QueſtioI
ſuſcitatꝰ ē mortuꝰ. ⁊ alia hmōi q̄ narrāt̉ ī ſacra ſcripturain ordine ad manifeſtationē diuine maieſtatis vel incarnationis xp̄i. et ẜm talia nō oportet articl̓os diſtinguere.Ad ſcd̓m dicēdū ꝙ ratio formalis obiecti fidei pōt accipi dupliciter. Uno modo ex ꝑte ipſiꝰ rei credite. ⁊ ſic ratio formalis oīuꝫ credibiliū eſt vna. ſcꝫ veritas prima. etex hac ꝑte articuli nō diſtinguūtur. Alio modo pōt accipiratio formalis credibiliū ex ꝑte nr̄a. et ſic ratio formaliscredibilis eſt vt nō ſit viſum. ⁊ ex hac parte articuli fideidiſtinguūtur vt viſum eſt. ¶ Ad tertiū dicēdū ꝙ illa diſtinctio datur de articulo magis ẜm quādā ethimologiānoīs ꝓut habēt deriuationē latinā qͣꝫ ẜm eiꝰ verā ſignificationē ꝓut a greco deriuatur. vn̄ non ē magni pōderis.Poteſt tn̄ dici ꝙ lꝫ ad credendum neceſſitate coactionisnullus artet̉. cū credere ſit volūtariū. artat̉ tn̄ neceſſitatefinis. qꝛ attēdētē ad deū oportet credere ⁊ ſine fide īpoſſibile ē placere deo. vt apl̓s dicit Heb. xi.Adſeptimum ſic proceditur. Uidet̉ ꝙ articuli fidei nō creuerint ẜm tēpoꝝ ſucceſſionē. qꝛ vt apl̓us dicit ad Heb. xi. Fides ē ſubſtātia ſperandaꝝ rerum ſꝫ omni tꝑe ſunt eadē ſperāda. ergo oī tꝑeſunt eadē credēda ¶ Preterea in ſciētijs hūanis ordinatis ꝑ ſucceſſionē tempoꝝ augmētū factū ē ꝓpter defecturcognitionis ī primis qͥ ſciētias īuenerūt. vt ptꝫ ꝑ ph̓m:ij. metaphi. ſꝫ doctrina fidei nō ē inuēta hūanitꝰ ſꝫ tradica a deo. dei enī donū ē. vt d̓r Ephe. ij. cū ergo in deū nullus defectꝰ ſciētie cadat. videt̉ ꝙ a principio cognitio credibiliū fuerit ꝑfecta. ⁊ ꝙ nō creuerit ẜm ſucceſſionē tēporum. ¶ Preterea operatio gr̄e nō minꝰ ordinate ꝓceditqͣꝫ oꝑatio nature. ſꝫ natura ſemꝑ initiū ſumit a ꝑfectis vtBoetiꝰ ī li. de ꝯſolatione. ergo etiam videt̉ ꝙ oꝑatio gr̄ea ꝑfectis initiū ſumpſerit. ita ꝙ primo illi qͥ tradiderūt fidem ꝑfectiſſime eā cognouerūt ¶ Preterea ſicut ꝑ apl̓osad nos fides xp̄i ꝑuenit ita etiā in priori veteri teſtamētoper priores patres ad poſteriores deuenit cognitio fidei.