QueſtioVII

ſtatim cognoſcunt̉ quedam principia cōia que ſunt naturaliter nota ſed qꝛ homo ordinat̉ ad beatitudinē ſuꝑnaturalem. vt ſupra dictū eſt. neceſſe eſt ꝙ homo vlteriꝰ ꝑtingat ad quedā altiora ⁊ ad hoc requirit̉ donū intellectus.Ad ſecundū dicendū ꝙ diſcurſus rationis ſemꝑ incipit ab intellectu ⁊ terminat̉ ad intellectū. Ratiocinam̄ .n.ꝓcedendo ex quibuſdā intellectis. ⁊ tunc rōnis diſcurſusꝑficit̉ qn̄ ad hoc ꝑuenimꝰ vt intelligamꝰ id qḋ prius eratignotū. ꝙ ergo rocinam ex aliquo p̄cedēti intellectu ꝓcedit. Donū aūt gratie nō ꝓcedit ex lumine nature. ſed ſuperaddit̉ ei quaſi ꝑficiens ipſum. ⁊ ideo iſta ſuꝑadditio n̄dicit̉ ratio ſed magis intellectꝰ qꝛ ita ſe habꝫ lumē ſuꝑadditū ad ea que nobis ſuꝑnat̉aliter innoteſcūt. ſicut ſe habet lumē naturale ad ea que p̄mordialit̓ cognoſcimus.¶ Ad tertiū dicendū ꝙ volūtas noīat ſimplicit̓ appetitiuum motū abſqꝫ determīatiōe alicuiꝰ excellētie. ſed intellectus noīat quādā excellentiā cognitiōis penetrādi adintima. ⁊ ideo ſuꝑnaturale donū magis noīat̉ noīe intellectus qͣꝫ noīe volūtatis.Ad ſe cundū ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ donū intellectꝰ nō ſimul habeat̉ cū fide. Dicitenī Augu. in li. lxxxiij. q. ꝙ id qd̓ intelligit̉ intelligētis cōp̄henſione ſumit̉. ſed id quod credit̉ non cōprehenditurẜm illud apl̓i ad Phil̓. iij. Nō qꝛ cōprehenderim aut ꝑfectus ſim. ergo videt̉ ꝙ fides ⁊ intellectꝰ non pn̄t eſſe ineodem. Preterea. Oē qḋ intelligit̉ intellectu. videt̉ natura liter. ſed fides eſt de nōͣ apparentibꝰ. vt ſupͣ dictum ē.ergo fides nō poteſt ſimul eſſe ī eodē cū intellectu. Preterea Intellectꝰ eſt certior qͣꝫ ſcīa. ſed ſcīa ⁊ fides nō pn̄teſſe in eodem. vt ſupͣ dictū eſt. multo ergo minꝰ intellectꝰet fides. ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ Gregꝰ dicit in li. moral̓. Uidemꝰ ꝙ intellectꝰ de auditis mētē illu ſtrat. ſed aliqͦs habens fidem pōt eſſe illuſtratꝰ mēte circa audita. Un̄ dicitur Luc̄. vlti. ꝙ dn̄s aꝑuit diſcipulis ſuis ſenſum vt intelligerēt ſcripturas. ergo intellectꝰ pōt eſſe ſimul cū fide¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ hic duplici diſtinctione eſt opus.Una quidē ex parte fidei. Alia aūt ex parte intellectꝰ. Exparte quidē fidei diſtinguēdū eſt ꝙ quedā ꝑ ſe ⁊ directecadūt ſub fide que naturalē rationē excedūt. ſicut deū eſſetrinū ⁊ vnū. filiū dei eſſe incarnatū. Quedam ꝟo caduntſub fide quaſi ordinata ad iſta ẜm aliquē modū ſicut oīaque in ſcriptura dīna ꝯtinent̉. Ex parte ꝟo ītellectꝰ diſtīuendū eſt. ꝙ dupliciter dici poſſumꝰ aliqua intelligereUno mō ꝑfecte qn̄ .ſ. ꝑtingimꝰ ad cognoſcendū eſſentiaꝫrei intellecte. ⁊ ipſam veritatē enūciabilis intellecti ẜm ꝙin ſe eſt. ⁊ hoc modo ea que directe cadūt ſub fide intelligere non poſſumꝰ durāte ſtatu fidei. ſed quedā alia ad fidem ordinata que hoc modo intelligi pn̄t. Alio modo cōtingit aliqͥd intelligi imꝑfecte qn̄ .ſ. ipſa eſſentia rei vel veritas ꝓpoſttiōis nō cognoſcit̉ quid ſit. aut quō ſit. ſed tamē cognoſcit̉ ẜm ꝙ ea que exteriꝰ apparēt veritati nō contrariant̉. inqͣꝫtū .ſ. homo iutelligit ꝙ ꝓpter ea q̄ exteriꝰ apparent nō eſt recedendū ab his que ſunt fidei. ⁊ ẜm hocnihil ꝓhibet durāte ſtatu fidei intelligere etiā ea que perſe ſub fide cadūt. Et ꝑ hoc patet rn̄ſio ad obiecta. Nā prime tres rōnes ꝓcedūt ẜm ꝙ aliqͥd ꝑfecte intelligit̉. Ultima aūt ratio ꝓcedit de intellectu eoꝝ q̄ ordinat̉ ad fidemAd tertiū ſic procediturUidetur ꝙ intellectus qui ponitur donū ſpūſſancti n̄ ſitpracticus ſed ſpeculatiuꝰ tm̄. Intellectus enī vt Gregꝰ

