Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXIIIIv
Einzelbild herunterladen
 

SecundusDe celo

q̄dā eſt in ꝑtes eiuſdē ꝓportōis illa eſt in ꝑtes infinitas. ſꝫ ſuꝑ illas fit motus. Alia eſt in ꝑtes eiuſdemquātitatis illa hꝫ finē ſuꝑ illas ꝑtes fit motusOīs virtus naturalis eſt fatigabilis vt pꝫ invde ſomno vigilia. ſꝫ virtus effectiue mouēscelū eſt naturalis. igit̉. Minor ꝓbat̉. qꝛ motꝰ celi ē naturalis. et virtus mouens Dd̓m motus celid̓r naturalis a pͥncipio effectiuo actiuo. ſꝫ a pͥncipio paſſiuo inclinatiuo. Et qn̄ d̓r oīs motus factus aliqͣreſiſtentia et violentia eſt fatigabilis. ſed motus celi eſthmōi. igit̉. Minor ꝓbat̉. qꝛ niſi ſic tunc in motu celieſſet ſucceſſio oīs ſucceſſio cauſet̉ ex aliqua reſiſtentiamobilis ad motorē. Qd̓m minor eſt falſa. qꝛ oīs violentia eſt ꝯtra naturalē inclinatōem paſſi. ſꝫ nullus motus ſpheraꝝ ꝯuenit eis ꝯtra naturalē inclinatōem. Etad improbatōem dd̓m intelligentia mouet celū intellectū voluntatem. et mouet ip̄m tanta velocitatequantā reqͥrit finis ꝓpter quē mouet celū. Et ſucceſſionis in illo motū eſt voluntas intelligentie regulata finē. eſt ꝓportio virtutis intelligentie mouentis ad celum motumF Ubicunqꝫ ſunt reperibiles duo motus quorum vnus impedit aliū vterqꝫ eoꝝ eſt fatigabilis. ſed in celo reperiunt̉ duo motus tales. celū mouetur fatigatōe. Minor ꝓbat̉. qꝛ pͥmū mobile quodmouet̉ motu diurno modū cuiuſdam violentie rapitſpheras inferiores eodē motu cum hoc ſphere inferiores mouent̉ motu ꝓprio ꝯtra motū diurnū Qd̓mlꝫ motus diurnus ꝯueniat ſpheris inferioribꝰ p̄ter ip̄arum naturam particularē. tamē ꝯuenit eis a natura vl̓i.et ergo ille motus in eis eſt violentusQuoniā aūt qͥdam ſunt dicūt eſſe aliquiddextrū ſiniſtrū celi quēadmodū vocati pictagorici. illoꝝ em̄ iſte ſermo eſt. Conſiderandumvtꝝ hoc ſe habet modo. vt illi dicunt. aut magꝭaliter. Sic qͥdem oportet adaptare toti corpori hec pͥncipia Confeſtim em̄ pͥmum ſi dextruꝫexiſtit ſiniſtrū adhuc pͥus pͥora exiſtimandū exiſtere pͥncipia in ip̄o. Determinandū eſt qͥdemigit̉ de his in his circa animaliū motꝰ ꝓpterꝓpria nature illoꝝ eſſe. Manifeſtū em̄ in aīalibus exiſtentia vident̉. His qͥdē oēs tales partes. Dico aūt puta et dextrū ſiniſtrū His aūtquedam plantis aūt ſurſum deorſum ſolūPoſtqͣꝫ ph̓s determinauit de ꝑpetuitate celi. Hicꝯn̄r in hoc capitulo ſcd̓o determinat de diuerſitate partium eius. Et diuidit̉ in duas ꝑtes. in pͥma determīatde diuerſitate partiū ſitualiū celi quo ad differentiaspoſitionū. In ſcd̓a de diuerſitate partiū quantū ad ordinem ſpheraꝝ. ibi. Quoniā aūt. Circa pͥmū duo facit qꝛpͥmo oſtendit hoc ẜm opinionē alioꝝ. Scd̓o ẜm opinionem ꝓpriā. ibi. Nobis aūt. Dicit pͥmo qͥdā dicūtin celo ſolū dextrū ſiniſtrū quēadmodū pithagorici poſuerunt dextrū ſiniſtrū in oībꝰ rebꝰ. Ideo ꝯſiderandū eſt. vtꝝ hoc ſit veꝝ vel. Et illius ꝯſiderationis eſt. qꝛ ſtatim a pͥncipio occurrit hoī ſi dextrūſiniſtrū ſint in celo multo magis pͥora pͥncipia .i. prio

