Primus
SSA1ISDe generatione
Icut traditph̓us intercio de anima. ſcientie ſecant̉ quemadmodū ⁊res. nam et om̄es habitꝰ diſtinguunt̉ ẜᵐ obiecta que habent. ex qͥbus ſumunt ſpecieꝫres aūt quā ꝯſiderat naturalis eſt motus et mobile. dicitem̄ ph̓us ſcd̓o phyſicoꝝ ꝙ quecūqꝫ mota mouent ſuntphyſice ſpeculatōnis. Et ideo oportet ꝙ differētia motuum et mobiliū diſtinguat ⁊ ordinet partes ſcientie naturalis. Sed pͥmus motuum eſt ip̄e motus localis quieſt ꝑfectior ceteris et cōmunis om̄ibus corporibꝰ naturalibus. vt ꝓbatur in octauo phyſicoꝝ. Ideo poſt conſideratōnem motuū et mobiliū in cōmuni que ſunt tradita in libro phyſicoꝝ. pͥmo oportuit ꝙ traderet̉ de corporibus ẜm ꝙ mouentur motu locali in libro de celo qeſt ſcd̓a pars ſcientie naturalis Reſtat igitur conſideratio de motibus alijs conſequentibꝰ que nō ſunt cōmunes om̄ibus corporibus. ſed inueniuntur ſolum in inferioribus inter quos pͥncipatum obtinēt generatio ⁊ corruptio. alteratio em̄ ordinatur ad generatōem ſicut adfinem. Augmentū etiam ꝯſequenter ſe habet ad generatōnem. quia augmentū nō fit ſine ꝑtiali generatōne.qua ſcꝫ nutrimentum ꝯuertitur in nutritum. ſicut patꝫſcd̓o de anima Et quia hi motus ſe habent ꝯſequenterad generatōnem. ideo ꝯuenienter in eodem libro de eistractatur. Eſt autē ꝯſiderandum ꝙ de vnoquoqꝫ qd̓in pluribus inuenitur pͥus dicendū eſt in cōmuni qͣꝫ deſcendatur ad ſpeciem. quia per cōmune cognoſcitur ſpeciale. Ideo prius oportet de generatōne et corruptōnein cōmuni determinare anteqꝫ ad partes eius deſcendatur. Similiter etiam conſiderare oportet ꝙ ſi in aliquogenere aliquod pͥmuꝫ inueniatur quod ſit cauſa alioruꝫprius oportet conſiderare illud pͥmum ⁊ poſtea de illisquorum eſt cauſa. Hinc eſt ꝙ in iſto libro de generatōne et corruptōne (qui eſt tercia pars ſcientie naturalispropter cauſas nunc dictas) Areſtoteles nō ſolum determinat de generatōne et corruptōne in cōmuni ⁊ alijsmotibus naturalibus. Sed etiam de generatōe et corruptōne elementoꝝ. et poſtea determinat de alijs. vtpatebit in libris ſequentibꝰ. quorū ſubiecta ſunt minuscōmunia ſubiecto iſtius ſcientie. Patet igitur ex p̄libatis quem ordinem habeat iſte liber in numero libroruꝫnaturaliū. quia eſt tercius Patet etiam quō differat abom̄ibus alijs. Hec om̄ia ponit doctor ſanctus quaſi informa quem in hoc opere ſicut in alijs fideliter imitariꝓpono ex iuſtis motiuis.F Motus ad ſitum reperitur in om̄i mobili. er¶ . go determinata in libro ph̓icoꝝ nō extēdūt ſead plura mobilia qͣꝫ determinata in libro de celo ⁊ mundo. ſicut tamē dicit doctor ſanctus ⁊ tenent hoc cōmuniter om̄es expoſitores. Dicendū ꝙ licet determinata ī libro ph̓icoꝝ nō ſint vniuerſaliora ẜm numeꝝ mobilium. ſunt tamen magis vniuerſalia ẜm intentōem conſideratōis. quia ph̓us in libro phyſicoꝝ agit de mobilibus ſub eſſe cōmuni. et ꝓut in eis reperitur motꝰ ſimpliciter. Et ergo ẜm doctorem ſanctum magis ꝯuenienter ponitur ꝓ ſubiecto libri phyſicoꝝ ens mobile qͣꝫ
