QueſtioV
ꝙ nouit homo ī primo ſtatu creatorē ſuū. nō ea cognitiōeq̇ foris auditu ſolo ꝑcipit̉. ſed ea q̄ ītus ꝑ inſpirationē miniſtrat̉ non ea qͣ deꝰ modo a credentibꝰ abſens fide q̄riturſed ea qͣ per p̄ſentiā cōtemplationis manifeſtiꝰ cernebat̉ergo homo vel angelꝰ in ſtatu prime ꝯditionis fidem nōhabuit. ¶ Preterea cognitio fidei ē enigmatica ⁊ obſcura. ſcd̓m illud. j. ad Coꝝ. xiij. nunc videmꝰ ꝑ ſpeculum īenigmate. ſꝫ in ſtatu prime cōditionis nō fuit aliqͣ obſcuritas neqꝫ in hoīe. neqꝫ in angelo. qꝛ tenebroſitas ē penapeccati. ergo fides ī ſtatu prime ꝯditionis eſſe nō potuitneqꝫ in hoīe neqꝫ in angelo ¶ Preterea apl̓s dic̄ ad Roma. x. ꝙ fides ē ex auditu ſed hic locū nō habuit in primoſtatu angelice ꝯditionis aūt hūane. nō enī erat ibi auditus ab alio. ergo fides ī ſtatu illo nō erat neqꝫ ī hoīe neqꝫin angelo ¶ Sed ꝯͣ ē qḋ apl̓s dicit ad Heb. e. xi. accedentem ad deū oportet credere. ſꝫ angelꝰ ⁊ homo ī ſua primaꝯditione erant ī ſtatu accedendiad deū. ergo fide indigebant. ¶ Rn̄º dicendū ꝙ quidā dicūt ꝙ in angelis anteꝯfirmationē ⁊ lapſum. ⁊ in hoīe ante peccatū non fuit fides ꝓpter manifeſtā ꝯtemplationē q̄ tūc erat de rebꝰ diuinis. Sꝫ cū fides ſit argumentū nō apparētium ẜm apl̓m⁊ ꝑ fide credant̉ ea q̄ nō vident̉. vt Augꝰ dic̄ illa ſola mani feſtatio excludit fidei rationē ꝑ quā reddit̉ apparēs. velviſum id de quo principaliter ē fides. principale aūt obiectū fidei eſt veritas prima. cuiꝰ viſio beatos facit ⁊ fideiſuccedit. cū ergo angelus ante ꝯfirmationē. ⁊ homo antepeccatū nō habuit illam beatitudinē qͣ deꝰ ꝑ eſſenciam videt̉. manifeſtū ē ꝙ non habuit ſic manifeſtā cognitioneꝫꝙ excluderet̉ ratio fidei. vnde ꝙ nō habuit fidē hoc eē nōpotuit niſi ꝙ penitꝰ ei erat ignotum illud de quo ē fides⁊ ſi homo ⁊ angelꝰ fuerunt creati in puris naturalibus vtquidā d̓icūt. forte poſſet teneri ꝙ fides non fuerit ī angelo ante ꝯfirmatione. nec in hoīe ante peccatum. Cognitioenī fidei ē ſupra naturalē cognitionē de deo nō ſolū hoīs.ſꝫ etiā angeli. ſꝫ qꝛ in primo iam diximꝰ ꝙ homo ⁊ angelꝰiam creati ſunt cū dono gratie. ideo neceſſe ē dicere ꝙ pergratiā acceptā ⁊ nōdū ꝯſummata fuerit in eis inchoatioq̄dam ſperate beatitudinis q̄ quidē inchoat̉ in voluntateꝑ ſpem ⁊ charitatē. ſꝫ in intellectu ꝑ fidē vt ſupra dictū eſtet ideo neceſſe ē dicere ꝙ ante cōfirmationē habuerūt fidem. ⁊ ſil̓iter ante peccatū. Sꝫ tn̄ cōſiderandū ē ꝙ in obiecto fidei ē aliquid quaſi formale. ſcꝫ veritas prima ſuꝑomnē naturalē cognitionē creature exiſtens. ⁊ aliqͦd materiale ſic ut id cui aſſentimꝰ inherēdo p̄me veritati. Quātū ergo ad primū hoꝝ cōmuniter fides ē in omnibꝰ habētibus cognitionē de deo futura beatitudine nōdū adeptainherendo prime veritati. Sed qͣꝫtū ad ea q̄ materialitercredenda ꝓponunt̉ q̄dam ſunt credita ab vno. q̄ ſunt manifeſte ſcita ab alio etiā in ſtatu p̄ſenti vt ſupra dictuꝫ eſt.⁊ ẜm hoc etiā pōt dici ꝙ angelꝰ ante cōfirmationē. ⁊ homo ante peccatuꝫ q̄dam de diuinis myſterijs manifeſtacognitione cognouerūt. q̄ nūc nō poſſumꝰ cognoſcere niſi credendo. ¶ Ad. jͣ. ergo dicendū ꝙ qͣꝫuis dicta Hug.de ſancto vict. magiſtralia ſint ⁊ robur auctoritatis habeant. tn̄ pōt dici ꝙ cōtemplatio q̄ tollit neceſſitatem fidei. eſt cōtemplatio patrie. qua ſuꝑnaturalis veritas ꝑ eſſenciā videt̉. hanc aūt cōtemplationē non habuit angelꝰante cōfirmationē. nec homo ante peccatū. ſed eoꝝ cōtēplatio erat altior qͣꝫ noſtra. ꝑ quā magis de ꝓpinqua accedētes ad deum plura manifeſte cognoſcere poterāt de diuinis effectibꝰ ⁊ myſterijs quā nos poſſumus. vnde nōinerat eis fides qua ita q̄ceretur deus abſens. ſicut a no
