¶ Tractatus aureus ſancti Thome Aquinatis de ente ⁊ eſſentia ſeu de quidditatibꝰ reꝝintitulatus. qͣꝫartificioſiſſime ⁊ mira verborūclaritate ad ꝯpendium recolligens vberioresflores metaphyſice: a ph̓is hincinde ſparſimplantatos. multis etiam obſcuritatibꝰ inuolutos quibꝰ iunioribꝰ ꝓficiēdi negātur auxilia
dium. nō velatū ſterili ꝟboꝝ obſcuritate. ſed eximiarū veritatū p̄claris ſententijs ditiſſime fecundatū Qd̓ nihilominus qm̄ mee fauorabilis collaudatōisp̄conio nō indiget. cū ip̄m ſe effectualiter recommendet.Catenus eqͥdem vlteriori recōmendatōe p̄termiſſa litteraleꝫ eius intentionem viciſſim reſerabo. quam deniqꝫdilucidabo qͥbuſdam dubijs ⁊ notabilibꝰ ꝑmiſcue annotatis Cete̓rū pͥus aliqͣ dubia p̄ambula inſtitui p̄ libarePrimo ttaqꝫ querit. ande ente ⁊ eſſentia ſit aliqͣ ſcīa Prenotandū ꝙ triplex eſtmodus ſciendi. ſcꝫ ꝓ definitōeꝫ qua res cognoſcit̉ eſſentialiter in ſe ꝑ diuiſionē qua res cognoſcit̉ poteſtatiue in ſuisꝑtibꝰ ſubiectiuis. ⁊ ꝑ demonſtratōem qͣ res cognoſcit̉ cauſaliter in paſſionibꝰ ⁊ oꝑationibꝰ ſuis ꝓprijs. Iſti aūt tresmodi ſciendi corrn̄dent tribꝰ oꝑationibꝰ intellectꝰ ẜm ordinē Rū̄dendū eſt igit̉ particulatim ad hanc q̄ſtionemꝙ de ente ⁊ eſſentia nō eſt ſcīa ꝑ definitōnem ꝓprie dictamſumptā a pͥori. ſed dūtaxat ꝑ notificatōem a poſteriori acceptā. eo ꝙ nihil ipſis p̄fertur in ꝯmunitate Secūdo dicendū ꝙ nec de ipſis eſt ſcīa ꝑ demōſtratiōem a pori. ſicutem̄ pͥma pͥncipia cōplexa nō ſunt demōſtrabilia a pͥori. ſꝫa poſteriori oſtendi poſſunt. ita pariformiter de pͥmis pͥncipijs incōplexis. cuiuſmodi ſunt ens ⁊ eſſentia nō ſunt alique ꝓprietates demōſtrabiles a pͥori. ſed ſolū de ip̄is oſtēdūtur a poſteriori. Un̄ vnū verū ⁊ bonū non poſſunt deente demonſtrari a pͥori. Qd̓m tercio ꝙ de ipſis ē ſciētia ꝑ diuiſionē in ſuas ꝑtes ſubiectiuas. nimitū. qꝛ cū diuiSſio aſſignet̉ ꝑ poſteriora. ideo modus ſciendi ꝑ diuiſionem.eſt potius adaptatus iſtis pͥmis ⁊ ꝯmuniſſimis pͥncipijsſed nō duo alij modi ſciēdi. qꝛ illi potiſſime ꝓcedūt a pͥoriQuarto dd̓m ꝙ de ꝑtibꝰ ſubiectiuis entis ⁊ eēntie haberi p̄t ſcīa oībꝰ his tribꝰ modis. ſcꝫ ꝑ definitiōem ⁊ demo4ſtratōem a pͥori. ⁊ ꝑ diuiſionē a poſteriori M 5 45 ⁊SETAOD ccibile p̄ſentis ꝯpendūj. Reſponſio.Querit̉ quid ſit ſubiectū ſiue genusdd̓m ꝙ quidditas ſeu eſſentia ẜm ſe ⁊ ẜm habitudineꝫ ad-lue xec E VVE ILLLSlabA d.
