SecundusDe celo
q̄dā eſt in ꝑtes eiuſdē ꝓportōis ⁊ illa eſt in ꝑtes infinitas. ſꝫ ſuꝑ illas nō fit motus. Alia eſt in ꝑtes eiuſdemquātitatis ⁊ illa hꝫ finē ⁊ ſuꝑ illas ꝑtes fit motusOīs virtus naturalis eſt fatigabilis vt pꝫ invde ſomno ⁊ vigilia. ſꝫ virtus effectiue mouēscelū eſt naturalis. igit̉. Minor ꝓbat̉. qꝛ motꝰ celi ē naturalis. gͦ et virtus mouens Dd̓m ꝙ motus celi nōd̓r naturalis a pͥncipio effectiuo actiuo. ſꝫ a pͥncipio paſſiuo inclinatiuo. ¶ Et qn̄ d̓r oīs motus factus cū aliqͣreſiſtentia et violentia eſt fatigabilis. ſed motus celi eſthmōi. igit̉. Minor ꝓbat̉. qꝛ niſi ſic tunc in motu celi nōeſſet ſucceſſio cū oīs ſucceſſio cauſet̉ ex aliqua reſiſtentiamobilis ad motorē. Qd̓m ꝙ minor eſt falſa. qꝛ oīs violentia eſt ꝯtra naturalē inclinatōem paſſi. ſꝫ nullus motus ſpheraꝝ ꝯuenit eis ꝯtra naturalē inclinatōem. Etad improbatōem dd̓m ꝙ intelligentia mouet celū ꝑ intellectū ⁊ voluntatem. et gͦ mouet ip̄m tanta velocitatequantā reqͥrit finis ꝓpter quē mouet celū. Et gͦ cā ſucceſſionis in illo motū eſt voluntas intelligentie regulata ꝑ finē. ⁊ nō eſt ꝓportio virtutis intelligentie mouentis ad celum motumF Ubicunqꝫ ſunt reperibiles duo motus quorum vnus impedit aliū vterqꝫ eoꝝ eſt fatigabilis. ſed in celo reperiunt̉ duo motus tales. gͦ celū mouetur cū fatigatōe. Minor ꝓbat̉. qꝛ pͥmū mobile quodmouet̉ motu diurno ꝑ modū cuiuſdam violentie rapitſpheras inferiores eodē motu ⁊ cum hoc ſphere inferiores mouent̉ motu ꝓprio ꝯtra motū diurnū Qd̓m ꝙlꝫ motus diurnus ꝯueniat ſpheris inferioribꝰ p̄ter ip̄arum naturam particularē. tamē ꝯuenit eis a natura vl̓i.et ergo ille motus in eis nō eſt violentusQuoniā aūt qͥdam ſunt qͥ dicūt eſſe aliquiddextrū ⁊ ſiniſtrū celi quēadmodū vocati pictagorici. illoꝝ em̄ iſte ſermo eſt. Conſiderandumvtꝝ hoc ſe habet modo. vt illi dicunt. aut magꝭaliter. Sic qͥdem oportet adaptare toti corpori hec pͥncipia Confeſtim em̄ pͥmum ſi dextruꝫexiſtit ⁊ ſiniſtrū adhuc pͥus pͥora exiſtimandū exiſtere pͥncipia in ip̄o. Determinandū eſt qͥdemigit̉ de his in his q̄ circa animaliū motꝰ ꝓpterꝓpria nature illoꝝ eſſe. Manifeſtū em̄ in aīalibus exiſtentia vident̉. His qͥdē oēs tales partes. Dico aūt puta et dextrū ⁊ ſiniſtrū His aūtquedam plantis aūt ſurſum ⁊ deorſum ſolūPoſtqͣꝫ ph̓s determinauit de ꝑpetuitate celi. Hicꝯn̄r in hoc capitulo ſcd̓o determinat de diuerſitate partium eius. Et diuidit̉ in duas ꝑtes. in pͥma determīatde diuerſitate partiū ſitualiū celi quo ad differentiaspoſitionū. In ſcd̓a de diuerſitate partiū quantū ad ordinem ſpheraꝝ. ibi. Quoniā aūt. Circa pͥmū duo facit qꝛpͥmo oſtendit hoc ẜm opinionē alioꝝ. Scd̓o ẜm opinionem ꝓpriā. ibi. Nobis aūt. Dicit gͦ pͥmo ꝙ qͥdā dicūtin celo ſolū eē dextrū ⁊ ſiniſtrū quēadmodū pithagoriciqͥ poſuerunt dextrū ⁊ ſiniſtrū in oībꝰ rebꝰ. Ideo ꝯſiderandū eſt. vtꝝ hoc ſit veꝝ vel nō. Et rō illius ꝯſiderationis eſt. qꝛ ſtatim a pͥncipio occurrit hoī ꝙ ſi dextrū ⁊ſiniſtrū ſint in celo ꝙ multo magis pͥora pͥncipia .i. prio
