De Monte

tus ꝓblematicus enumerat hoc problema primū inter illa problemata in quoruꝫ determinationibus vt aſſerit diuiduntur Albertiſte ⁊ Thomiſte. Preterea problema eſtſpeculatio contendens. id eſt ſimul tendens ad vtrāqꝫ cōtradictionis partem. Cum ergo tractatus pzoblematieus determinet ſententiam venerabilis Alberti eſſe ꝙ logica eſt ſpeculatīa poteſt inferri ſine procacitate aliqua ꝙimponat ſancto Thome aliam partem que d̓t logicā practicam eſſe. Preterea in hoc puncto ſeptimo d̓t ꝙ ſanctusThomas ponit ſpeculari eſſe opus practicum. per hoc imponit ſatis ſancto Thome ꝙ ipſe dicat logicam practicaꝫeſſe. Preterea hec ipſa inuectiua tractatui concordie qͥ oſtēdit eſſe ſententiam ſancti Thome ꝙ logica ſit ſpeculatiua.Obijcit publice fame teſtimoniū ⁊ longeuum pertinaciscontradictionis exercitium. Opus practicum hoc a veritate ē remotuꝫ. Si em̄ hoc editor tractatus problematiciin ſcriptis ſancti Thome quereret non illud ſed eius oppoſitum inueniret. Hoc ex pͥmi ꝓblematis deciſione patet.Aphiloſopho ⁊ Alberto. ph̓us in decimo ethicorum expreſſe dicit ꝙ ſpeculari eſt operatio. Cui in exponendo cōſonant ſanctus Thomas ⁊ venerabilis Albertus ponentes felicitatem conſiſtere in oꝑatione ſpeculationis ⁊ contēplationis veritatis que eſt operatio ſpeculatiui intellectus. Et preterea venerabilis Albertus in ſuo ſcripto circaſex principia dicit ſic. intelligens eſt agens. ⁊ intelligere eſtactio. ⁊ qͣꝫuis intelligere non ſine paſſione ſit quia reciperepati eſt. tamē prout intelligere eſt proceſſus actualis intellectus in intellectum d̓t actionem. Hec venerabilis Alb̓tus. Et in de hoīe determinando de ip̄o intellectu ſpeculatiuo d̓t virtus motiua inopere conſiderationis attribuitur ſpēi vt forme regenti. ⁊ intellectui vt efficienti ⁊ agentiEt propter hoc d̓t Alexander ꝙ intellectus ſpeculatiuuseſt ſicut virtus artificis habens artem. Ars em̄ artificemmouet vt forma regens in opere. virtus vero artificis mouet vt efficiens ⁊ agens ſupra materiaꝫ. Hec venerabilisAlbertus ibidem Iſtis cōſonant ea que venerabilis Albertus d̓t in ſecundo de anima. quā appellat Gilbertus porritanus actionē paſſibilem. Qꝭ ſpeculari ſit actio paſſibilis cōſequens paſſionē. non ſunt verba Gilberti licet poſſint vera dici. Sed hec ſunt verba Gilberti. cōtingit actionem actione effici. Unde hoꝝ quattuor ſcꝫ ipſius philoſophi. ſancti Thome. venerabilis Alberti. ⁊ Gilberti in hacmateria eſt cōformis ſententia ſcꝫ ꝙ ꝑ actioneꝫ obiecti ſenſibilis in ipſo ſenſu aut intellectus agetis in poſſibili intellectu cauſatur ſpēs. que paſſiue recepta conſtituit ſenſumaut intellectū in habitu ſiue in actu primo. Hunc actū primū conſeqͥtur intellectiua aut ſenſitiua cognitio que eſt actus ſecūdus. ⁊ ita ſpeculari nec nomīat primā actionē queeſt ip̄ius intellectus agētis nec illam receptionē ſpēi intelligibilis que eſt media inter primā ⁊ ſcd̓am actionē. ſed nominat ip̄am ſcd̓am actōem vt puta ſpeculatiuā cognitionem. Et ꝓportionabiliter eſt dd̓m de ſentire videre audire. ⁊ ſic de alijs actionibꝰ ſenſitiuis Et ita ſcūs Thomaset venerabilis Alb̓tus in hac poſitōe ſtꝭ ꝯcordes penitusInuectiuaoctauaCtauū eſt. In hoc illi doctores antiqui cōſonant ꝙvniuerſale ante rem in re et poſt rem nō coincidantin eſſentialem vnius forme eſſendi intelligēdi ſignificandinominādi ſeu p̄dicandi identitatē Qua in re qͣꝫ equiuocein philoſophia ſentiant declarat diſcors tractatus ſancti

