QueſtioVI
VI
Ad tertiū ſic procediturUidet̉ ꝙ hereticus qui diſcredit vnū articulum fidei poſſit habere fidē informem de alijs articulis. Nō enī intellectus naturalis heretici eſt potentior qͣꝫ intellectus catholici. ſed intellectꝰ catholici indiget adiuuari ad credenduꝫquēcunqꝫ articulū fidei dono fidei. ergo videt̉ ꝙ nec heretici aliquos articulos fidei credere poſſint ſine dono fideiꝰīformis. ¶ Preterea ſicut ſub fide ꝯtinent̉ multi articuli fidei. ita ſub vna ſciētia puta geomētria ꝯtinent̉ multecōcluſiones. ſed hō aliquis pōt habere ſcientiā geometriecirca quaſdā geometricas cōcluſiones alijs ignoratis ergo homo aliqͥs poteſt habere fidē de aliquibꝰ articulis fidei aliquos nō credēdo. ¶ Preterea ſicut hō obedit deoad credendū articulos fidei. ita etiā ad ſeruāda mandatalegis ſed hō poteſt eſſe obediēs circa quedā mandata ⁊ nōcirca alia. ergo pōt habere fidē circa quoſdam articulos ⁊nō circa alios. ¶ Sed cōtra eſt. Sicut peccatū mortaleꝯtrariat̉ charitati. ita diſcredere vnū articulū ꝯtrariat̉ fidei. ſed charitas nō remanet in hoīe poſt vnū peccatummortale. ergo neqꝫ fides poſtqͣꝫ diſcredit vnū articulū fidei. ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ in heretico diſcredēte vnū articulū fidei non manet fides neqꝫ formata neqꝫ informis.Cuius rō eſt qꝛ ſpecies cuiuſlibet habitꝰ reꝝ dependet exformali ratiōe obiecti. qua ſublata ſpecies habitꝰ remanere nō pōt. Formale aūt obiectū fidei eſt veritas prima ſecundū ꝙ manifeſtat̉ in ſcripturis ſacris ⁊ doctrina eccl̓ieque ꝓcedit ex veritate prima. Unde quicūqꝫ non inheretſicut infallibili ⁊ diuine regl̓e doctrine eccleſie que ꝓcedit̉ex veritate prīa in ſcripturis ſacris manifeſtata. ille nō hꝫhabitū fidei. ſed ea q̄ ſunt fidei alio modo tenetqͣꝫ ꝑ fideꝫſicut ſi aliqͥs teneat mēte aliquā concluſionē non cognoſcēs mediū illius demōſtrationis manifeſtū eſt ꝙ non hꝫeius ſcientiā ſed opinionē ſolum. Manifeſtū eſt aūt ꝙ ille qͥ inheret doctrine eccl̓ie tanqͣꝫ infallibili regule oībus aſſentit q̄ eccleſia docet. alioquin ſi de his q̄ eccleſia docet. q̄vult tenet. ⁊ que nō vult nō tenet. non iaꝫ inheret eccleſiedoctrine ſicut infallibili regule ſed ꝓprie volūtati ⁊ ſic manifeſtū eſt ꝙ hereticus qͥ ꝑtinaciter diſcredit vnū articulifidei nō eſtꝑatus ſequi in oībus doctrinā eccleſie Si enīnō ꝑtinaciter. iam nō eſt hereticus. ſed ſolū errās. Undemanifeſtū eſt ꝙ talis hereticꝰ circa vnū articulum. fidemnō habet de alijs articulis ſed opinionē quandā ẜm ꝓpriāvoluntatē. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ alios articulosfidei de quibꝰ hereticus nō errat. nō tenet eodem mō ſicuttenet eos fidelis. ſcꝫ ſimpliciter inherēdo prīe veritati adqd̓ indiget hō adiuuari ꝑ habitū fidei. ſed tenet ea que ſūtfidei ꝓpria volūtate ⁊ iudicio. ¶ Ad ſcd̓m dicendū ꝙ indiuerſis ꝯcluſionibꝰ vnius ſcientie ſunt diuerſa media ꝑque ꝓbant̉ quoꝝ vnum poteſt cognoſci ſine alio. Et ideohomo pōt ſcire quaſdā concluſiones vniꝰ ſcientie ignoratis alijs. ſed oībꝰ articulis fidei inheret fides ꝓpter vnummediū. ſcꝫ ꝓpter veritatem primā ꝓpoſitam nobis in ſcripturis ẜm doctrinā eccleſie intelligentis ſane. ⁊ ideo quiab hoc medio decidit totaliter fide caret. ¶ Ad terciū dicendū ꝙ diuerſa p̄cepta legis poſſunt referri vel ad diuerſa motiua ꝓxima ⁊ ſic vnū ſine alio ſeruari poteſt. vel acvnū motiuū primū quod eſt ꝑfecte obedire deo a quo decidit quicunqꝫ vnum p̄ceptū tranſgredit̉. ẜm illud Iohānis. xi. Qui offendit in vno. factus eſt oīm reus.Ad quartū ſic proceditur