corpus mobile. Sed in libro de celo et mundo determinatur de mobilibus ꝓut in eis reperitur motus ad ſitūEt hoc ſufficit vt iſte p̄cedat illum.Utrum corpus mobile ad formaꝫAQIIL in cōmuni et incōtracte. ſit ſubiectūadequatum huius libri de generatōne et corruptōne.Dicendū ꝙ ſic. quia ẜm doctorem ſanctum ſuperiallegatum in hoc libro determinatur ſolū de illo mobiliqd̓ mouet̉ ad formā ꝑ generatōeꝫ. alteratōeꝫ. vl̓ augmētatōeꝫ. gͦ ꝯuenient̓ corpꝰ mobile ad formā in cōi ponit̉ſubiectu iſtius libri Et ꝑ corpus mobile ad formā in cōmuni intelligitur corpus quod mouetur ad ſubſtantiaꝫquantitatē vl̓ qualitatē. Et hoc idem innuit ph̓s in ꝓhemio huius libri. quia in ip̄o tangit ſubiectum huiꝰ ſcientie ꝓprietates ⁊ pͥncipia. cum em̄ dicit (de generatōeet corruptōe) tangit ꝓprietates pͥncipales. et poſtea cūdicit. amplius de alteratōe. adiungit paſſiones minuspͥncipales. Sed cū d̓t (⁊ natura generatoꝝ) tangit ſubiectum vel ſaltem eius principalem partem Cum verodicit (et cauſas diuidendū) tangit pͥncipia ⁊ ratōnes qͥbus demonſtrantur paſſiones de ſubiecto. Sunt tamēaliqui dicentes corpus mobile ſub ratōne tranſmutabilitatis eſſe ſubiectum huius ſcientie ⁊ capiunt tranſmutabile ꝓ illo qd̓ ꝓcedit de termino ad terminū mediāte motu et mutatōne corruptiua vel acqͥſitiua cuiuſcūqꝫ forme abſolute Credo tamē mobilitatem ad formāin cōmuni coincidere cum trāſmutabilitate ſic ſumpta.quare ſic dicentes nō mutant ſententiā ſed verba.¶ Qꝭ aliqua res dupliciter poNOIANOL tent dicinaturalis. vno mō. dacadit ſub intentōne nature vel vl̓is vel ꝑticularis. Ethoc mō corruptio d̓r res naturalis qꝛ cadit ſub intentōne nature vl̓is qua intendit ꝯſeruatōem ſpēi. nō qͥdempͥmo et per ſe. ſed ex ꝯſequenti. qꝛ generatio vnius nonpoteſt fieri ſine corruptōe alterius. Sed nō eſt naturalis ſi loquamur de natura ꝑticulari. quia illa ſolum intēdit conſeruatōnem rei in ꝑticulari eſſe. Alio modo aliqͣres dicitur naturalis. quia euenit ẜm naturam vel quiahabet fundamentū in aliquo pͥncipio nature. Et hͦ mōcorruptio iterum poteſt dici naturalis. qꝛ fundamentuꝫhabet in natura ſcꝫ in materia naturaliter pͥuatōni admixta. Et ergo iſta ſcientia de generatōne et corruptōne ex parte vtriuſqꝫ meret̉ dici naturalis. Sed quia eſtſpeculatiua. ideo non ſolum ꝯſiderat generatōnem. ſedetiam corruptōnem ſibi oppoſitam. cum oppoſitorū ea-dem ſit diſciplina.MIT Subiectū cuiuſlibet ſcientie debet eſſe vl̓e et§ ſcibile. ſed corpus mobile ad formam eſt ſingulare et ſenſibile vt ptꝫ de ſe. gͦ ⁊c̄. Et ꝯfirmat̉. qꝛ corpus mobile ad forma eſt generabile ⁊ corruptibile cumſit genꝰ ad ip̄a qd̓ nō reꝑit̉ extra ſuas ſpēs. ſed ſubiectūdebet eē ꝑpetuū ⁊ incorruptibile. igitur Dd̓m ad ambo ſil̓ ꝙ corpꝰ mobile ad formā capit̉ dupl̓r. vno modoẜm eē ſingulare ⁊ ſuppoſitale ⁊ hoc mō veꝝ ꝯcludunt.argumēta nūc aſſumpta. nec hͦ mō de ip̄o ē ſcīa ſꝫ ſenſus cuiꝰ actuale ſentire nō ē niſi ſingulariū. lꝫ rō ſub quaſenſus ſentit ſit vl̓is. Alioº capit̉ ẜm eē vl̓e ⁊ ſpecificumſiue definitiuū ẜm rōem a ſingularibꝰ ſeparatū ⁊ ī ſuiscauſis vel principijs vniuerſalibus conſideratum. ⁊ fic