non ſit donū. ¶ Sed cōtra eſtꝙ Eſa. xi. Cōputat̉ inter ſeptem dona ¶ Rn̄ſio dicendūꝙ gr̄a eſt ꝑfectior qͣꝫ natura vn̄ non deficit in his in quibus homo ꝑ naturā perfici pōt. Cum autē hō ꝑ naturalērationem aſſentit ẜm intellectū alicui veritati. duplicit̓ ꝑficitur circa veritatē illam. primo quidē qꝛ capit eam. ſecundo qꝛ de eo certū iudiciū habet. Et ideo ad hoc ꝙ intellectus humanus ꝑfecte aſſentiat veritati fidei duo requirunt̉. quoꝝ vnum eſt ꝙ ſane capiat ea que ꝓponūt̉. quodꝑtinet ad donū inte lectus. vt ſupra dictū eſt. aliud autēeſt vt habeat certū ⁊ rectū iudiciū de eis diſcernendo. ſcꝫcredēda aut nō credenda. ⁊ ad hoc neceſſarium eſt donūſcientie. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ certitudo cognitionis in diuerſis naturis inuenit̉ diuerſimode ẜm diuerſaꝫconditionē vniuſcuiuſqꝫ nature. Nam hō conſequit̉ certū iudicium de veritate ꝑ diſcurſū rōnis. ⁊ ideo ſcīa hūana ex rōne demonſtratiua acquirit̉. ſed in deo eſt certū iudiciū veritatis abſqꝫ om̄i diſcurſu ꝑ ſimplicē intuitū. vt īprimo dictū eſt. ⁊ ideo diuina ſciētia nō eſt diſcurſiua velrōcinatiua ſed abſoluta ⁊ ſimplex. cui ſil̓is eſt ſciētia queponit̉ donū ſpūſſancti. cum ſit quedā ꝑticipatiua ſimilitudo ip̄ius. ¶ Ad ſcd̓m dicēdū ꝙ circa credēda duplex ſcientia pōt haberi. Una quidē ꝑ quam hō ſcit quid credere debeat diſcernēs credenda a nō credendis. ⁊ ẜm hec ſcientia eſt donū. ⁊ cōuenit oībus ſanctis. Alia ꝟo eſt ſcientia circa credēda ꝑquam homo non ſolū ſcit quid credi debeat. ſed etiā ſcit fidē manifeſtare. ⁊ alios ad credendū inducere ⁊ ꝯtradictores conuincere. ⁊ iſta ſcīa ponitur intergr̄as gratis datas que non dat̉ oībus ſed quibuſdā Un̄Augꝰ. poſt verba inducta ſubiūgit. Aliud eſt ſcire tantūmodo quid hō credere debeat. aliud ſcire quēadmodumhoc ip̄m qd̓ credit̉. ⁊ pijs auribus opitulet̉. ⁊ contra impios defendat̉. ¶ Ad tertium dicendū ꝙ dona ſunt ꝑfectiora virtutibꝰ moralibus ⁊ intellectualibꝰ. non ſunt aūtꝑfectiora virtutibꝰ theologicis ſed magis oīa dona ad ꝑfectionē theologicarū virtutū ordinant̉ ſicut ad fiuē. Etideo non eſt inconueniens ſi diuerſa dona ad vnam virtu-

tem theologicam ordinentur:Ad ſecūdū ſic procediturUidet̉ ꝙ ſcientie donū ſit circa res diuinas. Dicit enimAug. xiij. de trini. ꝙ per ſcientiā gignit̉ fides. nutrit̉ ⁊ roborat̉. ſed fides eſt de rebus diuinis qꝛ obiectū fidei eſt veritas prima. vt ſupra habitū eſt. ergo ⁊ donū ſcientie ē drebus diuinis. ¶ Preterea donū ſcīe eſt dignius qͣꝫ ſciētia acquiſita ſed aliqua ſcīa acquiſita eſt circa res diuīasſicut ſcīa metha. ergo multo magis donum ſcīe eſt circares diuinas. ¶ Preterea ſicut dr̄ Ro. i. Inuiſibilia deiꝑ ea que facta ſunt intellecta cōſpiciunt̉. ſi ergo eſt ſcīa circa res creatas. videt̉ ꝙ etiam ſit circares diuinas. ¶ Sꝫꝯtra eſt