ẜm illud Deut̓. xxij. Interroga patrē tuuꝫ ⁊ annūciabittibi. ſꝫ apl̓i pleniſſime fuerūt inſtructi de myſterijs. acceperunt enī ſicut ⁊ tꝑe prius ita ⁊ ceteris abudantiꝰ. vt dicit glo. ſuꝑ illud Roma. viij. Noſipſi primitias ſpiritushabetes. ergo videt̉ ꝙ cognitio credibiliū nō creuerit ꝑ tēpoꝝ ſucceſſionē. ¶ Sed ꝯͣ ē qd̓ Gregꝰ dicit ꝙ ẜm incremēta tēpoꝝ creuit ſcīa ſanctoꝝ patꝝ ⁊ quanto vicinioresaduētui ſaluatoris fuerūt tāto ſacr̄a ſalutis plenius ꝑceperunt. ¶ Rn̄ſio dicēdū ꝙ ita ſe hn̄t in doctrina articuli fidei ſicut principia ꝑſe nota ī doctrina q̄ ꝑ rationē naturalē habet̉ ī qͥbꝰ principijs ordo qͥdē īuenit̉ vt q̄dā ī alijsimplicite ꝯtineāt̉. ſicut oīa principia reducūtur ad hoc ſic̄ad primū impoſſibile ē ſimul affirmare ⁊ negare. vt patꝫꝑ philoſophū. iiij. metaphi. Et ſil̓iter oēs articuli īpliciteꝯtinentur ī aliqͥbꝰ primis credibilibꝰ. ſcꝫ vt credatur deꝰeē ⁊ ꝓuidētiā hr̄e circa hoīuꝫ ſalutē. ẜm illud ad Heb. xiAccedētē ad deū oportet credere. qꝛ ē. ⁊ ꝙ inqͥrentibꝰ ſeremunerator ſit. In eſſe enī dei nō īcludūtur oīa q̄ credimus in deo eternalit̓ exiſtere in qͥbꝰ nr̄a beatitudo exiſtit.In fide aūt ꝓuidētie īcludūtur oīa q̄ temporaliter a deodiſpēſant̉ ad hoīuꝫ ſalutē q̄ ſunt via ī beatitudinem. et ꝑhūc etiā modū alioꝝ ſubſiſtētiū articuloꝝ qͥdā in alijs cōtinētur. ſicut ī fide redēptiōis hūane implicite ꝯtinetur ⁊incarnationis xp̄i ⁊ eiꝰ paſſio. ⁊ oīa hmoi. Sic ergo dicēdū ē ꝙ qͣꝫtum ad ſubſtātiā articuloꝝ fidei nō ē factū eoꝝargumentū ꝑ tēpoꝝ ſucceſſionē. qꝛ quecunqꝫ poſteriores
crediderūt ꝯtinebant̉ ī fide p̄cedētiū patꝝ lꝫ implicite. ſꝫqͣꝫtum ad explicationē creuit numerꝰ articuloꝝ. qꝛ q̄daꝫexplicite cognita ſunt a poſterioribꝰ q̄ a prioribꝰ nō cognoſcūtur explicite. Un̄ dn̄s moyſi dicit Exo. iiij. Ego ſumdeꝰ abraam. deꝰ Iſaac. ⁊ deꝰ Iacob. ⁊ nomē meū adonainō indicaui eis. Et Dauid dicit: Suꝑ ſenes intellexi. Etapl̓s dicit ad Ephe. iij. In alijs generationibꝰ nō ē agnitu myſteriū xp̄i. ſicut nūc reuelatū ē ſanctis apl̓is eius etphetis. ¶ Ad primū ergo dicēdū ꝙ ſemꝑ fuerūt eademſperāda apud hoīes a xp̄o. qꝛ tn̄ ad hec ſperāda hoīes nonꝑuenerūt niſi ꝑ xp̄m. quāto a xp̄o fuerūt remotiores ẜmtp̄s tāto a ꝯſecutiōe ſperādoꝝ lōginqͥores. Qd̓ apl̓s diēad Heb. xi. Iuxta fidē defuncti ſunt oēs iſti nō acceptisrepromiſſionibꝰ. ſꝫ a lōge eas reſpiciētes. Quāto autemaliqͥd a lōginquioribꝰ videt̉ tāto minꝰ diſtincte videtur.