Thomeet Aberti

Folio xxxv.

aqua. accipiens aquā ꝓut eſt ſubſtātia a metaphiſico ꝯſiderata per partes entis que ſtꝭ materia et forma ẜm ꝙreducūtur ad ſubſtantiā Et in qͣrto ſcripto diſtinctione.xij. d̓t ꝯpoſitū ex materia et forma ẜm ꝙ materia ⁊ forma ſtꝭ ꝑtes ſubſtantie q̄ eſt ens pͥmū ſeparatū a qͣꝫtitateet motu ꝯſiderat primus ph̓s. Ex ꝟbis p̄miſſis dep̄hēditur ꝙ ſicut ſingulare materiale nō cadit ſub conſideratōne phiſica ſub contracta rōne ſingularitatis ſue. ſꝫ ſubrōne ſpēi et qͥdditatis q̄ eſt in ipſo ſingulari. ita ſil̓r forma materia ⁊ ip̄a qͥdditas materialis ſubſtantie ſub cōtractis ſil̓ rōnibꝰ nō ſunt metaphiſice ꝯſideratōnis. ſꝫ ꝓut ſumūtur ſub rōnibꝰ actus et potentie ſiue ꝑtiuꝫ entisſeu ſubſtantie. q̄ qͥdem rōnes pn̄t etiam attribui ſubſtātijs oīno a materia ſeꝑatis. Et ẜm hanc reſolutiōem p̄tꝯuenienter aſſignari ꝯcordia ſancti Thome ⁊ venerabilis Alberti in pretacta materia.De diſtinctione eſſe et eſſentieSedecimā ꝯtrarietatem ponit tractatus circa hancqueſtionē. vtrū eſſe exiſtentie et eſſe eſſentie realiter patiātur numerū in creatis Et d̓t tractatus ꝓblematicus eēexiſtentie eſt eē eſſentie ꝑticipatum ſuppoſito. d̓t em̄ ꝙ idqͦd eēntia d̓t ꝑ modū ſtantis d̓t eē eſſentie ꝑ modū fluentis ad terminū intrinſecū. ⁊ eē exiſtētie ꝑ modū fluentisad terminū extrinſecū ſicut aqua fluens inter terminosſui aluei fontalis eadem manes effluit in riuulis aluearibus ſtagnalis extra fontem Et ſubdit ꝙ eē eſſentie ſpēi⁊ eē exiſtētie indiuidui nō diſtinguunt̉ niſi ſicut idē fluēsformaliter et terminatū materialiter ⁊ ꝙ eſſe exiſtentie ēeſſentia ſpecifice formata ſuppoſito ꝑticipata Et deindeſubdit eſſentia d̓t materiam formalem in ſeip̄a. exiſtētiavero dicit eandem in ſuppoſito. ideo dicit̉ exiſtentia quaſiiſta eſſentia Hic iam eſt¶ Conſiderandū ꝙ labor impugnationis quē ꝯtra ſanctum Thoma ꝓducit tractatus ꝓblematicus totaliter eſt ꝑditus. nam eſtetiam intentio ſancti Thome ꝙ eēntia ſpecifica formaliter cōicat̉ ip̄i ſuppoſito. ⁊ ꝙ in tali cōicatione ip̄a eſſentiaſit primo conſiderabilis abſolute ꝑ modū ſtantis. ſecūdo ꝑ modū formaliter fluentis ad ſuppoſitū. et tertio ꝑmodū recepti in ſuppoſituꝫ. nec ꝓpter hoc ponit iſta triaad inuicem ꝯponi. aūt ab inuicem realiter numerari. ponit tn̄ hec tria in ſubſtātijs creatis ꝯponi cum ſuppoſitoquā ꝯpoſitōem noīat cōpoſitionē ex natura ſeu eſſentiaet ſuppoſito. ſiue ex eſſe et ſuppoſito. ſiue ex ip̄o eſſe et eſtſiue ex quo et qd̓ eſt et hmōi noīationibꝰ ꝯſonat venerabilis Albertus Eſt tn̄ verū ꝙ exiſtere qd̓ venit ab ex ⁊ſiſtere debet potius exponi quaſi extra ſtare qͣꝫ vt tractatus d̓t ex iſto eſſe ſtare. ſed longe aliter doctores accipiunt ip̄m eſſe qn̄ querūt vtrū eſſe faciat ꝯpoſitionē cū eēntia ſeu ſubſtantia rei create. nam hec q̄ſtio ſumpſit originaliter occaſionē ex eo ꝙ deus d̓r eſſe tm̄. Unde eſſe deinec eſt ab alio nec eſt in alio et quicqͥd de eo etiā ſpecialiter d̓r nō diſtinguitur ab eē dei ex natura rei. ſꝫ ſolū ẜmnoſtrū modū intelligēdi ẜcandi ⁊ dicendi. Diuinū eī viuere intelligere diuina eēntia ꝑſona relatio. eternitas potentia et oīa cetera que ſunt in deo ſunt realiter idē oīnoquod ſuū eſſe. Sed ſi eē creature qd̓ eſt ab alio ⁊ in alioaccipiatur etiam cōmuniter qualiter dicit̉ primū creatuꝫprimi tūc non ſic idētificatur cū alijs que creature conueniunt ⁊ attribuuntur. cuiuſmodi ſunt eſſentia. ſubſtantiacorpus. animal. homo. Plato. potētia operatio. et ſic de

