Folio xxxvj
genus vel ad ſpeciem Et prima ſecūde q̄ſti. xviij. ar. vij.d̓t Genus cōſideratur vt formalius ſpē. ẜm ꝙ eſt abſolutius ⁊ minus ꝯtractum qͣꝫ ſpēs. ¶ Pro pleniori intellectu primo conſiderandū eſt. ꝙ in ſubſtantijs creatis deprehenduntur tres ꝯpoſitōnes. vna eſt ex genereet drn̄a. que incipit a genere generaliſſimo ⁊ terminaturin drām ſpecialiſſimā. ⁊ illud quod hec ꝯpoſitio cōſtituitvocatur eſſentia. natura. forma totius qͥdditas ſiue qd̓quid erat eſſe. Alia cōpoſitio eſt ꝯpō ip̄ius ex genere ⁊differentia conſtituti cū ipſo ſuppoſito. ⁊ hec ꝯpoſitio nominatur ꝯpō ex natura ⁊ ſuppoſito. ex eſſentia ⁊ ſuppoſito. ex quidditate ⁊ ſuppoſito. ex quod quid erat eē ⁊ ſuꝑpoſito. ex eſſe eēntie ⁊ ſuppoſito. ex forma totius ⁊ ſuppoſito. ex ip̄o eſſe et ip̄o. ex eſſe ⁊ qd̓ eſt. ex quid eſt ⁊ qd̓ ē.ex aliquo ⁊ hoc aliquo. ex quo eſt et quod eſt. Alia ꝯpoſitio eſt ip̄ius eſſe actualis exiſtentie cōiter ſumpti. ꝓut ēprimū creatum primi tam cū natura, ex genere ⁊ drn̄tiaꝯſtituta. qͣꝫ etiam cū ſuppoſito nature. qͣꝫuis em̄ eſſe actualis exn̄tie ꝯueniat principaliter ⁊ ꝓprie ſuppoſito. ꝯuenit tamē ſecūdario ipſi nature in ſuppoſito. et hec cōpoſitio noīatur ex eē exiſtentie cōmuniter ſumpto et re ipſa.ex eſſe exiſtentie et ſubſtantia rei. et ex eſſe exiſtentie ⁊ eſſentia. qͥdditate natura. forma totius. ex eſſe exiſtentie ⁊quod eſt. ex quo eſt et quod eſt. ex eſſe exiſtentie ⁊ aliqͦ.Et preter has tres ꝯpōnes etiam eſt alia cōpoſitio generalis. ſcꝫ cuiuſlibet create ſubſtantie cū accidentibus.Et inſuꝑ in ſubſtantijs materialibꝰ eſt q̄dam cōpoſitioſpēalis ſcꝫ ex forma ſubſtantiali et materia prima. ⁊ in qͣlibet harū quinqꝫ ꝯpoſitionū poſſunt aſſignari actus etpotentia. In accidentibꝰ em̄ recipitur ꝯpoſitio vna .ſ. exgenere et differentia etiam alia analogice .ſ. ex actuali eē.et accidentali forma alia ex forma accidentali ſpecifica etet eadem indiuiduata alia ex accidentibus cū ſubſtantiaSed compoſitio quinta que eſt ex forma et materia inaccidentibꝰ nō eſt reperibilis Secūdo conſiderandūeſt. ꝙ in ſecūda prehabita ꝯpoſitione accipitur eſſe aliterqͣꝫ in tertia ꝯpōne. Nam in ſecūda compoſitōne accipit̉ꝓ ip̄o eſſe eſſentie. qd̓ eſſentia dicitur formaliter exerereet cōmunicare ſuppoſito. et circa hoc eſſe eſt ipſius tractatus occupatio. Sed in tertia cōpoſitōne eſſe nomīat enscōmune cū quodam modo ꝑfecte actualitatis ſcꝫ actualis exiſtentie. ſicut fieri noīat modū actualitatis īꝑfecte.quod cōmune contrahitur per res ipſas ſingulares. ⁊ earum naturas. Importat inſuꝑ eſſe ſic acceptum dependentiam et relationē ad cām efficientem. et reſpectuꝫ adpͥncipalitatem. Predicti aūt modi depententie et reſpectus accidūt et ſunt extranei ipſis rebꝰ ⁊ earū naturis. q̄ ſignificant̉ noīaliter habitualiter et abſolute. Itaqꝫ quando eſſe cōmune qͦd eſt primum creatum primi attribuit̉.alicui rei tūc eſt ibi primo ꝯſiderabilis ex natura rei rationabilis quedam cōpoſitio ſcꝫ ꝯtracti et ꝯtrahentis. Secūdo ꝯpoſitio cuiuſdam modi ſcꝫ actualis exiſtentie cūipſa re. Tertio ꝯpoſitio rei cū relatione ad eius cauſamefficientē. Quarto ꝯpoſitio rei cū habitudine quadamad preſentialitatem. he cōpoſitōnes nō ſunt in deo reꝑibiles. per hanc ergo reſolutionem poteſt percipi concordia ſancti Thome et venerabilis Alberti et Ulrici inmateria propoſita.An preter animas nobiles ſintmulte intelligentie.Decimū ſeptimū ꝓblema tractatus ponit eſſe. vtrū