bis q̄rit̉ erat enī eis magis p̄ſens per lumen ſapentie qͣꝫſit nobis. lꝫ nec eis eēt ita p̄ſens ſicut eſt beatis per lumenglorie. ¶Ad. ij. ꝙ in ſtatu prime cōditionis hominis velangeli nō erat obſcuritas culpe vel pene inerat tamē ītellectui hominis ⁊ angeli. q̄daꝫ obſcuritas naturalis. ſcd̓ꝫꝙ omnis creatura tenebra eſt comꝑata immēſitati diuini luminis ⁊ talis obſcuritas ſufficit ad fidei rationem.¶ Ad. iij. dicendū ꝙ in ſtatu prime cōditionis non erat.auditus ab homine exteriꝰ loquēte. ſꝫ a deo interiꝰ inſpirāte. ſicut ⁊ ꝓphete audiebāt ẜm illud pſal. Audiaꝫ qͥd loquatur in me dn̄s deus.Adſcd̓m ſic procediturvidetur ꝙ in demonibꝰ non ſit fidēs. Dicit enī Augꝰ inli. de p̄deſtinatione ſanctoꝝ. ꝙ fides cōſiſtit in credentiūvoluntate. hec aūt volūtas bona eſt qua quis vult credere deo. cum ergo in demonibꝰ nō ſit aliqua volūtas deliberata bona vt ī primo dictum ē videt̉ ꝙ in demonibusnō ſit fides. ¶ Preterea fides ē quoddā donum diuinegratie. ſcd̓m illud Ephe. ij. gratia eſtis ſaluati ꝑ fidem donum enī dei eſt. ſꝫ demones dona gratuita amiſerunt perpeccatū. vt dicitur in glo. ſuꝑ illud Oſee. iij. ipſi reſpiciunt ad deos alienos ⁊ diligunt vinacia vuarum. ergo fides in demonibꝰ poſt peccatuꝫ nō remanſit. ¶ Pretereainfidelitas videt̉ eſſe grauius inter peccata. vt patet perAug. ſuꝑ illud Ioh. xx. Si nō veniſſem ⁊ locutꝰ eis fuiſſem peccatū nō haberent. nūc aūt excuſationē nō habēt depeccato ſuo. ſed in quibuſdā hominibꝰ ē peccatum infidelitatis. ſi ergo fides eēt in demonibꝰ aliquorū hominumpeccatum eēt grauiꝰ peccato demonum qd̓ videtur eſſe īconueniens. nō ergo fides eſt in demonibꝰ. ¶ Sed ꝯͣ eſtqd̓ d̓r Iac̄. ij. Demones credūt ⁊ cōtremiſcūt. ¶ Rn̄ꝰ dicendū ꝙ ſicut ſupra dictū eſt. intellectus credentis aſſentit rei credite. nō qꝛ ipſam videat vel ẜm ſe vel ꝑ reſolutionem ad prima principia per ſe viſa. ſed ꝓpter imperiū voluntatis. ꝙ aūt voluntas moueat intellectū ad aſſentiēdum. pōt cōtingere ex duobꝰ. vno modo ex ordine volūtatis ad bonū. ⁊ ſic credere ē actus laudabilis. alio modoqꝛ intellectus cōuincitur ad hoc ꝙ iudicet eē credendumhis que dicūtur. l non cōueniatur ꝑ euidentiā rei ſicutſi aliquis ꝓpheta p̄aunciaret in ſermone domini aliquidfutuꝝ. ⁊ adhiberet ſignum mortuū ſuſcitādo. ex hoc ſignocōuinceretur ītellectꝰ videntis. vt cognoſceret manifeſtehoc dici a deo qui nō mētitur. k illud futurum qd̓ p̄dicitur in ſe euidens nō eēt vnde per hoc ratio fidei non tolleretur. dicenduꝫ eſt ergo ꝙ in fidelibꝰ xp̄i laudatur fidesẜm primum modū. ⁊ ẜm hoc non ē in demonibꝰ ſꝫ ſolumſcd̓o modo. vident enī multa manifeſta iudicia ex qͥbusꝑcipiunt doctrinam eccleſie a deo eē qͣꝫuis ipſi res ipſasqͣs eccleſia docet nō vident. puta deū eē trinū. ⁊ vnū velaliquid hm̄oi. ¶ Ad. j. dicendum ꝙ demonum fides eſtquodāmodo coacta ex ſignoꝝ euidentia. ⁊ ideo nō pertinet ad laudē voluntatis ipſoꝝ ꝙ credunt. ¶ Ad. ij dicēdum ꝙ fides q̄ eſt donum gratie inclinat hoīem ad credēdum ẜm aliquē effectum boni eitā ſi ſit informis vnde fides que eſt in demonibꝰ nō eſt donū gratie. ſꝫ magis coguntur ad credendum ex perſpicacitatę naturalis intellelectus. ¶ Ad. iij. dicendum ꝙ hocipſum demonibus diſplicet. ꝙ ſigna fidei ſunt tam euidētia. vt per ea crederecompellantur. ⁊ ideo in nullo malicia eorūminuitur perhoc ꝙ credunt.