⁊ ideo bona ſperāda diſtinctiꝰ cognouerūt qͥ fuerūt aduētui xp̄i vicini. ¶ Ad ſcd̓m dicēdū ꝙ ꝓfectꝰ cognitiōis dupliciter ꝯtingit. Uno modo ex ꝑte docētis qͦ in cognitiōeꝑficit ſiue vnꝰ. ſiue plures ꝑ tēpoꝝ ſucceſſionē. ⁊ iſta ē ratio argumēti ī ſciētijs ꝑ rōneꝫ humanitus inuentis Aliomodo ex ꝑte addiſcētis ſicut magiſter qͥ nouit totā artemnō ſtatim a principio tradit eā diſcipulo. qꝛ caꝑe non poſſet. ſꝫ paulatim ꝯdeſcēdēs eiꝰ capacitati ⁊ hac rōne ꝓfecerūt hoīes ī cognitione fidei ꝑ tēpoꝝ ſucceſſionē. Undeapl̓s ad Gal̓. iij. cōparat ſtatu veteris teſtamēti pueritie¶ Ad tertiū dicēdū ꝙ ad generationē naturalē due cauſe p̄exigūtur. ſcꝫ agens ⁊ materia. Scd̓m ergo ordinemcauſe agētis naturaliter priꝰ ē qd̓ eſt ꝑfectiꝰ. ⁊ ſic naturaa ꝑfectis ſumit exordiū. qꝛ imꝑfecta nō ducūtur ad ꝑfectionē niſi ꝑ aliqͣ ꝑfecta p̄exiſtētia. Scd̓m vero ordinemcauſe materialis prius ē qd̓ ē imꝑſectiꝰ. ⁊ ẜm hoc naturaꝓcedit ab imꝑfecto ad ꝑfectū. In manifeſtatione aūt fidei deꝰ ē ſicut agēs qͦ habet ꝑfectā ſciētiā ab eterno. homoaūt ē ſicut materia recipiēs influxum dei agentis. ⁊ ideooꝑtuit ꝙ ab imꝑfectis ad ꝑfectū ꝓcederet cognitio fideiin hoībꝰ. Et lꝫ in hoībꝰ qͥdā ſe habuerūt per moduꝫ cauſeagētis. qꝛ fuerūt fidei doctores tn̄ manifeſtatio ſpūs datur talibꝰ ad vtilitateꝫ cōmunem vt d̓r .i. ad Coꝝ. xij. Etideo tm̄ dabat̉ patribꝰ qͦ erāt in ſtitutores fidei de cognitione fidei qͣꝫtū oportebat ꝓ tꝑe illo ppl̓o tradi vel nude vl̓ī figura. ¶ Ad qͣrtū dicēdū ꝙ vltima ꝯſummatio gr̄e facta ē ꝑ xp̄m. vn̄ ⁊ tp̄s eius d̓r tp̄s plenitudinis. ad Gal̓.iiij. Et ideo illi qͥ fuerūt ꝓpinqͥores xp̄o vel an̄. ſic̄ Iohānes bapti ſta. vel poſt ſicut apl̓i. pleniꝰ myſteria fidei cognouerūt. qꝛ ⁊ circa ſtatū hoīs hoc videmꝰ ꝙ ꝑfectio ē ī iuuētute. ⁊ tanto hꝫ homo ꝑfectiorē ſtatū vel ante vel poſt.qͣꝫto eſt iuuentuti ꝓpinquior.Ad octauum ſic proceditur. Uidet̉ ꝙ incōueniēter articuli fidei enumerent̉. Eaemī q̄ poſſunt rōne demōſtratiua ſciri nō ꝑtinēt ad fidē vtapud hoīes ſint credibilia. ſicut ſupͣ dictū ē. ſꝫ deū eē vnūpōt eē ſcitū ꝑ demōſtrationē. Un̄ ⁊ philoſophus hoc ī. xijmetaphi. ꝓbat ⁊ multi alij philoſophi ad hoc demōſtrationes induxerūt ergo deū eē vnū nō dꝫ poni vnꝰ articulꝰfidei. ¶ Preterea ſic̄ de neceſſitate fidei ē ꝙ credamꝰ deum oīpotētē. ita etiā ꝙ credamꝰ eū oīa ſciētē ⁊ oībꝰ ꝓuidētem. ⁊ circa vtrūqꝫ hoꝝ aliqͥ errauerūt debuit ergo īter articulos fidei fieri mētio de ſapiētia ⁊ ꝓuidētia diuina. ſicut ⁊ de omnipotētia. ¶ Preterea eadē ē noticia patris ⁊filij. ẜm illud Ioh. xiiij. Qui videt me videt ⁊ patrē. ergo vnꝰ tm̄ articulꝰ dꝫ eē de patre ⁊ filio. ⁊ eadem rōne de