res drn̄e ſcꝫ ſurſum et deorſum an̄ ⁊ retro erunt ibi Etde illis pͥncipijs q̄ dicunt̉ drn̄tie poſitionū determinatūeſt in libro de ꝓceſſu aīaliū. qꝛ ille drn̄tie ꝓprie ꝯueniuntnaturis aīatoꝝ. vt pꝫ pͥmo de aīalibꝰ ꝑfectis q̄ mouent̉motu locali in qͥbꝰ reperiunt̉ oēs tales ꝑtes .i. drn̄e poſitionū. Sꝫ aīalibꝰ imꝑfectis vel ꝑfectis ⁊ īmobilibꝰ inſunt q̄dā drn̄e. ſcꝫ ſurſum ⁊ deorſum an̄ ⁊ retro. Plantis aūt ſolum inſunt ſurſum ⁊ deorſumSi aūt oportet celo adaptare aliqͥd taliumet pͥmū. quēadmodū diximus in animalibꝰ exiſtens rōnabile exiſtere in ip̄o. Tribꝰ em̄ entibꝰvnūquodqꝫ velut pͥncipiū quoddam eſt. Dicoaūt tria ſurſum ⁊ deorſum ⁊ anterius ⁊ oppoſitum. et dextrū et ſiniſtrū. has em̄ diſcenſiones6rationabile exiſtere corporibꝰ ꝑfectis oēsHic ꝯn̄r ph̓s oſtendit ꝙ ſi in celo ponant̉ aliq̄ drn̄epoſitionū ſcꝫ dextrū ⁊ ſiniſtrū ꝙ neceſſe erit oēs drn̄asin ip̄o ponere. Dicens ꝙ ſi oportet attribuere celo aliquid taliū ſcꝫ vel dextrū vel ſiniſtrū tunc rōnabile eſt ꝙille drn̄e q̄ reperiunt̉ pͥmū in aīalibꝰ etiā reperiant̉ in celoProbat illā ꝯcluſionē duabꝰ rōnibꝰ. Prima. qꝛ omnesoppōnes vel diſcenſiones haꝝ ſex drn̄aꝝ reperiuntur incorporibꝰ ꝑfectis. vt pꝫ inductiue. qꝛ in illis reperit̉ oppoſitio inter ſurſum ⁊ deorſum an̄ ⁊ retro. dextrū et ſiniſtrū. Sed celū eſt maxime ꝑfectū gͦ rōnabile eſt ꝙ ſitcapax haꝝ ꝑtiū ita ꝙ habeat oēs ꝑtes nō aliquasEſt aūt ſurſum qͥdē longitudinis pͥncipiumdextrū aūt latitudinis. anterius aūt ꝓfunditatꝭAdhuc aūt alter ẜm motus pͥncipia em̄ hec dico. vn̄ incipiunt pͥmū motus habentibꝰ. Eſt āta ſurſum qͥdē augmētatio: a dextris aūt qͥ ẜm locū. ab anterioribꝰ āt qͥ ẜm ſenſum. Anteriꝰ em̄dico in qͦ ſenſus. ꝓpter qd̓ ⁊ nō in om̄i corporeſurſum ⁊ deorſum ⁊ dextrū ⁊ ſiniſtrū: ⁊ anteriꝰ ⁊poſterius querendū. ſꝫ q̄cūqꝫ hn̄t motus pͥncipiū in ip̄is aīata entia. In aīatoꝝ em̄ in nullo videmus vn̄ pͥncipiū motus Hec qͥdē em̄ om̄inonō mouent̉. Hec aūt mouent̉ qͥdē. ſꝫ ab oī parte ſil̓r. puta ignis ſurſum ſolū terra ad mediumESꝫ in his qͥdē dicimus furſuꝫ ⁊ deorſum. ⁊ dextrum ⁊ ſiniſtrū ad nos referentes. Aut em̄ ẜmnoſtras dextras quēadmodū diuinatores. autẜm ſil̓itudinē noſtri. quēadmodū q̄ ſtatue. aut ēꝯtrario habentia poſitōe Dextrū qͥdē em̄ qd̓ adnoſtrā ſiniſtrā. ſiniſtrū at ꝯͣriū ⁊ poſteriꝰ qd̓ adnoſtrū anterius. In ip̄is aūt his nullā videmꝰdrn̄am. ſi em̄ econtrario vertant̉. ꝯͣria dicemusdextra ⁊ ſiniſtra et ſurſum et deorſum et poſterius et anterius.Hic ponit ſcd̓am rōnem Et eſt talis poſito poſteriori ponit̉ pͥus. ſꝫ dextrū ⁊ ſiniſtrū ſunt dr̄ne poſteriores gͦip̄is poſitis alie ponunt̉. Minor ꝓbat̉ dupl̓r. Primoex ordine dimenſionū. qꝛ ſurſum ē pͥncipiū lōgitudinis