Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXv
Einzelbild herunterladen
 

ecundusMetherologorum

SecunEmari autque natura ipſius. propter quam cauſam eſt ſalſa tanta aque multitudo.Adhuc autē de ea que aprincipio generatione dicamus. Antiqͥ qͥdeꝫ igit̉ verſantes circa theolobIgias faciūt ipſius fontes. vt ipſis ſint pͥncipiaet radices terre maris. Magis tragicuꝫ em̄ſic. reuerentius exiſtimanerūt forte eſſe qd̓ dicitur tanqͣꝫ magna quedam hec pars om̄is exiſtens. reliquū celum totum circa hunc locuꝫconſiſtere. huius gratia tanqͣꝫ eūdem honoratiſſimum principium. Qui aūt ſapientiores/humana ſapientia faciūt ipſius generationem?Eſſe em̄ primo humidum omnē locum qui cir fica terram a ſole aūt exiccatuꝫ. qd̓ qͥdem euaporauit ſpiritus verſionis ſolis lune aiūt facere. relictum autē mare eſſe. propter qd̓ minꝰfieri exiccatum putant. tandem fore aliquādototū ſiccū: Quidā aūt ipſorum aīunt calefactaa ſole terra velut ſudorem fieri. ꝓpter qd̓ ſalſūeſſe. etem̄ ſudor ſalſus. Quidā aūt ſalſediniscauſam terram eſſe aiūt. Quēadmodum em̄qd̓ per cinerem colatur ſalſum fit. eodeꝫ modoet hoc ſalſum eſſe mixti ipſi tali terra Iſte eſt ſecūdus liber metherologorum Areſtotelisin quo determinat de natura maris. de ventis. de agitatione terre. choruſcatione. Et diuidit̉ in qͣtuor tractatꝰpͥncipales In primo determinat de mari qd̓ generatur exfluuijs qͣꝫtum ad naturam aque. In ſecundo determinatde ventis. ibi ¶De ſpiritibꝰ autem) In tercio de agitatione ſeu motu terre. ibi (De agitatōe autē) In quarto dechoruſcatione tonitruo. ibi De choruſcatione autemPrimus tractatus ſubdiuiditur in duo capitula. Inpͥmo narrat quaſdam falſas opiniones antiquorum demari quo ad eius naturam generatōem. et cum hoc illas opiniones reprobat. In ſecūdo agit de ſalſedine maris. ibi. De ſalſedine autē) Primum capitulum diuiditur in tres partes. In pͥma narrat opiniones antiquoꝝet cum hoc inquirit veritatem circa predictas opiniones.In ſecūda determinat de natura maris. vtrū ſcꝫ ſit naturalis locus aque. In tercia determinat de generatione ipſius. vtrum ſcꝫ ſit factum vel non. Partes patebūt inceſſu. Circa pͥmam partem pͥmo p̄mittit intentiōemſuam Dicens poſt conſiderationem p̄dictorum dicēdum eſt nobis de mari. ſcꝫ que ſit natura ſubſtantia eivtrum ſcꝫ locus eius ſit naturalis locus aquarum. aut qſit cauſa ſalſedinis tante multitudinis aque. de generatione eius. an ſcꝫ ſit generatū a pͥncipio vel qͣliter generatum ſit. Et ſtatim poſito ꝓhemio narrat quatuor opinioues. Quarū prima eſt antiquorū theologorū. ſcꝫ Orphei

Heſiodi Homeri. qui in te gumento quarūdā fabularum tradiderūt hominibꝰ diuina. quare etiam poete theologi vocātur. Et iſti dixerūt mare haberet ꝓprios fontes ex quibꝰ cauſaretur. fontes ſumerent pͥncipiū a radice terre. illi eſtimauerūt terram aquā eſſe reuerendiſſimam honoratiſſimā partem totius vniuerſi. pͥmumpͥncipium inter omnia corpora mūdi. gratia cuius celumvolueretur ipſam terram circūdaret. Secūda opinio qꝛfuerūt aliqui ph̓i naturales ſapiētia humana predictis poetis ſapientiores. qui dixerūt a pͥncipio totus locus qui eſtcirca terram erat humidus plenus aqua. Sed ille locus ſit in vna parte deſiccatus a ſole euaporationem humidi. illud qd̓ ſic euaporauit ẜm illos cāuit aerem ventos. qui ſunt cauſa motus ſolis lune ſtellarum. illudautē qd̓ eſt relictum nōdum exiccatum eſt mare. Et illadicitur fuiſſe opinio Anaxagore Diogenis. Tercia opinio eſt de ſalſedine maris. quia Empedocles dixit terracalefacta a ſole emittat quedam ſudorem quem dicit eſſemare. ꝓpterea dicit mare eſſe ſalſum. qꝛ etiam ſudor animaliū ſalſus reperitur. Quarta opinio eſt Anaxagore etiam de ſalſedine maris qui dixit terra per quam tranſitaqua eſt ſalſedinis maris. ſicut em̄ illud qd̓ colat̉ cinerem fit ſalſum. ita mare admixtionē terre fit ſalſum ſi quidem igitur fontes maris impoſbiles eſſe per exiſtētiam iam conſiderare oportet. Aquarū em̄ que circa terram he qͥdem fluxibiles exiſtunt entes. he aūt ſtationarie. fluxibiles qͥdem igitur omnes fontales. De fontibꝰautē diximus pͥus oportꝫ intelligere tanqͣꝫ ex vaſe deriuatum principiū eſſe fontem. ſedad vnum ſemper factam ꝯfluentem ꝯcurrereprimū. Stationariaruꝫ autē he quidē collectiue ſubſtantiue velut paludoſe quecūqꝫ ſtagnales multitudine paucitate differētes. Heautē fontanee. he autē om̄es manufacte: Dicoaūt velut puteales vocate. Omniū em̄ oportetſuperius fontem eſſe fluxus. propter qd̓ quidam ſpontaneē fluūt que fontales fluuiales.he autē arte indigent operante. Differentiedem igitur tot tales aquarū ſunt. his autemſic determinatis impoſſibile fontes eſſe marisIn neutro em̄ horum generum poſſibile eſtipſum. Neqꝫ em̄ effluxibile eſt. neqꝫ manufactūfontales autē om̄es horum alterum paſte ſuntſpontaneam autem tantā multitudinem nullavidemus fontalem factaꝫ Adhuc aūt quoniaꝫplura ſunt maria ad inuicē cōmixta ẜm nullum locum quorū rubrum videtur ẜm modicūꝯmunicans ad id qd̓ extra colūnas mare. Hucanicum autem Caſpium ſeparata ad hocvt circūhabitata in circuitu. vt vtiqꝫ lateretfontes ſi ẜm aliquē locū ipſoꝝ eſſent Hic ꝯſequenter ph̓us inquirit veritatem circapredictas opiniones. Et pͥmo circa opinionē poetarū theolo