res drn̄e ſcꝫ ſurſum et deorſum an̄ retro erunt ibi Etde illis pͥncipijs dicunt̉ drn̄tie poſitionū determinatūeſt in libro de ꝓceſſu aīaliū. qꝛ ille drn̄tie ꝓprie ꝯueniuntnaturis aīatoꝝ. vt pꝫ pͥmo de aīalibꝰ ꝑfectis mouent̉motu locali in qͥbꝰ reperiunt̉ oēs tales ꝑtes .i. drn̄e poſitionū. Sꝫ aīalibꝰ imꝑfectis vel ꝑfectis īmobilibꝰ inſunt q̄dā drn̄e. ſcꝫ ſurſum deorſum an̄ retro. Plantis aūt ſolum inſunt ſurſum deorſumSi aūt oportet celo adaptare aliqͥd taliumet pͥmū. quēadmodū diximus in animalibꝰ exiſtens rōnabile exiſtere in ip̄o. Tribꝰ em̄ entibꝰvnūquodqꝫ velut pͥncipiū quoddam eſt. Dicoaūt tria ſurſum deorſum anterius oppoſitum. et dextrū et ſiniſtrū. has em̄ diſcenſiones6rationabile exiſtere corporibꝰ ꝑfectis oēsHic ꝯn̄r ph̓s oſtendit ſi in celo ponant̉ aliq̄ drn̄epoſitionū ſcꝫ dextrū ſiniſtrū neceſſe erit oēs drn̄asin ip̄o ponere. Dicens ſi oportet attribuere celo aliquid taliū ſcꝫ vel dextrū vel ſiniſtrū tunc rōnabile eſtille drn̄e reperiunt̉ pͥmū in aīalibꝰ etiā reperiant̉ in celoProbat illā ꝯcluſionē duabꝰ rōnibꝰ. Prima. qꝛ omnesoppōnes vel diſcenſiones haꝝ ſex drn̄aꝝ reperiuntur incorporibꝰ ꝑfectis. vt pꝫ inductiue. qꝛ in illis reperit̉ oppoſitio inter ſurſum deorſum an̄ retro. dextrū et ſiniſtrū. Sed celū eſt maxime ꝑfectū rōnabile eſt ſitcapax haꝝ ꝑtiū ita habeat oēs ꝑtes aliquasEſt aūt ſurſum qͥdē longitudinis pͥncipiumdextrū aūt latitudinis. anterius aūt ꝓfunditatꝭAdhuc aūt alter ẜm motus pͥncipia em̄ hec dico. vn̄ incipiunt pͥmū motus habentibꝰ. Eſt āta ſurſum qͥdē augmētatio: a dextris aūt ẜm lo. ab anterioribꝰ āt ẜm ſenſum. Anteriꝰ em̄dico in ſenſus. ꝓpter qd̓ in om̄i corporeſurſum deorſum dextrū ſiniſtrū: anteriꝰpoſterius querendū. ſꝫ q̄cūqꝫ hn̄t motus pͥncipiū in ip̄is aīata entia. In aīatoꝝ em̄ in nullo videmus vn̄ pͥncipiū motus Hec qͥdē em̄ om̄ino mouent̉. Hec aūt mouent̉ qͥdē. ſꝫ ab parte ſil̓r. puta ignis ſurſum ſolū terra ad mediumESꝫ in his qͥdē dicimus furſuꝫ deorſum. dextrum ſiniſtrū ad nos referentes. Aut em̄ ẜmnoſtras dextras quēadmodū diuinatores. autẜm ſil̓itudinē noſtri. quēadmodū ſtatue. aut ēꝯtrario habentia poſitōe Dextrū qͥdē em̄ qd̓ adnoſtrā ſiniſtrā. ſiniſtrū at ꝯͣriū poſteriꝰ qd̓ adnoſtrū anterius. In ip̄is aūt his nullā videmꝰdrn̄am. ſi em̄ econtrario vertant̉. ꝯͣria dicemusdextra ſiniſtra et ſurſum et deorſum et poſterius et anterius.Hic ponit ſcd̓am rōnem Et eſt talis poſito poſteriori ponit̉ pͥus. ſꝫ dextrū ſiniſtrū ſunt dr̄ne poſterioresip̄is poſitis alie ponunt̉. Minor ꝓbat̉ dupl̓r. Primoex ordine dimenſionū. qꝛ ſurſum ē pͥncipiū lōgitudinis