Uidetur ꝙ fides non poſſit eſſe maior in vno qͣꝫ in alio.Quantitas enī habitus attendit̉ ſcd̓m obiecta. ſed qͥcūqꝫhabet fideꝫ credit oīa que ſunt fidei quia qͦ deficit ab vnototaliter amittit̉ vt ſupra dictū eſt. ergo videt̉ ꝙ fides nōpoſſit eſſe maior in vno qͣꝫ in alio. ¶ Preterea ea q̄ ſunt īſūmo non recipiūt magis neqꝫ minus. ſed ratio fidei eſt īſūmo requirit̉ enī ad fidem ꝙ homo inhereat prime veritati ſuꝑ oīa. ergo fides non recipit magis ⁊ minꝰ. ¶ Preterea ita ſe habet fides in cognitione gratuita ſicut intellectus principioꝝ in cognitiōe naturali. eo ꝙ articuli fideiſunt prima principia gratuite cognitiōis vt ex dictis patet. ſed intellectus principioꝝ equaliter inuenit̉ in oībushominibꝰ. ergo ⁊ fides equaliter inuenit̉ in oībus fidelibus. Sed cōtra. Ubicunqꝫ inuenit̉ paruum ⁊ magnumibi inuenit̉ maius ⁊ minus. ſed in fide inuenit̉ magnum⁊ paruū. Dic̄ eī dn̄s Petro. Mathei. xiiij. Modice fideiquare dubitaſti. Et mulieri dixit. Math. xv. Mulier magna eſt fides tua. ergo fides pōt eſſe maior in vno qͣꝫ inalio. ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ ſicut ſupra dictū eſt quātitashabitus ex duobꝰ attendi poteſt. Uno modo ex obiecto.Alio modo ẜm ꝑticipationē ſubiecti. Obiectu aūt fideipoteſt dupliciter ꝯſiderari. Uno mō ẜm formalē rationēAlio modo ẜm ea que naturaliter credēda ꝓponunt̉. Formale aūt obiectū fidei eſt vnū ⁊ ſimplex. ſcꝫ veritas primavt ſupra dictū eſt. vnde ex hac ꝑte fides nō diuerſificaturin credētibꝰ. ſed vna ſpecie in oībus vt ſupra dictū ē. Sꝫea q̄ materialiter credēda ꝓponunt̉ ſunt plura. ⁊ poſſuntaccipi vel magis vel minꝰ explicite ⁊ ẜm hoc poteſt vnushomo plura explicite credere qͣꝫ alius. ⁊ ſic in vno poteſteſſe maior fides ẜm maiorē fidei explicationē. Si ꝟo cōſideret̉ fides ẜm participationē ſubiecti hoc cōtingit dupliciter. Nā actus fidei ꝓcedit ex intellectu ⁊ ex volūtate vt ſupra dictū eſt. Poteſt ergo fides in aliquo dici maior vno mō ex ꝑte intellectus ꝓpter maiorem certitudineꝫ⁊ firmitatē. Alio modo ex ꝑte volūtatis ꝓpter maiorē ꝓmptitudinē ſeu deuotionē vel cōfidentiā. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ ille qui ꝑtinaciter diſcredit aliqͥd eorū queſub fide ꝯtinent̉. non habet habitū fidei quē habet ille. quinon explicite credit oīa ſed ꝑatꝰ eſt oīa credere. et ẜm hocex ꝑte obiecti vnus habet maiorē fidē qͣꝫ alius inqͣꝫtū plura explicite credit. vt dictū eſt. ¶ Ad ſcd̓m dicendū ꝙ deratiōe fidei eſt vt veritas prima oībus p̄ferat̉. ſed tn̄ eorūqui eam oībus p̄ferunt quidā certius ⁊ deuotius ei ſe ſubijciunt qͣꝫ alij. ⁊ ẜm hoc. fides eſt maior in vno qͣꝫ in alio.¶ Ad terciū dicendum ꝙ intellectꝰ principioꝝ conſequitur ip̄am naturā humanam q̄ equaliter oībus inuenitur.ſed fides cōſequit̉ donum gr̄e qd̓ non eſt equaliter in oībus vt ſupra dictū eſt. vnde nō eſt eadem ratio. ⁊ tamenẜm maiorē capacitatē intellectꝰ vnus magis vel minuscognoſcit virrutem principiorum qͣꝫ alius.Einde cōſiderandūeſt de cauſa fidei. Et circa hoc querunt̉ duo primo vtrū fides ſit homini infuſa a deo. ſecūdovtrum fides in formis ſit donum.Ad primū ſic procediturvidet̉ ꝙ fides non ſit homī infuſa a deo. Dicit enī Auḡ.xiiij. de trini. ꝙ ꝑ ſcientiā gignit̉ in nobis fides. nutrit̉. defendit̉. ⁊ roboratur. ſed ea que ꝑ ſcientiā in nobis gignuntur magis vident̉ acquiſita qͣꝫ infuſa. ergo fides nō videt̉in nobis eſſe ex infuſione diuina. ¶ Preterea illud ad