Folioxxxij.

ea dicūtur eſſe abilitates quedam ad formas eſt ab operecreatoris. ſed deductio earū in actum eſt per virtutē agentium naturaliū determinatoꝝ. Et diſtinctōne. xij. circa finem dicit. omnis pͥuatio qͣꝫtum ad illud quod ẜcatur ꝑnomen eſt non ens. ſed tamen oportꝫ ꝙ aliquid ſupponatur. qꝛ pͥuatio eſt negatio in ſubiecto. vt in quarto metaphyſice d̓r. vn̄ ponit̉ ſubiectum ⁊ abilitas eius ad receptionem forme que pͥuatur. Et in pͥma parte q̄ſtione. vij. aratōibꝰ intellectus diuini formarū ſemina ſunt rebꝰ creatis indita. vt ꝑ motum in actu educi poſſint. Et q̄ſtionelxvij. ar. iij. d̓t. Cum forma ſubſtantialis recipitur imperfecte ẜm inchoatōem quādam qualitas ꝯſequens manet aliquamdiu ſed non ſemꝑ. ſicut patꝫ in aqua calefacta. que redit ad ſuam materiā. Et ſecūdo phyſicorum d̓tinchoatio forme cum nō ſit actus ſed aptitudo quedā adactum nō p̄t eſſe pͥncipiū actiuū. Et pͥmo ſcripto diſtinctercia. arti. x. d̓t. Si ꝑ potētiam paſſiuam intelligat̉ relatiomaterie ad formam. tūc materia nō eſt potentia. Et in pͥma parte queſtione. c. xv. arti. ſecundo. allegando beatumAuguſtinū d̓t. ꝙ occulta quedā ſemina in iſtis corporeismūdi huius elementis latent. ⁊ ꝙ ſicut matres grauideſunt fetibꝰ. ſic ipſe mūdus grauidus eſt cauſis naſcentiuꝫEx p̄miſſis p̄t ꝯcipi ꝯcordia ſancti Thome ⁊ venerabilis Alberti. ꝑ hoc ꝙ vterqꝫ dicatur ponere formas ſubſtātiales ex materia educibiles in ipſa materia inchoatas eēet in ea p̄exiſtere non quidem vniuoce ſed analogice. nonem̄ p̄ſunt forme ſubſtantiales in materia ſic eedē numero ſicut calor intenſus p̄eſt in ſubiecto remiſſe calido. necp̄ſunt forme ſubſtantiales in materia ſic eedem in ſpecie.ſicut forma equi geniti p̄eſt equo generante. ſed ſubſtātiales forme in materia p̄ſunt analogice Nā ipſa ſubſtantiamaterie habet ꝓportionem ordinem ⁊ analogiam naturalem ad formas ex ea educibiles. ⁊ inſuper in ipſis diſpoſitionibꝰ materie p̄ſunt forme virtuali analogia. quadaꝫinſtrumentali efficacia. quod em̄ eſt in alio eſt in eo ad modum eius in quo eſt. Unde ſicut ipſe ſubſtātiales formeanalogice eminenter ⁊ effectiua virtute preſunt in celeſtibus motoribꝰ ⁊ corporibꝰ. ſic in materia forme preſunt occūbenter potentiali ſuſceptibilitate. ⁊ ratione diſpoſitionūquadam inſtrumentali efficacia ⁊ virtute. vt anime vegetatiue ⁊ ſenſitiue preſunt in ſeminibꝰ aut in ouis. ⁊ nihilominus forme ſubſtantiales dici poſſunt fluere. ſcꝫ analogice in ipſa alteratione generationi preuie. ⁊ tn̄ generatioẜm ſe eſt mutatio momentanea. vt habetur primo phyſicorum. ⁊ eſt de non ſubiecto in ſubiectum. vt habetur qͥnto phyſicorum. Unde venerabilis Albertus dicit in predicamentis forma ſubſtantialis in generatione dicitur eēin ſucceſſione non gratia ſui. ſed gratia ſuarum qualitatum. Et eſt aduertendum ꝙ non eſt minus inſiſtēdumilli ſimilitudini qua ſolet dici ꝙ ſicut ſpecies ſunt inchoate logice in poteſtate generis logici. ita ſubſtātiales formeſunt inchoate phyſice in ipſa potentia generis phyſici.Eſt em̄ in hac ſimilitudine multum diſſimilitudinis ſeudiſcrepantie. genus em̄ logicum realiter identificatur cūqualibet ſuarum ſpecierum. non autem genus phyſicumidentificatur cum ſubſtantialibꝰ formis. Et preterea licꝫrōnale educatur logice de poteſtate animalis quod eſt genus logicum. Eſſet tamen abſurdum dicere ꝙ rationaleeduceretur phyſice de potentia ipſius materie que eſt genus phyſicum. Pariformiter licet in ſubſtātijs ſeparatisin corporibꝰ celeſtibꝰ ⁊ artificialibꝰ ſpecies ⁊ differētie educantur de poteſtate generis logici. non camen in illis for-

