Dd̓m ꝙ in ꝓpoſito memoria naturalis diuiditur q̄acquiritur in aliquo ex bonitate ingenij et ex actibus frequēter reiteratꝭ circa ipſa. obiecta memorabilia ſꝫ artificialis eſt illa que habetur certis preceptis ⁊ regulis loca ⁊ imagines cōcernentibꝰ et ꝓ tanto diſtinguit̉ a naturali memoria.F Loca et imagines ſunt infinite. gͦ videtur ꝙeorū ordinatio nō poſſit cadere ſub arte An̄sꝓbatur qꝛ formātur imaginatione que vadit in infinituꝫiuxta infinitatem rerū ſenſibilium Dd̓m ꝙ illa infinitate non obſtāte poſſunt in iſtis inueniri ꝑ artem certe regule. videlicet ꝙ loca debent eſſe vſitata nō nimis lucidanec nimis obſcura nec a popularibꝰ nimis frequentata ⁊ꝙ debent ab inuicem eſſe diſtincta. Non nimis magnanec nimis parua Similiter etiam imagines debent aliquid materiale agere vel pati aūt aliqd̓ turpe pre ſe ferre. qꝛ aīmus noſter magis attente ꝯſiderat rem mirabilem ⁊ illis principijs innitit̉ ars memoratiuaF Non eſt aliqua imaginatiua vel eſtimatiua¶ . artificialis. ergo a ſimili nulla erit memoriaartificialis Dd̓m dupl̓r pͥmo ꝙ alie potentie interiores etiam artificialiter habituant̉ certis exercitijs ſicutmemoria. ſed qꝛ memoria eſt vltima potentia ⁊ poteſtatiue ꝯtinet alias ideo ſicut loquimur de memoria. ita ꝓportionabiliter loquendū eſt de alijs. Scd̓o dd̓m ꝙ memoria in hoīe eſt ceteris potentijs virtuoſior propter cōiunctōem ad intellectum. et ergo ipſa plus eſt nata habituari artificialiter. Et in hoc finitur liber de memoriaet reminiſcētia. iuxta fideliſſimā expoſitōem ſancti Thome textui et ſententie Areſto. in om̄ibꝰ ꝯformemIrcainitium libri de ſomno et vigilia☞ Querit̉. vtrū ꝯuenienti ordineſomnus exiſtens vigilie pͥuatio. p̄nominetur in iſtius libri titulo Dicēcendū ꝙ ſic. qͥa Areſto. in principiohuius libri ſeruat hūc ordinē Dicēsde ſomno ⁊ vigilia ꝯſiderandū ē ⁊c̄.ergo videtur eſſe bonus. Et ꝯfirmat̉. qꝛ ꝓpter ammirari hoīes inceperūt philoſophari. ſꝫ ſomnus cauſat maiorem āmiratōem qͣꝫ vigilia cū in ſomno aīal videat̉ qͣſimortuū gͦ etiam prius noīatur Sꝫ ꝙ ſomnus ſit pͥuatōvigilie ptꝫ manifeſte ex his que inferius dicūtur ab Areſto. dicit em̄ ꝙ ſit īmobilitatio primi ſenſitiui. ſꝫ īmobilitatio eſt quedā priuatio ⁊ nō niſi vigilie Dicit etiā ph̓s ꝙſomnus ſit impotentia ſentiendi ꝓpter exceſſum vigilie.ſed impotētia notat priuationē. Etiam ꝯmētator ponit̉duas definitiones ſomni Quarū prima eſt. ꝙ ſomnꝰ eſexiorihus ad̓ interiora qui quioreceſſus fit propter abſentiam influxus ſenſus cōmunisad ſenſus particulares. Secūda eſt. ꝙ ſomnus eſt īmobilitas ſenſus cōmunis reſpectu ſenſuum exteriorū. Etdicit cōmentator ꝙ iſte due definitōnes maxime indicātquid eſt ſomnus. ſed iſte definitōnes ſonant in priuationem. ergo ſomnus erit priuatio. Nec obſtat ꝙ ſomnus habet cām poſitiuam ſcꝫ euaporatōem ſurſum aſcēdentē a loco digeſtionis ad ipſum cerebrū q̄ claudit meatus ne ſpiritus ſenſitiui ꝑueniant a ſenſu cōmuni ad ſenſus exteriores qꝛ hoc ſolum eſt per accidens qꝛ ad iſtam

