Gherard̓iApologia
ſeipſum contrariā. ſed vt dicit p̄fatus magiſter Iohāneede noua domo virtualiter vniuoca. Eo ſaltem modo quovna cōſubſtantiali nomīe ſignificat̉ differētia ſpecifica. huiuſmodi ſubiecti ⁊ proprium eius accidēs. Hec ſunt verba inuectiue.ReſponſioIn puncto hoc vndecimo nō impugnat inuectiua nōtabiliter tractatum concordie. ⁊ ita ſufficiūt ea q̄ idem tractatus concordie ꝓduxit in qͥnti ꝓblematis deciſioneInuectiua duodecimaUodecimū eſt. ſicut corpus mobile. ita ens mobileponitur ab vtroqꝫ doctore ſubiectū phyſice reſoluedo hanc mobilitatē mō iam dicto ad nominalē differentievltime corporis phyſici ⁊ paſſionis ipſum proprie ꝯſequētis identitatē. quod licet eliciat̉ ex ſcriptis. hincinde in eodem tractatu redargutorio allegatis. mō loquēdi opinabiliter tranſcēdenti ſapienti dialectico ⁊ ſophiſte ẜm philoſophū cōmuni. quomō teſte eodem. loquendū eſt vt plures opinabile reſpectu entis ⁊ non entis eſſe genus ſupponente. conſtat tamē contrariū in proprio eorundē circa eorundē ph̓ie naturalis textuꝫ. Ubi tenent̉ ſapere (vt pauci) ſingl̓os philoſophie expoſitores ſcripto. In quo quodvnus expreſſe affirmat alter quadam rōne lymobile adproprium motus denominatiuū ſimpliciter reſtringentenegat. Unde ſcolaſticus thomiſtarum ⁊ Albertiſtarumcetus accipit occaſionē veriſimilem memorati problematis neutri in diſputatione philoſophica certaminis. Hecſunt verba inuectiueReſponſioTenentur ſapere vt pauci. In puncto ſexto innuiturꝙ in philoſophia venerabilis Albertus teneatur ſapere vtmulti. quia turpis eſt pars que non concordet cuꝫ ſuo toto. Hic innuitur ꝙ in hoc puncto duodecimo debeat ſapere (vt pauci) Negat ſanctꝰ Thomas. nō negat ſubiectūphyſice poſſe poni corpus mobile. nec venerabilis Albertus negat ens mobile poſſe poni ſubiectū phyſice. Eſt verum ꝙ in materia huius problematis eſt diffuſus valdetractatus concordie. ⁊ tamē hec inuectiua in hac materiaexpedit ſe breuiſſime ſine impugnatione ꝓductoris in tractatu concordie. Accipit occaſionē. Recte dicit accipit. nōem̄ eſt occaſio data ſed acceptaInuectiua tredecimaRedecimū eſt. ſicut abilitas aptitudo ordo capacitas ⁊ deſiderium materie ad ſuſceptionē forme coincidunt in quodā ſplendore ipſam formaliter preluſtrante. ⁊ ſic materialiter fecundante ſeu naturaliter grauidante. Ita inchoatio formaꝝ de potentia talis materie ꝑ generationē que eſt trāſmutatio huius totius in hoc totuꝫeducibiliū preexiſtit in eadem iuxta conſonā prefatoruꝫ doctorum ſentētiam vario loquēdi modo in diuerſis ſcriptorum ſuorum paſſibus explicatam. Sed ex hoc ꝙ philoſophus dicit huiuſmodi ipſam naturalem materie ad formas ex ea ſic educibilium grauide analogiam. Ideo nōpreſunt in ea ſpecifice phyſice aut generice ſed tantū analogice. propter quod ſimitudo quā allegāt Albertiſte de genere ⁊ ſpecie logico eſt abſurda. Quod vltimuꝫ abſit. Sivere dicit ph̓us ꝙ cōmunicantia in materia conueniunt ingenere. ⁊ ꝙ licet genus nō ſit materia. non eſt tamē ſine ma
