Folioᵐ primo

Um in naturali ſciētiaab vniuerſalibꝰ ad minus vl̓ia ꝓcedatur ſicut ph̓s docetin primo phyſicoꝝ. Un̄ ⁊ ſcientiam naturalē incepit tradere ab his que ſunt cōmuniſſima om̄ibꝰ naturalibꝰ queſunt motus ⁊ pͥncipia motꝰ. qꝛ illa magis ſunt a materiaſeparata. Et deinde ꝓceſſit ꝑ modum ꝯcretōnis ⁊ applicationis pͥncipioꝝ ꝯmnuniū ad quedā determinata mobilia. qͦꝝ q̄dā ſunt corpora viuentia Et diſtinxit ph̓s ꝯſiderationem viuentiū intres partes. Quia in pͥma ꝯſiderauit de aīa que eſt pͥncipiū vite ẜm ſe. In ſecūda ꝯſiderationem fecit de his que ſunt anime ẜᵐ quādam ꝯcretōemſiue applicatōem ad corpus ſed in generali. In tercia facta ꝯſideratōne in generali applicat om̄ia hec ad ſingulasſpēs aīalium ⁊ plantarū determinādo quid ſit ꝓpriū vnicuiqꝫ. Prima igitur ꝯſideratio cōtinet̉ in libro de anima.Tercia vero continetur in libris quos ſcribit de aīalibꝰ ⁊plantis. Media aūt ꝯtinet̉ in libris quos ſcribit de quibuſdam que ꝑtinent ꝯmuniter vel ad om̄ia aīalia vel adplura genera eoꝝ. vel etiā ad nō viuentia circa qͦs libroseſt preſens intentioErgo pͥmo. vtruꝫ ꝯuenienti orQul̓VIIIIL dine inter libros de anima. ⁊ qͦ.ſcribit Areſtoteles de animalibꝰ ⁊ plantis ſiue vegetabilibus mediat tripartita ꝯſideratio contenta in paruis naturalibꝰ ¶ Dicendū ẜm angelicū ⁊ ſanctū doctorē Themā ꝙ ſic. Probat. qꝛ in ſingulis ſcientijs ⁊ p̄cipue in ſcientia naturali diſtinguūtur ⁊ ordinātur partes ſcientie ẜmdiuerſum ſeparationis ⁊ ꝯcretionis modū. ita ꝙ ille ſciertie quaruꝫ obiecta ſunt magis a materia ſeparata p̄cedūtalias. Sed ra libro de anima agitur de anima ẜm ſe ⁊ inquadam abſtiactione In ſequentibꝰ vero libris determinatur de anima ẜm quandā applicatiōeꝫ ad corpus. ideopatꝫ ordo libri de anima ad duos ſequētes. ⁊ quia vniuerſalia magis ſunt a materia ſeparata qͣꝫ particularia. ideoex eadem radice libri paruoꝝ naturaliū precedūt librū deanimalibꝰ ⁊ plantis. qꝛ ii agitur de applicatōe ipſius anime ad corpus in ꝯmuni. ſec in libro de animalibꝰ ⁊ plātisfit deſcenſus ad ſingulas ſpes animalium ⁊ plantarum.¶ Sed ꝙ conſideratio paruoꝝ naturaliū quam nūc premanibꝰ habemus ſit tripartita. ſic oſtenditur per ſanctumThomam. quia vna pars ꝯtinet ea que ꝑtinent ad viuūinqͣꝫtum viuuꝫ. Et continet̉ in libro quem ſcribit Areſto.de morte ⁊ vita in quo det̓inat de reſpiratione ⁊ expirat-