Thome de quidditatibꝰ entium ⁊ tractatus magiſtri Iohānis de noua domo ſummi albertiſte de eſſe ⁊ eēntia ſcriptura. qͣꝫuis fortaſſis ijdeꝫ doctores iuxta ſcripta ſua hincinde in eorum libris philoſophicis ⁊ theologicis varie diſperſa fideliter intelligenti ſint modo quodam equiuoco loquendi realiter indiuiſi Quia tamen ſcriptum eſt ꝙ homines probantur ſermone ſicut vaſa erea ſono. Unde elicit philoſophus ꝙ qualis vnuſquiſqꝫ eſt talia loqͥtur. eo ꝙad hoc datus eſt nobis ſermo. vt per eum fiant mutua noſtre voluntatis. vt ait Plato indicia. Cui concordat philoſophus vbi d̓t eo ipſo hominem eſſe aīmal ſocialiter cōmunicatiuū quo locutiuuꝫ. Ideo ex huiuſmodi equiuocoloquendi modo dep̄henditur ꝓbabiliter proportionabilis eorundem in re dicta diſſenſio. preſertim vbi vnus negat qd̓ alter affirmat vtpote vbi ſcūs Thomas ponit nature cōmunis vniuerſalitatem ex ſola vi accidentiuꝫ ſingularium abſtractiua quā reſoluit Albertus ad cōmunicabilem ſui vniuerſalis extra animam formatoris influentiam accidere. Et vbi ille ſpectem intelligibilem eſſe quidditatem obiectaliter intellectam onmino negat quam iſteſub diſtinctione ſaluat ac vbi ille contra Areſtotelem ea q̄ſunt in voce earum que ſunt in anima paſſionuꝫ. id eſt ſpecierum intelligibiliuꝫ ab intellectu paſſiuo ſiue paſſibili apprehenſaꝝ ſeu paſſibiliter conceptaꝝ notas teſtantē d̓t verum exterius nō ſignificare ſpēm intelligibilem niſi quātenus ab intellectu ipſam ꝑ modū artificis comꝑante ꝯſtitutam nō diſcernendo eloquium eius rōnale. quod eſt ſecunde intentionaliter ab eloquio ſuo reali. ſeu pͥme intentionaliter ſignificatiuo. Iſte vero Areſtoteli cōſentiēs huiuſmodi ſpem intelligibileꝫ ꝑ differentiā rōnis reirōnabilis ⁊ intellectus rōcinantis notionaliter equiuocat. ⁊ ſic penes intelligibilia ſue notionis paſſiue ⁊ actiue ſigna in diſtīctione ſui defenſoris quaꝫ p̄poſitus rep̄henſor inſipientermordet notata ſermotionaliter variat. vbi quoqꝫ ille identitatē eſſentialē vniuerſalis ante rem in re ⁊ poſt rem nonpoſſe cum diuerſitate formali ſui eſſeinter ꝓprios ſue quidditatis terminos cōicabiliter fluentis rem quaꝫ informatcōſtituētis ⁊ intellectu quē obiectaliter ⁊ cognitiue actuatꝑficiētis ſtare. quā iſte veraciter approbat. Un̄ claret ꝙ inhoc iſti doctores veraciter cōſentiunt ꝙ idem numero numeroſitate definitiua nature ſpecifice quā ipſe identitateꝫvocat ph̓us ſingularitatem nature formaliter a atome. etAlbertus vnitatē numeralē eſſentie in ſe ip̄a ẜm reꝫ ⁊ modum indiuidue eſt vniuerſale ꝓut eſt qͥdditas eēndi ratioobiectalis intelligendi ⁊ prinmipiū intentōnis hmōi obiectum cognitum cum potentia cognitiua aſſimilātis. Licetdifferat penes variā ſue formalis. hincinde ad ſuū appellatum ſuppoſitū ⁊ intellectum habitudīs cōcretōem ipſuꝫad diuerſitatem generis et ſpēi p̄dicamentalis ſicut exemplificat̉ in tractatu reuera ꝯtrahentē Hec ſtꝭ ꝟba inuectīeReſponſioDiſcors tractatus ⁊c̄. Si inter Thomaꝫ ⁊ venerabilem Albertū ſit cō cordia. vt on̄ſum eſt. ⁊ eis diſſonet magiſter Iohānes de noua domo tunc ip̄e non dꝫ dici Abertiſta Sūmi d̓t ph̓us in poſtp̄dicamentis. Conſueueruntplurimi magis dilectos ⁊ honorabiles apud ſe priores dicere. Eſt autē pene alieniſſimus pͥoris hic modus. Et d̓tqͥdam poeta litteraꝝ ſuꝑſcriptionibꝰ nil eſt liberalius Modo quodam equiuoco loquendi Uarius modus loquendi ſeu eandem ſententiam exprimendi non equiuocus. ſeddiuerſiuocus debet dici. Un̄ venerabilis dominus Albertus capl̓o qͥnto circa Porphitiū d̓t. diuerſiuoca ſtꝭ nomi-