teria. ꝑ hoc innuens ꝙ materia habet duplex eſſe. ſcꝫ ſubiectiuū quod eſt intranſmutabile ⁊ potētiale quod eſt de pͥuatione ad formam tranſmut abileprout deducit̉ euidenter in prefato ſeptimo ꝓblemate cuius notanda eſt ep̄cluſio que ſic dicit. Solutio ergo predicti ꝓblematis nec ẜmmentem ſancti Thome. nec ẜm rōnes Alberti alia firmitate amplectenda ē qͣꝫ in lumine ratōnis ex principijs peripatheticoꝝ formate poteſt colligique reuera in determinatione propoſita eatenus orthodoxe fidei conſonāt quatenus operi mundane ꝓpagationis a deo in eūctis cū natura opera creationis diſpoſitōis ⁊ ornatus ei preuia generabiliter multiplicāte non diſcordat. Hec ſtꝭ ꝟba inuectiueReſponſioSimilitudo eſt abſurda. Hoc tractatus ꝯcordie nullatenus d̓t. īmo etiam ſimilitudinēponit in hoc ꝙ d̓t. noneſt nimis inſiſtendū iſti ſimilitudini. quia in hac ſimilitudine eſt multū diſſimilitudinis. non autem d̓t ꝙ ſimilitudoſit abſurda. Sed in deductione diſſimilitudinis d̓t ꝙ genus logicum realiter identificatur cum qualibet ſuaꝝ ſpecierum non aūt phyſicum genus idētificatur cum formisſubſtantialibus. Et preterea licet rōnale educatur logicede poteſtate aīmalis quod eſt genus logicum. eſſet tamenabſurdum dicere ꝙ rōnale educeretur phyſice de potentia ip̄ius materie. que eſt genus phyſicuꝫ. Pariformiter licet in ſubſtātijs ſeparatis in corporibus celeſtibus ⁊ in artificialibus ſpecies ⁊ differētie educātur de poteſtate generis logici. non tamē in illis forme educūtur de potentiaip̄ius quod eſt, aut materie. potentiale ad formam trauſmutabile In tractatu concordie ponitur de illo potentialietiam ſententia venerabilis Alberti notanda eſt concluſioTractatus cōcordie notauit verba que in tractatu ꝓblematico p̄cedunt illam concluſionē immediate ſcilicet iſta.Hec eſt determinatio huius ꝓblematis ẜm mentē Roetij Porphirij ⁊ doctoris magni illos in hac parte inſequētis qͣꝫtum ad ſenſuꝫ peripathericoꝝ quorum Areſtoteleserat caput ⁊ princeps. non autē qͣꝫtum ad veritatem fideiNon em̄ fauet ſane doctrine ꝙ agens ſcd̓m ſub deo ꝓducat ſubſtantiā forme. aut ꝙ illa oriatur ex materia ſicut exſua radice. aut ꝙ ipſa partimereet̉ a deo. ⁊ partim formetur poſterius a natura. ex quo ſubſtantia eſt ens per ſe forma quidem ſubſtātialis in actu ſeu actus ꝑ ſe. omis auteꝫactus ꝑ ſe fluit ab actu a ſe perfecto. qualis eſt deus ſolusNec poteſt aliquid pullulare vel ſurgere in actum eſſendiex aliquo quod in ſe nō eſt in actu qualis eſt materia Necpoteſt natura agens ꝑ virtutem accidentalem ⁊ nōꝑ eēntiam ſuam cauſare totam vel partem ſubſtantie. qͥnimo illius eſt agere ſubſtantiam cuius virtus agendi eſt ſubſtātialis puta ſolius primi ſeu dei. Hec ſunt verba tractatꝰꝓblematici vbi ſupra. Inſuper oſtenſor concordie notauitmodo illud quod tractatus ꝓblematicus ponit in fine deciſionis vndecimi queſiti ſeu problematis ibidem dicit ſicAſſerere pro vero in philoſophia quod falſum eſt in lumine fidei non eſt mentiri eo ꝙ eſt dicere id quod conforme ētalibus principijs. ⁊ cuius oppoſitum nō cōtinetur in virtute illorum principtoruꝫ quomō ſaluamus in theologiaverba dei ſine mēdatio que prolata erant ẜm conformitatem ⁊ exigentiam cauſarum inferiorum. puta cū dixit Ione ſubuertēdam Niniuē. propter demerita populi quodtamē non accidit. Hec ſunt etiam verba tractatus ꝓblematici. Non fauet ſane doctrine. Oſtēdit tractatus concordie multis teſtimonijs ꝙ venerabilis Albertus eſt con-