alijs. De eſſe ergo creato ſic accepto eſt queſtio an idētificatur cū alijs q̄ reperiuntur in creaturis. ſicut eſſe diuinū increatum idētificatur cum omnibꝰ que ſunt in deoQꝭ auteꝫ circa eſſe ſic acceptum verſetur intentio doctoris in queſtione memorata oſtendēt inferius allegāda.Dicit venerabilis Albertus in ſuo ſcripto circa primūſententiarum diſtin. ij. ſumatur ipſum ens creatuꝫ in abſoluto entis intellectu de quo dicit ph̓us. prima rerumcreataꝝ eſt eē et nō eſt an̄ ipſum creatū aliud. iſtud ensverū eſt quod non habet aliud in ſe preter ens. tamē qͥacreatum de neceſſitate ponit habitudinem ad creāteꝫ ethec habitudo aliud eſt in ipſo. licet ſit reſpectu alterius.Unde hec habitudo cū ente creato facit concretionemet compoſitōnem Preterea in ente creato ſumitur adhūc componibilitas cū alio. ⁊ determinabilitas per formas et differentias generaliſſimorum et partium entisaliarum Deinde diſtin. viij. dicit ſic generaliſſima ſtęſimpliciſſima in ordine generum. id eſt ꝙ nullum genuseſt ſimplicius illis. ſed genus non dicit̉ ſimpliciſſimumſimpliciter. quod patet quia ens eſt ſimplicius quolibetgenere generaliſſimo. licet genꝰ generaliſſimū dicat̉ ſimpliciſſimū inter predicata vniuoce. et ideo habent generaliſſima in ſe ens ⁊ differentiam qua coartat̉ ens in ipſis.et ideo ſunt compoſita Et in prima parte ſue ſumme dicit ſic. eſſe accidit his q̄ ſunt ⁊ creata ſunt. qꝛ ẜm id quodſunt non conuenit eis. ſed ẜm ꝙ dependent ad alterum.Et ſubdit cum dicitur homo eſt animal eſt predicatioper ſe et in quid. ſimiliter cū dicitur animal eſt ſubſtātiacū aūt dicitur ſubſtantia eſt ens. predicatio nec eſt ꝑ ſenec in quid. ſꝫ p̄dicatur vt creatum primū ab alio participatum. ⁊ accidit om̄i ei qd̓ eſt ⁊ quod creatū eſt. ⁊ qn̄fit reſolutio ad ens ſtat in ipſo reſolutio ſicut in primocreato per aliud participato ab omnibus que creata ſtꝭEt hoc eſt qd̓ dicit philoſophus in libro de cauſis. prima reruꝫ creatarum eſt eſſe. ⁊ non eſt ante ipſum creatūaliud Et in ſecūda parte ſue ſumme dicit ſic. reſolutio ꝑticularis ad vniuerſale ſtat in ente quod indiſtinctum eſtſed nō ſe habꝫ vt materia ad entia ꝑticularia. ſed vt principium ad decem genera entium per prius et poſteriusinuentum in illis. Et capl̓o. v. de di. nominibꝰ dicit ſic eēſimpliciter ẜm naturam et rationem eſt prius oībꝰ alijs.eſt em̄ prima conceptio intellectus ⁊ in quo intellectusreſoluens vltimo ſtat ipſum etiam ſolum per creationemꝓducitur nō preſuppoſito alio. om̄ia autem alia ꝑ informatōem ſcꝫ ſuꝑ ens preexiſtēs. vt dicit ꝯmentator in libro de cauſis. Illud aūt eſt primū procedens ab alio qd̓nō procedit ſuppoſito quodam. Sed arguit in oppoſitum ſic. actus qͥlibet poſterioreſt eo cuius eſt actus. ſꝫ eēeſt actus eſſentie. ergo eſſentia eſt prior qͣꝫ eſſe Et reſpondet ſoluendo ꝙ eſſe nō ſumitur hic ꝓ actu eſſentie in ſuꝑpoſito. ſed pro ipſo ente in quo ſtat reſolutio intellectus.Et in eodē capl̓o dicit. ꝙ ph̓us dicens prima rerū creatarum ⁊c̄. loquitur de ente in quo ſtat reſolutiogeneruꝫquod quidem recipitur in ſubſtantia vniuſcuiuſqꝫ entisEt in de quattuor coequeuis queſtione quīta dicit. ꝙillud Boetij Omne quod eſt citra primum eſt hoc. ethoc poteſt duobus modis intelligi. ſi enim primum ſuꝑponat deum tunc id quod eſt citra primum ſunt ſubſtantie particulares create. ⁊ tunc intelligitur ꝙ hoc et hocſunt quod eſt et eſſe. qꝛ omnes ſunt compoſite preter primam. Si auteꝫ primum ſupponat cauſam primam ẜmnaturam. tunc primū eſt ens qͥa in ente ſtat reſolutio om