QuartusDe celo

prius cognoſcere que ſunt elementa et qua ratōne ſuntelementa. et quot ſunt et qualia ſunt. Et ẜm hoc iſtaſecunda pars principal̓ ſubdiuiditur in tres alias partes. In pͥma on̄dit q̄ ſit natura ſeu definitio elementi.In ſcd̓a ibi Si itaqꝫ. on̄dit q̄ et qͦt ſint elemēta ſcꝫ ꝙ nōſunt infinita nec eſt vnū tm̄ In tercia on̄dit qͣlia ſunt elementa ſcꝫ ꝙ nō ſunt ſempiterna ſꝫ generabilia ex ſeinuicem et quo et qͥs ſit modus generatōis ip̄oꝝ Et incipitibi. Qm̄ aūt neqꝫ infinita. ¶ In quarto tractatu qͥ incipit ibi. Totaliter āt īprobat opiniones antiquoꝝ qͥ poſuerunt corꝑa determinari ſpecificari ⁊ differre ꝑ figuras et ſic nitebant̉ ſaluare generatōem corpoꝝ ꝑ reſolutionē ad figurā vt pꝫ ex dictis. Et diuidit̉ in tres ꝑtes.In pͥma īprobat dictā opinionē ꝑ rōes ſumptas ex natura loci et generatōis corpoꝝ In ſcd̓a q̄ incipit ibi Sꝫadhuc ⁊ ad paſſiones. Oſtendit ꝙ nō ē ncc̄e elementaeſſe figurata ꝓpter motū localē nec ꝓpter quietē. nec etiāꝓpter alteratōes ſeu operatōes. In tercia q̄ incipit ibi.Adhuc āt qm̄. Oſtendit ꝙ nō ē nccē elemēta terminari tali figura ꝓpter virtutē puta ignē eſſe pyramidē autſpherā ꝓpter neceſſitatē calefaciendi. ¶ Tūc in fine ibi.Qꝭ qͥdē igit̉ nō figuris Areſto. recolligit dicta dandoſil̓ intentionē ſuā reſpectu dicēdoꝝ Dices manifeſtū eēex dictis ꝙ elemēta nō determinant̉ neqꝫ dn̄t figuris.Sꝫ ꝓprie drn̄e ip̄oꝝ ſunt virtutes et paſſiones et oꝑatones q̄ ſunt ẜm illas. qꝛ cuiuſlibet entis ẜm eius naturāſunt paſſiones ꝟtutes ⁊ oꝑatōes qͥbꝰ determinant̉. Etgͦ pͥmū dd̓m ē de illis vt cū ꝯſiderauerimꝰ de iſtis appareat nobis natura ⁊ drn̄a et numerꝰ elemētoꝝ.¶ Qꝭ iſte tercius liber de celo ⁊Y l ¶ Al Omundo (in qͦ ph̓s determinatde diuerſis opinionibꝰ antiqͦꝝ ph̓oꝝ qͣs habuerūt circa illa corꝑa q̄ mouent̉ motu recto ſicut ſunt ignis. aer.aqua. terra. qͦ ad generatōem motū localē et qͦ ad figurā) non legit̉ ordinarie in alma vniuerſitate Colonienſitū qꝛ eſt parue vtilitatis. tū etiā qꝛ nihil aūt paꝝ veritatis ꝯtinet ſꝫ magꝭ alioꝝ opiniones reprobat ⁊ paucaẜm veritate determinat Etiā ſanctꝰ Thomas de Aqͥno morte p̄uentꝰ aut occupatōnibꝰ magꝭ arduis p̄peditus huiꝰ libri expōem vſqꝫ ad finē ꝓſeqͥ nō potuit. SedPetrus de Aluernia ꝓ illiꝰ cōpletiōe ſupplemētū edidit. qd̓ incipit in tercio tractatu immediate circa iſtumtextū. Utrū aūt finita aut infinitaQuartus liberEgrant̉ ant etleui qͥd eſt vtrūqꝫ ⁊ q̄ naturaip̄oꝝ ꝯſiderandum. ⁊ ꝓpterqua cauſam habēt virtuteshas. ¶ Eſt em̄ qͥdem ipſisꝯtemplatio his qui de motu ẜmonibꝰ ꝓpria. Graue em̄ ⁊ leue ī poſſe moueri phyſice aliqualiter dicimus. Actibꝰ noīaip̄orum nō ponunt̉ niſi ſi qͥs putet inclinatōemeſſe talē. propter aūt phyſicū eē negotiū de motu. Hec aūt habere in ſeip̄is velut ſufficientia qͥ

