Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXIIIIr
Einzelbild herunterladen
 

el corruptione55O

Folicix.xxiiij.

pmixtionē eſt immiſcibile. hoc eſt ip̄m celum ſiue aſtralata in celo. quod celum eſt diuiſum a natura quatuorelementoꝝ. vt ꝓbatum eſt in pͥmo de celo et mūdo. Etergo ẜm ph̓m pͥmo metherologoꝝ iſte mundus quatuor elementoꝝ eſt ex neceſſitate ꝯtinuus id eſt ꝯtiguſuperioribꝰ motibus. vt om̄is eius virtus inde gubernetur. qꝛ oportet putare illud eſſe pͥmam cauſam qd̓ inoībus eſt pͥncipiū motus. ſed tale eſt ip̄m celū. Et ſubdit ibidem cauſa eoꝝ que accidunt circa ignem et terram et alia elementa eſt virtus eoꝝ ſemꝑ mouētur.re etiā ſphera ignis et aeris mouent̉ circulariter raptum firmamēti. Simil̓r alique ſtelle hn̄t ſpeciales effectus in aliqͥbus elementis. ſicut ſanctus Thomas aclongū ſed valde pulcre deducit. qꝛ ſphera ſolis in quaeſt effectus caloris eſt nata mouere ignem. et ſphera lune eſt nata mouere aquā ſicut ad ſenſum ptꝫ. Sed aliſphere qͥnqꝫ planetaꝝ ſunt nate mouereaerem. qꝛ aer ēfrigidus et hn̄s ꝯgelatōem ex ſphera ſaturni. ſed eſtuseſt in aere ex ſphera martis. temperies vero in calido exſphera iouis. et temperies in frigido ex ſphera venerisSꝫ cōmiſcibilitas et facilis paſſibilitas aeris ē ex ſphera mercurij. Sed ſphera ſtellaꝝ fixaꝝ in qua ſunt mute imagines et figure mouet terrā et generata ſuꝑ terrāad diuerſitatē figuraꝝ et imaginū. Tunc dd̓m ẜmeundē doctorē ſanctu in forma motꝰ miſcibiliū ē naturalis et violentus. capiendo miſcibilia vt dirigūtura motoribꝰ vl̓ibus mundū ordinantibꝰ. a qͥbus habent leuia aliqn̄ deſcendunt grauia aſcendunt. Etbat ꝯueniens exēplū in qualitabꝰ actiuis et paſſiuiscorꝑis aīati. qꝛ in aīali ſemꝑ mouet̉ calidū ẜm naturam ignis. nec agit actū ignis oīno. ſed potius moueturin id ad qd̓ dirigitur ab aīa et ſic agit ad terminū finēab aīa intētū. ſicut d̓t Areſtoteles ꝯtra Empedoclemſcd̓o de aīa. Etiā ẜm ph̓m motus celi et opus nature ēopus intelligentie errantis. ergo elementa ſemꝑſequunt̉ ꝓpriū impetū ſeu ꝓpriū motū. ſꝫ aliqn̄ mouent̉in id ad qd̓ voluntatē intelligentie dirigunt̉. vel etiamad qd̓ dirigunt̉ ꝟtutē ſtellaꝝ ſi loquamur de fine ꝓpinquo et naturali motore. Et dat ſacutꝰ Thomas exemplū manifeſtū de vapore terreſtri eleuato a terra virtutē ſolis ad calidā regionē aeris. et etiā de vapore humido aquoſo ſimil̓r aſcendente. in qͥbꝰ manifeſte patꝫin aere ſunt q̄dā ꝑtes ignite et aeree aquee terree. quare oportet moueant̉ ad ſeinuicē aſcendendo deſcēdendo. Sꝫ ignis ſit in aere. patꝫ ph̓m pͥmo metherologoꝝ. vbi d̓r ignis ambiēs aerē frequēter ſpargitur et violentia deorſum fertur ꝓpter virtutē celeſtismotus. Et etiā ſunt alique ꝑtes ignis in rore vaporibꝰ pluuialiter deſcendentibꝰ. quas ꝑtes vapores accipiunt in regione aeris califacti. et ergo aqua pluuiales ſunt vaporoſe calide. Et hec eſt etiā vt inquitdoctor. quare niue deſcendente eſt tanta intenſio frigoris. ſicut in alijs temporibꝰ hyemalibꝰ. ſic pluuiaet rore et alijs hmōi deſcendunt ꝑtes ignite ad locummixtionis. Ex oībꝰ iſtis ꝯcludit ſanctus Thomas. miſcibilia mouent̉ ad mixtionē violētia ſed natura. et ideo mixtio eſt violenta ſed naturalis 40LF In mixtione oportet grauia aſcendere. ſi locus mixtionis ſit ſurſum. aut leuia deſcendereſi ſit deorſum. ſed illi motus ſunt violenti. igitur ⁊c̄.