xt6 UP. aT4Intentōes logicas ꝯſiderata. Sciētia em̄ huius libelli duas ſcīas ꝯplectit̉. ſcꝫ metaphyſicā ⁊ logicam. nec irrōnabiliter. nam ens rōnis qd̓ aſſignat̉ ſubiectum in logica eſtequalis ꝯmunitatis cū ente nature materialiter. eo ꝙ omne ens nature cadere poteſt in noſtraꝫ apprehenſionē ſubqua ſibi attribuitur aliqua intentio logica. ſcꝫ vel generisvel ſpēi. p̄dicati vel ſubiecti ⁊c̄. Et idcirco logica non eſtſcīa ſpēalis qͣꝫtum ad ꝯſiderata materialiter. ſed qͣꝫtuꝫ adcius formalem cōſiderandi rōnem. Unde ens rōnis ſehabet quodāmodo ſimiliter. ſicut ſe haberet coloratum ſiom̄ia entia eſſent colorata. tūc em̄ coloratū eſſꝫ eque ꝯmune cum ente qͣꝫtum ad ſuppoſita ⁊ materialiter. nō auteꝫformaliter. qꝛ formalis rō colorati q̄ eſt color adhuc eēt limitata ad genus qualitatis TILO Querit̉. que ſit huius libelli intitulatioEx¶ Reſponſio. dd̓m ꝙ p̄ſens libellus a qͥbuſdā intitulatur de eſſe ⁊ eſſentia. ⁊ iſta intitulatio ſumit̉ex capitulo de quidditate ſubſtantiaꝝ ſeparataruꝫ. in quooſtendit̉ ꝙ in omnibꝰ citra pͥmū eſſe differat ab eſſentia. Aquibuſdā aūt intitulat̉ de ente ⁊ eſſentia. ⁊ hec intitulatioſumit̉ ex prohemio. in quo d̓r ꝙ dd̓m eſt quid noīe entis ⁊eſſentie ẜcetur. Et hec de p̄ambulis ſufficiantC¶ Prohemium.Uoniā paruus error in pͥncipio magnus fit in fine ẜm philoſophū in primo celi ⁊ mūdi.Ens auteꝫ ⁊ eſſentia ſunt quepͥmo ab intellectu ꝯcipiūtur.vt dicit Auicēna in primo ſuemetaphyſice. Ideoqꝫ ne ex eorum ignorātiaerrare ꝯtingat. ad eorum difficultatem aperiēdam dicenduꝫ eſt quid nomine eſſentie ⁊ entisẜcetur. ⁊ quo mō in diuerſis diuerſimode inueniantur. et quomodo ſe habeant ad intentōeslogicas. ſcꝫ genus. ſpēm ⁊ differentiā: Quiavero ex ꝯpoſitis ſimplicium cognitōem accipere debemus. ⁊ ex poſterioribꝰ in priora deuenire. ⁊ a facilioribꝰ inciꝑe. vt ꝯuenientior fiat diſciplina. igitur a ſignificatōe entis ad ſignificationem eſſentie procedendū eſt.¶ Libellus iſte pͥma ſui diuiſione diuiditur in partem ꝓhemialem ⁊ in partem executiuā. ſecūda ibi. Scienduꝫ eſtIigit̉. Pars ꝓhemialis in tres ſubdiuidit̉ partes ẜm tria q̄ẜm Cullium prohemiuꝫ efficiunt. primo em̄ doctor ſancStus tangit vtilitatem ⁊ neceſſitatem huius libelli. ⁊ per hocSreddit auditores beniuolos Secūdo explicat ſuam intenCationem ⁊ ſue intentionis cauſam. ⁊ ꝑ hoc reddit auditores attētos. ibi Ideoqꝫ ne ex eoꝝ ignorātia Tercio determinat ordinem procedendi ⁊ eius cauſam. per qd̓ redditli auditores dociles. ibi Quia vero ex cōpoſitis In pͥmaparte inſinuat implicite taleꝫ rationem. quicūqꝫ errat ali¶qͣliter circa pͥncipia multo amplius errat circa pͥncipiataſed ens et eſſentia ſunt pͥncipia cognitōis oīm. gͦ errās circa conceptionem entis ⁊ eſſentie. maxime errat circa intellectiones omnium poſterioꝝ. ⁊ per conſequens fuit oporP214 ꝙ420 59