motus. Om̄es qͥdem vtunt̉ virtutibus ip̄oruꝫveruntamē nō determinauerunt preter pauca.Uidentes igit̉ pͥmum ab alijs dicta ⁊ diſquirētes quecunqꝫ ad conſideratōnem hanc diuidere neceſſarium. Sic ⁊ quod videtur nobis dicamus de ip̄is.Iſte eſt quartus liber de celo et mundo in qͦ Areſtoteles determinat de naturis corpoꝝ ſimpliciū q̄mouentur motu recto. quoꝝ motus determinant̉ ꝑ grauitatēet leuitatē. Et diuidit̉ in duos tractatꝰ. In pͥmo facitꝯſideratōem de graui et leui et de differētijs et accidentibꝰ ip̄oꝝ ẜm opiniones antiquoꝝ In ſcd̓o tractatu determinat de eis ẜm veritatē et intētōem ꝓpriā ibi. Nosaūt dicimus. Primꝰ tractatus diuidit̉ in duo capitula. In pͥmo p̄mittit intentōem ſuā ⁊ ordinē dicendorū.In ſcd̓o capitulo ꝓſequit̉ de graui et leui ẜm opiniōesalioꝝ. ibi. Eoꝝ itaqꝫ qͥ pͥus. Circa pͥmū duo facit. qꝛpͥmo p̄mittit intentōem. ſcd̓o exeqͥtur ſuū ꝓpoſitū. ibi.Dicit̉ aūt Qicit gͦ pͥmo ꝙ ꝯn̄r ꝯſiderandū eſt de graui et leui qͥd ſit vtrūqꝫ ip̄oꝝ quo ad definitōem qͥd noīset q̄ ſit natura ip̄oꝝ quantū ad definitōem q̄ indicat qͥdeſt eſſe rei. Et etiā ꝓpter quā cām elementa hn̄t hmōiꝟtutes. qꝛ hn̄t illas vt d̓t Petrꝰ de Aluernia ꝓpt̓ ip̄oꝝoꝑatōes et motꝰ. cuiuſcūqꝫ em̄ eſt aliqd̓ opꝰ ip̄m ē graoperis. ſicut dicebat̉ in ſcd̓o huiꝰ. ¶ Uunc ibi Eſt em̄ph̓s aſſignat duas rōes intenti. Prima. qꝛ in ſcīa naturali ꝯſiderandū eſt de motu. gͦ etiā de graui ⁊ leui. Tenet ꝯn̄a. qꝛ graue et leue phyſice definiunt̉ ꝑ poſſe moueri. qꝛ ꝓprijs operatōnibꝰ ip̄oꝝ nō ſunt ꝓpria noīa īpoſita niſi qͥs dicat oꝑatōem ip̄oꝝ cōem eſſe inclinatōem admotū rectū. ſꝫ operatōem. ꝓpriā grauis eē īclinatōeꝫ admotū rectū deorſum. Scd̓a rō. qꝛ oēs phyſici dicunt aliquid de virtutibꝰ .i. de potentijs naturalibꝰ grauiū ⁊ leuium. Antiqͥ tn̄ pauca determinauerunt de ip̄is rōnabiliter. ideo pͥus diſqͥrenda ſunt ab alijs dicta et q̄ ſuntneceſſaria ad hanc ꝯſideratōem. Poſtea videndum eſtquid ſit dicendū ẜm veritatemDicitur aūt hoc quidem ſimpl̓r graue ⁊ leuehoc aūt ad alteꝝ: Habentiū em̄ grauitatē dicimus hoc qͥdem eſſe leuius. hoc āt grauius. puta ligno es De ſimpl̓r quidē igitur dictis nihildictū eſt ab his qui pͥus. de his aūt que ad alterum nō qͥdem dicunt quid eſt graue ⁊ quid leueſed quid grauius ⁊ quid leuius in habentibusgrauitatē. Magis aūt erit manifeſtū qd̓ dicimus ſic. Hec qͥdem em̄ ſemꝑ nata ſunt a medioferri. hec aūt ſemꝑ ad medium Hoꝝ aūt quodquidem a medio fertur. ſurſum dico ferri. deorſum aūt quod ad mediū. ¶ Inconueniens em̄nō putare aliquid eſſe in celo. hoc quidē ſurſumhoc aūt deorſum. quēadmodū quidam dignificant. Non em̄ eſſe hoc quidem furſum. hoc aūtdeorſum dicunt. ſiqͥdem ad omnē partem ſimile eſt ⁊ vndiqꝫ antipes erit ambulans vnuſquiſ