one ꝑ que in quibuſdam vita ꝯſeruatur. Et de iuuentuteet ſenectute per que diuerſificatur ſtatus vite. Similiteraūt et in libro qͥ inſcribitur de cauſis longitudinis ⁊ breuitatis vite. Et in libro quem fecit de ſanitate ⁊ egritudine. que etiam ꝑtinent ad diſpoſitionem vite. Et in libroquē d̓r feciſſe de nutrimēto ⁊ nutribili. qui duo libri apudnos nōdum habentur. Alia vero pars pertinet ad motiuum que ꝯtinetur in duobꝰ libris. ſcꝫ in libro de cauſa motus animaliū. ⁊ in libro de progreſſu animaliū. in quo determinatur de partibꝰ animalium oportunisᵗ ad motumTercia aūt pars ꝑtinet ad ſenſitiuū circa qd̓ conſideraripoteſt ⁊ id quod pertinet ad actuꝫ interioris ⁊ exteriorisſenſus. ⁊ qͣꝫtum ad hoc ꝯſideratio ſenſitiui continet̉ in hoclibro. qui inſcribitur de ſenſu ⁊ ſenſato. id eſt de ſenſitiuoet ſenſibili. ſub quo ꝯtinetur tractatus de memoria ⁊ reminiſcentia. Et iterum ad ꝯſideratōem ſenſitiui pertinet iōquod facit differentiam circa ſenſum in ſentiendo vel nōſentiendo quod fit per ſomnū ⁊ vigiliam. de quo determinatur in libro qui inſcribitur de ſomno ⁊ vigilia. ¶ Exomnibꝰ iſtis patꝫ multos eſſe libros paruorunaturaliumſed qꝛ ſolum quatuor. ſcꝫ de ſenſu ⁊ ſenſato. de memoriaet reminiſcentia. de ſomno ⁊ vigilia. de longitudine ⁊ breuitate vite. ordinarie legūtur in alma vniuerſitate Colonienſi. Ideo dūtaxat quatuor illis inter multiplices mearūoccupationū ſollicitudines expōnem adhibere curauiLiber de intellectu ⁊ intelligibili immediate ſe¶ quitur libros de anima. ergo videtur ꝙ liber pauorum naturalium nō ſit p̄ciſe medius in ꝯſideratiōe viuentium An̄cedens ꝓbatur. qꝛ intellectus magis ꝑtinetad animā qͣꝫ ſenſus ¶ Dicendū ẜm doctorem ſanctūꝙ Areſtoteles p̄ter librū de anima non fecit librum de intellectu ⁊ intelligibili. vel ſi feciſſet non pertineret ad ſcientiam naturalē. ſed magis ad metaphyſicam. cuius eſt cōſiderare de ſubſtantijs ſeparatis Et ergo nō eſt ſimile deintellectu ⁊ alijs potentijs anime. qꝛ omnes potentie alieſunt in aliqua parte corporis. ⁊ ideo ipſarum poteſt eē ſpecialis conſideratio per applicatōem ad corpus vel organa corporea p̄ter conſiderationem que eſt de ipſis habitain libro de anima.F In paruis naturalibus agitur de paſſionibusV L. viuentium in ꝯmuni. ſed quatuor ſunt gradusvite. vt patꝫ ſecūdo de anima. ergo videtur ꝙ ꝯſideratioparuorum naturalium debet eſſe diuiſa in quatuor partesẜm quatuor gradus vite ¶ Dicendū ẜm doctorē ſanctum. ꝙ quartus gradus. puta intellectiuū non cadit ſubconſideratione paruorum naturalium. quia in paruis naturalibꝰ determinatur de his que ſunt anime per applicationem ad corpus. vel ad aliquod organū corporeum. ſedintellectus nulliꝰ partis corporis actus ē. vt probatur tercio de anima. Et d̓t ſanctus Thomas ꝙ maxima concretio intellectus eſt in anima ⁊ ſumma eius abſtractioſit in ſubſtantijs ſeparatis. ergo eius conſideratio eſt hicrelinquendaF Prima ꝯſideratio paruoꝝ naturaliū ꝑtinet adV L. viuū inqͣꝫtum viuū. vt ptꝫ ex dictis. ſed illa cōtinetur in libris de morte ⁊ vita. ſimiliter in libro de longitudine ⁊ breuitate vite. ergo videtur ꝙ iſti libri in ordinealiorum librorum paruoꝝ naturaliū deberent p̄cedere librum de ſenſu ⁊ ſenſato. ſimiliter etiā alios eum immediate ſequentes ¶ Qd̓m ẜᵐ doctorē ſanctū ꝙ oportꝫ permagis ſimilia ad diſſimilia tranſire. ⁊ ergo ronadiliter vi

A i.