preter animas nobiles ſint ponēde intelligentie corporibus celeſtibus ꝓportionabiliter numerate. Sed in deciſion iſtius problematis nō profert ipſe tractatus aliquācontrarietatem ſancti Thome ⁊ venerabilis Alberti iōhic nō poſtulatur a me ſtudiū eoſdem concordandi.De inchoatione ſcientiarum et virtutum.Decimooctaua cōtrarietas quam ponit tractatuseſt circa materiam huius queſtionis. an appetitus ſciendi et felicitatem cōſequendi ex inditis humane aīe ſcientiarū et virtutū ſeminibus oriatur. Et dicit tractatusꝙ ſcientiarum et virtutum ſeminaria ꝯnaſcuntur potētijs rationalis anime quaſi ſicut forme naturales ſeminātur inchoatiue in potentia tranſmutabili ſeu propagabili materie phiſice. et ꝙ illud ſanctꝰ Thomas interimatet ꝙ ſcientiarū et virtutū ſtudio et exercitio humano acquiſibiliuꝫ ſeminaria ſunt in potentijs veri et boni capacibus originaliter inchoata. et ꝙ aīa rationalis nō prehabet ſolum potentias ſcientiarū et virtutum informiterſuſceptiuas. et ꝙ licet intellectus noſter poſſibilis ſit anatura ſue impreſſionis corpori humano a linea rectitudinis originalis deuio reſpectu obiectorū de foris miniſterio ſenſus et imaginatōis apprehenſibilium informiset quaſi tabula raſa indepictus. tamē ſicut raſura tabuleeſt quedam formalis litterararum in quas nata eſt trāſformari preparatio. ſic poſſibilitas eiuſdem intellectus ēquedam formalis formarum intelligibilium in quas idēptifice tranſfiguratur inchoatio quam philoſophus innuit cū dicit eundē intellectum eſſe ſpēm ſpecierū. id eſtformalem aptitudinē ſpērum intelligibilium cū quibusteſte philoſopho facit qd̓dam habituale vnū ad modumvt inquit Albertus quo ex ꝑſpicuo illuminato et ſpē viſibili coloris fit formaliter vnū et idem hec tractatus Sꝫhoc quod dicit de poſſibilitate intellectus poſſibilis nōconſonat illi qd̓ d̓t venerabilis Albertus in de hoīe queſtione. xxxij. querit de intellectu poſſibili argū. ij. vbi loquendo de intellectu poſſibili dicit. ꝙ potentia nō ponitniſi naturam qua ip̄a ſuſceptibilis eſt intelligibilium. ethec natura non eſt aliud ab ipſo. ſicut em̄ materia per ſeip̄am eſt ſuſceptibilis formarū. ita etiam intellectus poſſibilis per ſeip̄m eſt ſuſceptibilis intelligibiliū. et ſic ideꝫeſt dictū ꝑ poſſibile ⁊ ꝑ intellectum ſed ſub alia rationeque tamē ratio nihil ſuꝑaddit eo ꝙ eſt ratio priuatōnisDeinde nunc ponentur aliqua ex quibus poterit deprehendi ꝙ in hac materia ſanctus Uhomas et venerabilis Albertus non ſunt contrarij Nam ſecundo ſcriptodiſtinctione xxiiij. q̄ſtione ſecūda. articulo tertio. d̓t ſanctus Thomas ꝙ ſinderiſis eſt habitus quodāmodo innatus virtute ex lumine intellectus agentis ſicut etiamhabitus principiorum ſpeculatiuorum licet ad determinationē cognitionis eorū ſenſu et memoria indigeamuset ideo cognitis terminis ſtatim cognoſcuntur. Et diſtinctione triceſima nona queſtione ſecunda articulo primo. dicit ſic. quedam inchoationes virtutum ſiue aptitudines p̄exiſtunt naturaliter in ipſa natura ratōali quevirtutes naturales dicūtur anteqꝫ etiam per exercitiumet deliberationem compleantur. vt in ſexto ethicorū dicitur Et queſtione quinta dicit in damnatis manet naturalis inclinatio. qua homo naturaliter vult bonū. ſꝫ hecinclinatio non dicit actum aliquem ſed ſolū ordinem na-