dicit in primo moral̓. altiora quedā penetrat. ſed ea queꝑtinēt ad intellectū practicū non ſunt alta ſed quedaꝫ infirma .ſ. ſingularia circa que ſunt actus. ergo intellectusqui pōitur donū non eſt intellectus practicus. ¶ Preterea Intellectꝰ qui eſt donū eſt digniꝰ aliquid qͣꝫ intellectus qui eſt virtus intellectualis ſed intellectus qui ē virtus intellectualis eſt ſolum circa neceſſaria. vt patet perphiloſophum. vi. ethicorum. ergo multomagis intellectus qui eſt donum eſt ſolum circa neceſſaria. ſed intellectus practicus non eſt circa neceſſaria. ſed circa contingentia aliter ſe habere que opere hūano fieri pn̄t. ergointellectus qui ē donū nō eſt intellectꝰ practicus. ¶ Preterea Donū intellectꝰ illuſtrat mentē ad ea que naturalērationē excedunt. ſed oꝑabilia hūana quorū eſt practicusintellectꝰ non excedunt naturalē rationē que dirigit in rebus agendis. vt ex ſupra dictis patet. ergo intellectꝰ qͦ eſtdonū. nō eſt intellectꝰ practicus. ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ ī pͣsdicitur. Intellectꝰ bonus oībus faciētibꝰ eum. ¶ Rn̄ſiodicendū ꝙ ſicut dictū eſt donū intellectꝰ non ſolū ſe habrad ea que primo ⁊ principalit̓ cadūt ſub fide. ſed etiā adoīa que ad fidem ordinant̉. oꝑationes autē bone quendāordinē ad fid em̄ habēt. Nam fides ꝑ dilectionē oꝑaturvt apl̓s dicit ad Gal̓. v. Et ideo donū intellectꝰ etiā ad q̄dam oꝑabilia ſe extendit non quidē vt circa ea principaliter verſet̉. ſed inqͣꝫtum in agēdis regulam̄ rōnibꝰ eternisquibus ꝯſpiciēdis ⁊ ꝯſulēdis ẜm Aug. xij. de trini. inheret ſuꝑior rō que dono intellectꝰ ꝑficit̉. Ad pͥmū ergo dicendū ꝙ oꝑabilia hūana ẜm ꝙ in ſe ꝯſiderant̉ nō habētaliquā excellētie altitudinē ſed ẜm ꝙ referunt̉ ad regulālegis eterne ⁊ ad finem btītudinis dīne. ſic altitudinemhn̄t vt circa ea poſſit eſſe intellectꝰ. ¶ Ad ſecundū dicendum ꝙ hocipſum ꝑtinet ad dignitatē doni qd̓ eſt intellectus ꝙ intelligibilia eterna vel neceſſaria ꝯſiderat non ſolum ẜm ꝙ in ſe ſunt. ſed etiam ẜm ꝙ ſunt regule quedaꝫhūanoꝝ actuū. quia qͣꝫto virtus cognoſcitiua ad plura ſeextendit tanto nobilior eſt. ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ regula hūanoꝝ actuū eſt ⁊ ratio hūana ⁊ lex eterna. vt ſupra dictuꝫ eſt. lex aūt eterna excedit naturalē rationē. ⁊ ideo cōgnitio hūanoꝝ actuū ẜm ꝙ regulat̉ a lege eterna exceditnatura lē rationē. ⁊ indiget ſuꝑnat̉ali lumīe doni ſpūſſctīAd quartuꝫ ſic procedit̉Uidetur ꝙ donū intellectꝰ non inſit oībus habentibꝰ gratiam. Dicit enī Greg. ij. moral̓. ꝙ donū intellectꝰ dat̉ cōtra hebetudinē mentis. ſed multi habētes gr̄aꝫ adhuc patiuntur mentis hebetudinē. ergo donū intellectꝰ nō eſt inoībus habentibꝰ gratiā. ¶ Preterea Inter ea q̄ ad cognitionē ꝑtinent ſola fides videt̉ eſſe neceſſaria ad ſalutēquia per fidem chriſtus inhabitat in cordibꝰ noſtris. vtdicitur ad Ephe. iij. ſed non omnes habentes fidem habent donū intellectus. imo qui credūt debent orare vt intelligant ſicut Augꝰ dicit in li. de trini. ergo donū intellectus non eſt neceſſariū ad ſalutem. non ergo eſt in oībushabentibꝰ gratiā. ¶ Preterea Ea que ſunt cōia oībꝰ habentibus gratiam nunqͣꝫ ab habentibus gratiam ſubtrahuntur. ſed gratia intellectus ⁊ aliorum donoruꝫ aliquādo ſe vtiliter ſubtrahit. quandoqꝫ enim dum ſublimia intelligendo in elationē ſe animꝰ erigit. in rebus imis ⁊ vilibus graui hebetudine pigreſcit. vt Greg. dicit in. ij. moral̓. ergo donū intellectus nō eſt in oībꝰ habētibꝰ gratiaꝫ¶ Sed ꝯtra eſt qḋ dicitur in pͣs. Neſcierūt neqꝫ intellexerunt qui in tenebris ambulāt. ſed nullus habens gr̄aꝫ