ij MtaCpio extrinſeco paſſo conferente vim. ſed hic elementa conferunt vim. quia elementa habent inclinationem ad huiuſmodi motus. Preterea miſcibilia inmixtione corrūpuntur ẜm doctore ſanctū. ſed nihil mouetur naturaliter ad ſui corruptōem. Etiam oportꝫelementa in mixtione diuidi. ſed diuiſio illa eſt violentaDicendū ad om̄ia ſimul motus miſcibiliū eſt naturalis a natura forme ſubſtātis ordini regiminū motorū vniuerſaliū iſtum inferiorem mundum gubernantiū. quia naturale eſt inferiori nature id quod ſibi influxum eſt a ſuperiori. ſed ille motus miſcibiliū per aſcenſum et deſcenſum eſt per influxum celi quod eſt agensvniuerſale. a quo recipiūt qualitates motiuas. quibusmouentur ad locum mixtōnis. igitur. Etiam elementa ordinantur ad conſtitutōnem mixti. ſicut in naturalem et ꝓprium finem. quia dicitur elementum quaſi ylimentum. id eſt materia ad mixti conſtitutōnem ordinata. ſed vnicuiqꝫ naturale eſt moueri in ꝓprium finē Sed eſt ille motus miſcibiliū naturalis ex parte forme ẜᵐꝓpriam rōnem et ſpeciem conſiderate. ſicut patuit ſuperius diuerſis exemplis. Ut quando queritur. Utrūille motus ſit etiam naturalis ex parte materie. Dicendum ſic. quia materia habet naturalem inclinatōemad huiuſmodi motum tanqͣꝫ ad diſpoſitōnem ꝯuenientem forme mixti educende de potentia materieTIP Mixtio eſt artificialis. ergo male concluſum§ A C eſt ſit naturalis Antecedens ꝓbatur. quiaalchimiſte miſcent per veram artem alchimie ip̄a metala et ea ad ſeinuicem tranſmutant. Dicendū artem alchimiſticam actiua debite applicantur paſſiuis.ſed tamen illam actōnem natura complet et ꝑficit. quare etiam huiuſmodi entia per artem illam ꝓducta ſuntnaturalia. ſicut in ſimili dicit ſanctus Thomas de pane vitro ſint entia naturalia artificialia de quarta ſpecie qualitatis. quia eorum forme cōplentur per naturam. Et hec de pͥmo libro ſufficient pro declaratōnetextus et dubioꝝ reſolutōne.Secūdus liber 7. gnanosEmixtione quidē igit̉ tactude facere pati dictuꝫ eſt quomodo exiſtāt in rebꝰ tranſmuItantibꝰ ẜm naturā Ampliꝰ aūtet de generatiōe corruptiōealiqͣ ſimpl̓r. quomō eſt ꝓpt̓quā cauſaꝫ. ſimiliter autē de alteratōne dictūeſt quid alterari. quā habēt differētiaꝫ eorumReliquū aūt ꝯſiderare circa vocata elemēta corporum. generatio em̄ corruptio omnibꝰ natura cōſiſtentibꝰ ſubſtantijs non ſine ſenſibilibuscorporibus.Poſtqͣꝫ ph̓us in pͥmo libro determinauit de generaYtione et corruptōne in cōmuni. et de motibus conſequēctibus. ſcꝫ de alteratōne et augmento. Hic conſequēterin ſcd̓o libro determinat de generatōne et corruptōe in

oo ii