Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
Ir
Einzelbild herunterladen
 

Areſtocelis

Irca reliquam partemhuius methodi. quam om̄es priores Metherologiā vocabant. id eſt doctrinam de his que in excelſis generāturſunt alique queſtiones preambule. Querit̉ itaqꝫmo. vtrū fuerit neceſſarium ad ſcientie naturalis complementum. determinare de ſingulis ſpēbꝰ tranſmutationuꝫelementoꝝ Pro reſponſione Notandū ẜm angelicūdoctorem ſanctū Thomā in pͥncipio ſui cōmenti eiuſdeꝫlibri. ſicut in rebꝰ naturalibꝰ nihil eſt ꝑfectuꝫ ſimpliciterdum eſt in potentia. ſed ſolum tūc eſt ꝑfectum ſimpliciterquando eſt in vltimo actu. Si vero medium teneat interpuram potentiā purū actum. tūc eſt quidem ẜm aliqͥdꝑfectum. tamen ſimpl̓r. Ita ſimiliter circa ſcientiaꝫ accidit. qꝛ ſcientia que habetur de re tm̄ in vniuerſali non eſtcompleta ẜm vltimū actuꝫ. ſed eſt medio modo ſe habēsinter puram potentiā vltimū actuꝫ Sicut (exempli cauſa) ſciens aliquid in vniuerſali ſcit quidem aliquid in actueoꝝ que ſunt in ꝓpria rōne eius. alia vero cognoſcit niſiin vniuerſali. quaſi ſolū in potētia. puta qui cognoſcit hominē ſolum ẜm eſt animal ſcit ſic parte definitōis in actu. ſcꝫ genus eius. drūtias aūt ꝯſtitutiuas ſpēi nōdum ſcitactu. ſed potentia tm̄ Tūc reſpondendū eſt ad queſituꝫ affirmatiue. Probat̉ ẜm ſanctu Thomā. qꝛ ꝯplemetum ſcientie requirit ſiſtatur in ꝯmunibꝰ. ſed procdatur ad ſpēs. indiuidua em̄ cadūt ſub ꝯſideratiōe artis. ſed Areſtoteles in libro de generatōe determinauit detranſmutatōibꝰ elemētoꝝ in ꝯmuni. ergo fuit neceſſariuꝫin iſto libro (qui metherologoꝝ intitulat̉) determīare detrāſmutatōibꝰ accidūt circa elementa ẜm ſingulas ſpēs Sꝫᵐ ſcm̄ Thomā hec ſciētia AOquā p̄manibꝰ habemus vocatura pͥoribꝰ Metherologia. a metheron qd̓ eſt excelſum veleleuatio. logos qd̓ eſt ſermo ſiue ratio. quaſi ſermo vl̓ ratio de his que in excelſis generant̉. ſicut ſunt ſtelle cadētesſtelle comate. pluuie. niues. alia hmōi. Dicitur etiam a nullis metheorologica a metha qd̓ ē tranſ. theron veltheoron qd̓ ē videre. logos qd̓ eſt ſermo. quaſi ſermo deſurſum apparentibꝰ. ſcꝫ in ſuprema regione aeris. vel media. aut etiā in ſuperiori parte infime regionisA In iſta ſcīa q̄dam ꝯſiderant̉ que fiunt in imo. qꝛv infra terram aūt ꝓpe nos. ſicut ſunt fulmina terremotus. alia hmōi. ergo iſta ſciētia minus deberet abhis impreſſionibꝰ denoīari qͣꝫ ab alijs que ſupra nos fiunt

