QueſtioVIII

ambulat in tenebris. ẜm illud Iohānis. viij. Qui ſequitur me nō ambulat in tenebris ergo nullus habens gratꝭam caret dono intellectus. ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ in oībushabentibus gr̄am neceſſe eſt eſſe rectitudine voluntatisqꝛ per gratiā preparat̉ voluntas hoīs ad bonū. vt Augꝰ.dicit. Uoluntas aūt non poteſt recte ordinari in bonū niſip̄exiſtente aliqua cognitiōe veritatis. qꝛ obiectū voluntatis eſt bonū intellectus. vt dicit̉ in. iij. de aīa. Sicut aūt ꝑdonum charitatis ſpūſſanctus ordinat voluntatē homīsvt directe moueat̉ in bonū quoddam ſuꝑnaturale. ita etiam ꝑ donum intellectꝰ illuſtrat mentē hoīs vt cognoſcatveritatē quandam ſuꝑnaturalem. inquam oportet tendere voluntatē rectam. ⁊ ideo ſicut donū charitatis eſt in oībus habentibꝰ gratiam gratū facientem ita etiam donuꝫintellectus. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ aliqui habentesgr̄am gratuꝫ facientē poſſunt hebetud inē pati circa aliquaque ſunt p̄ter neceſſitatem ſalutis. ſed circa ea que ſunt d̓neceſſitate ſalutis ſufficienter inſtruunt̉ a ſpūſancto. ẜmillud. i. Iohānis. ij. Unctio eius docet vos de oībꝰ. ¶ Adſcd̓m dicendū ꝙ ⁊ ſi nō oēs habentes fidem plene intelligant ea que ꝓponunt̉ credenda. intelligūt tamen ea eſſecredēda. ⁊ ꝙ ab eis nullo modo eſt deuiandū. ¶ Ad tertium dicendū ꝙ donum intellectus nunqͣꝫ ſe ſubtrahit ſanctis circa ea que ſunt neceſſaria ad ſalutē. ſed circa alia interdū ſe ſubtrahit. vt non oīa ad liquidū ꝑ intellectum penetrare poſſint ad hoc ꝙ ſuꝑbie materia ſubtrahatur.Ad quintū ſic procediturUidet̉ ꝙ intellectus donū inueniat̉ in nō habentibꝰ gratiā gratū facientē. Augꝰ enī exponens illud pͣs. Cōcupiuit aīa mea deſiderare iuſtificationes tuas. dicit. Preuolat intellectus ⁊ tarde ſequit̉ humanus atqꝫ infirmus aſfectus. ſed in oībus habentibus gr̄am gratum facientemeſt ꝓmptus affectus ꝓpter charitatē. ergo donum intellectus pōt eſſe in his qui nō habent gratiā gratum faciētē.¶ Preterea Dan̄. iij. dicit̉ ꝙ intelligētia opus eſt in viſione ꝓphetica. ⁊ ita videt̉ ꝙ ꝓphetia non ſit ſine dono intellectus ſed ꝓphetia poteſt eſſe ſine gr̄a gratum facientevt patet Mat. vij. Ubi dicentibꝰ in nomine tuo ꝓphetauimus. reſpondet̉ nunqͣꝫ noui vos ergo donū intellectuspōt eſſe ſine gr̄a gratum faciente. ¶ Preterea donū intellectus reſpondet virtuti fidei. ẜm illud Eſa. xvij. ẜm aliaꝫlitterā. Niſi credideritis non intelligetis. ſed fides pōt eſſeſine gratia gratū faciente. ergo etiam donum intellectus.¶ Sed cōtra eſt ꝙ dn̄s dicit. Iohānis. vi. Oīs qui audiuit a prē ⁊ didicit venit ad me. ſed ꝑ intellectū audita addiſcimus vel penetramus vt ptꝫ ꝑ Gregꝰ. in. i. moral̓. ergo quicunqꝫ habet intellectus donum venit ad chriſtumquod non eſt ſine gr̄a gratum faciente. ¶ Rn̄ſio dicendum ꝙ ſicut ſupra dictum eſt. dona ſpūſſancti ꝑficiūt animam ẜm ꝙ eſt bene mobilis a ſpūſancto. Sic ergo intellectuale lumen gr̄e ponitur donum intellectus inqͣꝫtū intel lectus hoīs eſt bene mobilis aſpū ſancto. Hmōī autēmotus ꝯſideratio in hoc eſt ꝙ homo apprehendat veritatēcirca finem. vn̄ niſi vſqꝫ ad hoc moueat̉ a ſpūſancto intellectus humanus. vt rectam eſtimationeꝫ de fine habeat.nondū conſecutus eſt donū intellectus qͣꝫtumcunqꝫ ex illuſtratione ſpūſſancti. alia quedā preambula cognoſcat.Rectam aūt eſtimationē de vltimo fine non habet niſi ilſe qui circa finē non errat. ſed ei firmiter inheret tanqͣꝫ optimo. qd̓ eſt ſolum habentis gr̄am gratum facientem. Sic̄etiā in moralibus rectam eſtimationē habet homo de fine