reſolutionē ꝑ accidens ſequitur ligatio ⁊ priuatio influxus ſenſus cōmunis quā pͥuatōem dicimꝰ eſſe ſomnuꝫ.Fͣ A priuatōe nō ꝯtingit redire in habitū. vt diV . citur in predicamentis. ſicut etiam ptꝫ exēplariter de cecitate ⁊ viſu. ſꝫ a ſomno ꝯtingit regredi in vigiliam igit̉. Qd̓m ꝙ eſt duplex priuatio. quedā eſt q̄priuat formā et oꝑatōem ſequentem illam formā. ſicut ēcecitas. et a tali nō ꝯtingit regrēdi in habitū. Alia eſt q̄pͥuat oꝑatōem ⁊ nō formā quā illa oꝑatio ꝯſequit̉. ſicuteſt ſomnus qui priuat oꝑatōem ſenſitiuā ⁊ nō potentiāEt a tali ꝯtingit fieri regreſſum in habitū. qꝛ tūc manetforma que eſt pͥncipium habitusAreſtoteles dicit inferius ꝙ ſomnus ſit ꝯtraT. rium vigilie. ergo nō erit priuatio Tenet cōſequentia. qꝛ ꝯtrariū ẜcat aliquā naturā in ſubiecto nō ātpriuatio Dd̓m ꝙ Areſto. vtit̉ ibidē noīe ꝯtrarij ꝓ priuatiuis qꝛ prima radix ꝯtrarietatis eſt habitus ⁊ pͥuatio. Etiam ẜm doctorem ſanctum priuatio aut priuarieſt contraria habitui ſꝫ priuato in priuatio eſſe opponit̉ei priuatiue.P Priuatio nō eſt paſſio alicuiꝰ ſubiecti ſꝫ ſomnꝰ¶ et vigilia ſunt paſſiones primi ſenſitiui. igit̉ videtur ꝙ ſomnus non ſit pura priuatio Qd̓m ꝙ ſomnquātū ad ſuū formale qd̓ eſt ligatio ſenſuum vel carētiavigilie eſt quedā priuatio tn̄ quo ad materiale cauſans ilam ligatōem d̓t aliqd̓ poſitiuū. Etiā nihil ꝓhibet paſſiones priuatiue oppoſitas eidem ſubiecto ꝯuenire. quiapriuatio qͣꝫtuꝫ ad ſuū materiale radicat̉ in principijs ſubiecti Et qn̄ dicitur. iſta ſcīa denoīat̉ a ſomno ⁊ vigiliaergo videt̉ ꝙ ſit ſubiectū huius libri Dd̓m ꝙ ꝯſeq̄ntia nō valet. qꝛ denoīatio nō ſꝑ fit a ſubiecto. ſꝫ plerūqꝫ apaſſionibꝰ quibꝰ ſubiectū a poſteriori ꝯgnoſcit̉. Eſt ergo ſubiectū iſtius libri corpus ſenſitiuum Uel totū aīalinqͣꝫtum habet pͥncipium motus ad ſomnū ſed ſomnuset vigilia ſunt eius paſſiones. Differenter tn̄ ſunt paſſiones illius corporis et pͥmi ſenſitiui. qꝛ ſunt paſſiones totius aīalis ſicut ſubiecti cōis. et ſunt paſſiones pͥmi ſenſitiui tanqͣꝫ ſubiecti adequātE ſomno aūt et vigilia conſiderandū ēquid ſint et vtrū anime vel corporis ꝓpria ſint vel cōmunia. et ſi cōmunia cuius particule anīe vel corporis et propter quācauſam īſunt animalibus et vtrū communicātom̄ia ſimul ambobꝰ ip̄is aut alia quidē ſomnoalia ꝟo altero ſolū vel alia qͥdē neutro altera ꝟovtriſqꝫ Adhuc aūt quid ſit ſomniū et ꝓpter quācām dormiētes interdū quidēſomniant interdum āt nō vel accidit quidē ſꝑ dormiētibꝰ fomniare ſꝫ nō meminerūt ⁊ ſi hoc fiat ꝓpter quamcām fit et vtrū ꝯtingat futura preuidere aut nōꝯtingat et qͣliter ſe ꝯtingat et vtrū futura ab homine ꝑſpiciant̉ ſolū et vtrū ab hoīe agenda ſolum vel quoꝝ demonū hꝫ cauſam ⁊ vel naturafiant ab euentu.Poſtqͣꝫ ph̓s prius in libro de ſenſu ⁊ ſenſato determinauit de his q̄ ꝑtinēt ad ſenſus exteriores ⁊ ſil̓r q̄ ꝑtinēt adſenſus interiores qͦ ad librū de memoria et reminiſcētia.