Dd̓m ẜm ſanctū Thomam ea que fiunt in altoſtꝭ mirabilia magis deſiderata. ideo ab eis tota hec doctrina nomen accepit. Secūdo dd̓m impreſſiones ſurſum genite ſunt nobis notiores magis apparentes qͣꝫ ille que ſub terra generant̉. ideo ab eis ſicut a nobis notioribus hec ſcīa nomen ſortitur.In ſcīa metheorologica de multis agitur deV . bus determinatū eſt in alijs ph̓ie partibꝰ. videtur vltra alias ſit neceſſaria. An̄s ꝓbat̉. qꝛ in aſtronomia tractat̉ de cometis. vt pꝫ clare in centiloquio Ptolomei. vbi etiam agit̉ de pluuijs ventis ſic de alijs qūoqualiter qn̄ habent generari. Sil̓iter etiaꝫ galaxia eſt denatura celeſti. de qua in libro de celo mūdo Qd̓m hoc fu diuerſimode. qꝛ aſtrologi det̓mināt de iſtis magis ſpēaliter oſtendendo qn̄ habent fieri. ſic determināttēpus generatōis ipſoꝝ. ſolum tn̄ ex parte cauſe efficiētisSed naturalis curans de tꝑe ſolū oſtēdit locū generationis ipſoꝝ cauſas efficiētes materialibꝰ. Sed quidde galaxia dd̓m ſit patebit inferiusT In libro de generatiōe dictū eſt qūo elemēta miY ſcentur ad inuicem. iſta ſcientia hoc idem pertractans erit ſuꝑflua Qd̓m in libro de generatōedictū eſt qūo clementa miſcētur ad inuicē qͣꝫtum eſt ex ꝑtemiſcibiliū vel mixtionis in generali. ſed non qͣꝫtum eſt exparte mixtionis vel ex ꝯſequenti ex parte mixti imꝑfectiꝯſtituti in ſpēali. Et de illis tranſmutatiōibꝰ hic agit̉ vtpatuit etiā ſupra. Et d̓r notāter mixti imꝑfecti. ꝓpter libꝝmineraliū. vbi tractat̉ de corꝑe mobili ſimplici prout ē invia ad mixtū ꝑfectum. MxtvꝫySecūdo. vtrum corpus ſimplexQul̓IlLAL mobile ad formā mixti imꝑfecciꝓut eſt in via ad talē mixtionē. ſit ſubiectū adequatū huius ſcīe metheorologice Qd̓m ſic. Probat̉ dupl̓iPrimo ex ordine libroꝝ ph̓ie naturalis. qꝛ iſte liber eſt qͣitus. eo ſequit̉ libꝝ phicoꝝ. de celo. de gn̄atōne. p̄cedit libꝝ mineraliū. vegetabiliū. plantaꝝ. aīalium. Quare etiā ſubiectū huius libri quodāmodo erit mediuꝫ interſubiectū libri de generatōe mineraliū. ſed tale eſt ſubiectum in titulo queſtionis ꝯmemoratū. ergo eſt ꝯueniēteraſſignatū. Secūdo probat̉. qꝛ om̄es paſſiones que hic tractant̉ huic ſubiecto ꝯueniūt. ergo ſequit̉ ꝓpoſitū. An̄s probatur. quia paſſiones in iſto libro ꝯſiderate ſunt quedamqualitates īmediate derelicte ex alteratōne qualitatū. ſicutſunt inflāmatio. coagulatio ⁊c̄. Et iſte ſi recte nominenturtūc ſubiecto aſſignato vere ꝯueniūt attribuūtur. Eſttn̄ verū corpus mobile ad tales qualitates aliter ē ſubiectū in tribꝰ pͥmis libris. in quarto. qꝛ in tribꝰ pͥmis agit̉de corꝑe ſimplici alterato ad qualitates alterius corꝑisvt eſt mobile ad ea pͥmo ſequūtur ip̄m virtute talis alterationis. Sed inquarto agit̉ de corꝑe iam mixto. vt eſtmobile ad ea que primo ſequūtur ad ip̄m hoc alterat̉per qualitates alioꝝ corpoꝝ. ideo in qͣrto agit̉ de ſpēbusdigeſtionis indigeſtiōis. coagulatōis liquefactōis. Sꝫalij aliter dicūt ſic ſcꝫ in tribꝰ pͥmis agit̉ de corꝑe ſimplici ꝓut eſt in via mixtionis ꝯponis. Sed in quarto agit̉ demixto vt eſt in via diſſolutōis. qꝛ ibi tractat̉ de putrefactione d̓r ibidē a ph̓o eſſe corruptio mixti. Et tales aſſignant ſubiecto corpus mobile ſimplex. prout eſt in viamixtionis ꝯpōnis vel diſſolutōis mixtiPro declaratōne dictoꝝNAIAN QL.L eriplices ſunt qitates. qua

a i.