ꝑ habitū virtutis. vn̄ donum intellectus habet nullus ſine gr̄a gratum faciēte. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ Augꝰnominat intellectū quamcūqꝫ illuſtrationē intellectualeꝫque tn̄ non ꝑtingit ad ꝑfectam donirationē niſi vſqꝫ adhoc mens hoīs deducat̉. vt rectam eſtimationem habeathomo circa finem. ¶ Ad ſcd̓m dicendū ꝙ intelligentia q̄neceſſaria eſt ad ꝓphetiam eſt quedā illuſtratio mētis circa ea que ꝓphetis reuelant̉ non eſt aūt illuſtratio mentiscirca eſtimationē rectam de vltimo fine que ꝑtinet ad donum intellectus. ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ fides importatſolum aſſenſum ad ea que ꝓponunt̉ ſed intellectus importat quandā perceptionem veritatis que non pōt eſſe circafinem niſi in eo qͦ habet gratiam gratū facientem vt dictūeſt. ⁊ ideo non eſt ſimilis ratio de intellectu et fide.Ad ſextuꝫ ſic procediturUidet̉ ꝙ donum intellectus non diſtinguat̉ ab alijs donis. Quoꝝ enī oppoſita ſunt eadē ipſa quoqꝫ ſunt eadē.ſed ſapīe opponit̉ ſtultitia. hebitudini intellectꝰ. p̄cipitationi conſilium. ignorantie ſcientia. vt patet ꝑ Grego. ij.moral̓. non vident̉ aūt differre ſtultitia hebitudo ignorantia ⁊ p̄cipitatio. ergo nec intellectus diſtinguit̉ ab alijs donis. ¶ Preterea intellectus qui ponit̉ virtus intellectualis differt ab alijs intellectualibus virtutibꝰ ꝑ hoc ſibi ꝓpriū ꝙ eſt circa principia ꝑ ſe nota. ſed donū intellectꝰ nōeſt circa aliqua principia ꝑ ſe nota. qꝛ ad ea que naturaliter ꝑ ſe cognoſcunt̉ ſufficit naturalis habitus primoꝝ principioꝝ ad ea vero que ſuꝑnaturalia ſunt ſufficit fides. qͦaarticuli fidei ſunt ſicut prīa principia ī ſuꝑnaturali cognitione. ſicut dictū eſt. ergo donū intellectus non diſtinguit̉ab alijs donis intellectualibꝰ. ¶ Preterea oīs cognitio ītellectiua. vel eſt ſpecula tiua vel practica. ſed donū intellectus habet ſe ad vtrūqꝫ. vt dictum eſt. ergo non diſtinguitur ab alijs donis intellectualibꝰ. ſed oēs in ſe cōplectitur¶ Sed cōtra eſt qꝛ quecunqꝫ cōnumerāt̉ adinuicē. oportet ea eſſe aliquo modo ad inuicē diſtincta. qꝛ diſtinctio ēprincipiū muneri. ſed donū intellectus connumerat̉ alijsdonis. vt ptꝫ Eſa. xi. ergo donū intellectus eſt diſtincturab alijs donis. ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ diſtinctio doni intellectus a b alijs tribus donis. ſcꝫ pietate fortitudine ⁊ tīore. manifeſta eſt. qꝛ donum intellectus ꝑtinet ad vim co.gnoſcitiuā. illa ꝟo tria ꝑtinent ad vim appetitiuā. ſed differentia huius doni intellectus ad alia tria. ſcꝫ. ſapientiaꝫſcīam. ⁊ cōſilium. que etiā ad vim cognoſcitiuā ꝑtinent.non eſt adeo manifeſta. Uidet̉ aūt quibuſdam ꝙ donuꝫintellectus diſtinguat̉ a dono ſcientie ⁊ cōſilij. ꝑ hoc ꝙ illa duo ꝑtineant ad practicā cognitionē. donum aūt intellectus ad ſpeculatiuā. A dono ꝟo ſapientie qd̓ etiaꝫ ad ſpeculatiuā cognitionem ꝑtinet diſtinguit̉ in hoc ꝙ ad ſapiētiam ꝑtinet iudiciū. ad intellectū vero capacitas intellectus eoꝝ que proponunt̉ ſeu penetratio ad intima eoruꝫ⁊ ẜm hoc ſupra numerum donoꝝ aſſignauimus. ſed diligenter intuenti donū intellectus nō ſolū ſe habet circa ſpeculanda ſed etiam circa oꝑanda. vt dictum eſt. Et ſimiliter etiā donum ſcientie circa utrūqꝫ ſe habet vt infra dicet̉⁊ ideo oportet aliter eoꝝ diſtinctionem acciꝑe. Oīa enimhec quattuor dona ordinant̉ ad ſupernaturalem cognitionem que in nobis ꝑ fidem fundatur. Fides aūt eſt ex auditu vt dicit̉ Ro. x. Unde oꝑtet aliqua ꝓponi homini adcredendum non ſicut viſa ſed ſicut audita quibus ꝑ fidēaſſentiat. Fides aūt primo quidem ⁊ principaliter ſe habet ad veritatem primā. ſecundario ad quedā circa cea-

b 2