qd̓ Augꝰ. xiiij. de trini. dicit rerū diuinarum ſcientia ꝓprie ſapīa nuncupet̉. humanarum aūt ꝓprie ſcientienomē obtineat. ¶ Rn̄ſio dicendum ꝙ certū iudicium dere aliqua maxime dat̉ ex ſua cauſa. ⁊ ideo ẜm ordinē cauſarū oportet eſſe ordinē iudicioꝝ. Sicut enī cauſa primaeſt cauſa ſcd̓e. ita ꝑ cauſā primam iudicat̉ de cauſa ſcd̓a. d̓cauſa aūt prima nō poteſt iudicari ꝑ aliam cauſam. ⁊ id̓oiudiciū quod ſit ꝑ cauſam primā eſt primū et ꝑfectiſſimūIn his aūt in quibꝰ aliquid eſt ꝑfectiſſimū nomē cōmune generis appropriant̉ his qui deficiūt a ꝑfectiſſimo ipſiaūt ꝑfectiſſimo adaptat̉ aliud ſpeciale nomē. vt pat et ī logicis. Nam in genere cōuertibiliū illud qd̓ ſignat quodquid ē. ſpeciali noīe diffinito vocat̉. que aūt in hoc deficiunt cōuertibilia exiſtētia nomē cōmune ſibi retinēt .ſ. qd̓ꝓpria dicunt̉. Quia ergo nomē ſcientie importat quādaꝫcertitudinē iudicij. vt dictū eſt. ſi quidē certitudo iudicijſit ꝑ altiſſimā cauſam illius generis ꝑ quam pōt de oībꝰiudicare. habet ſpeciale nomē qd̓ eſt ſapīa. Dicit̉ enī ſapiens in vno quoqꝫ genere qͥ nouit altiſſimā cauſam illiꝰ generis ꝑ quam pōt de oībus iudicare. Simpliciter aūt ſapiens d̓r qui nouit altiſſimā cauſam ſimpl̓r. ſcꝫ deū ⁊ idcocognitio diuinaꝝ rerum vocat̉ ſapīa. cognitio ꝟo rerumhumanaꝝ vocat̉ ſcientia quaſi cōmuni noīe importāte certitudinē iudicij appropriato ad iudiciū qd̓ fit ꝑ cauſas ſecundas. Et ideo ſic accipiēdo ſcīe nomen ponit̉ donū diſtinctū a dono ſapīe. Unde donū ſcīe eſt ſolū circa res humanas vel ſolū circa res creatas. ¶ Ad primū ergo dicēdum ꝙ licet ea de quibꝰ eſt fides ſint res diuine ⁊ eternetn̄ ipſa fides eſt quodāmodo tꝑale in aīo credētis. ⁊ ideoſcire quid credendū ſit ꝑtinet ad donū ſcientie. Scire aūtip̄as res creditas ẜm ſeip̄as ꝑ quandā vnionē ad ipſas. ꝑtinet ad donum ſapīe. vnde donū ſapīe magis reſpondetcharitati que vnit mentē hoīs deo. ¶ Ad ſcd̓m dicendūꝙ rō illa ꝓcedit ẜm ꝙ cōmuniter nomen ſcientie ſumit̉.ſic aūt ſcīa non ponitur ſpeciale donū. ſed ẜm ꝙ reſtringit̉ad iudiciū quod fit ꝑ res creatas. ¶ Ad tertiū dicenduꝫꝙ ſicut ſupra dictū eſt. quilibet cognoſcitiuus habitꝰ formaliter quidē reſpicit mediū ꝑ quod aliqͥd cognoſcit̉. materialiter aūt id quod ꝑ medium cognoſcitur. ⁊ qꝛ id quodeſt formale potius eſt. ideo ille ſcīe que ex principijs mathematicis cōcludunt circa materiā naturalem magis cūmathematicis cōnumerant̉. vtpote eis ſimiliores. licet qͣꝫtum ad materiā magis cōueniant cum naturali. ⁊ propt̓hoc dicit̉ in. ij. phiſicoꝝ ꝙ ſunt magis naturales. ⁊ ideo cūhomo ꝑres creatas deum cognoſcit. magis videt̉ hoc ꝑtinere ad ſcīam ad quam pertinet formaliter qͣꝫ ad ſapīamad quam ꝑtinet materialiter. ⁊ econuerſo. cum ẜm res diuinas iudicemus de rebus creatis magis hoc ad ſapientiam qͣꝫ ad ſcientiam pertinet.

b 3