me educūtur de potentia ipſius qd̓ eſt aut materie.Ꝙ materia ſit pars eēntialis qͥdditatis ſubſtantie materialis¶ Octauam ꝯtradictionem ponit tractatus circa hocUtrum definitōes phyſice ſint materiales ex materia ⁊forma integrate. id eſt vtrum materia ſit pars eſſentialisquidditatis naturalis. Eſt ſententia ſancti Thome ꝙquidditas natura ſiue eſſentia materialis ſubſtantie comprehendat intrinſece materiam non quidem vltimo ſignatam aut indiuidualiter acceptam. ſed forme ſpecificeproportionatam. Aſſerit tractatus ꝙ huic ſententie ſit cōtrarius venerabilis Albertus. Sed ꝙ ſit illi cōformis deprehenditur ex eiuſdem verbis ſubiūgendis. Dicit in dehomine. queſtione viceſimaſecūda. articulo ſecūdo Qateria duplex eſt. ſcꝫ ſubiecta motui. ⁊ ſubſtans vniuerſaliMateria aūt que eſt ſubiecta motui non eſt illud quod ēres. ⁊ eſt in potentia ad formam que eſt pars rei ⁊ non totum eſſe. ⁊ propter hoc non predicatur de re. natura autēque ſubſtat vniuerſali eſt id quod eſt res. quia ipſa eſt hocparticulare demonſtratum. ⁊ forma ſua eſt forma totiuset non partis. ⁊ propter hoc predicatur de tota re. ⁊ appeditiā illius rei ſunt proprietates ⁊ accidentia contrahentia ⁊ indiuiduantia ipſam formam totius que eſt vniuerſale ſupra materiam que eſt particulare. Et cum dicit̉ ꝙintellectus abſtrahat a materia. intelligitur de materia q̄eſt particulare. quod patꝫ. hominem enim non abſtrahitintellectus niſi ab hoc homine ⁊ ab illo. ⁊ non abſtrahitanimam ab homine. nec abſtrahit homineꝫ a ſemine et acorpore hominis. ⁊ ſimiliter abſtrahit angeluꝫ ab hoc angelo ⁊ ab illo. ⁊ ſimiliter animam ab hac anima ⁊ ab illa.et ſic de alijs. Et ſubdit quibuſdam interpoſitis. naturalia licet coniūcta ſint materie que eſt ſubiectum motusin ratione ſua definitiua. tamen ſeparata ſunt a materia q̄eſt particulare. non em̄ conſideratur hec caro vel illa caroſed caro in cōmuni. ¶ Deinde ſubdit. eſt ratio materiein cōmuni quam abſtrahit intellectus ab hac materia etilla. Et circa ſecūdam diſtinctionem tercij ſententiarumdicit. in chriſto eſt compoſitio ex anima ⁊ corpore. ⁊ ad hācſequitur forma totius. que eſt homo vel humanitas. ſi liceat abſtractiue loqui de ipſa. ⁊ ipſa eſt ſpecies in hoc indiuiduo ſingulari. Eſt em̄ duplex forma. ſcꝫ forma materieſiue partis ſiue potentie. ⁊ hec forma eſt finis generationis in natura. ⁊ eſt pars rei non predicabilis de re ipſa. ettalis forma eſt anima in homine. Alia eſt forma que eſtratio rei ⁊ totum eſſe ẜm rationem. ⁊ hec eſt conſequēscompoſitionem forme naturalis ⁊ potētie naturalis queeſt materia. ⁊ talem formam habuit chriſtus. Et diſtinctione quinta dicit. illud quod chriſtus in aſſumptione alſumpſit proprie ⁊ per ſe eſt natura humana materialiteraccepta. id eſt in partibus que ſunt materiales ad formātotius. hoc eſt ad eſſe hominis in ipſo. Et ſubdit ꝙ corpus ⁊ anima intelligunt per naturam humanam. ⁊ ideoambe ſignificationes coniunguntur in intellectu naturehumane quam aſſumpſit chriſtus. Et etiam poteſt diciꝙ aſſumpſit eſſentiam humanam. ⁊ ꝙ humana natura inchriſto dicitur forma ab actu forme qui eſt dare eſſe ẜmnaturam. vnde vere dicimus ꝙ ipſe eſt homo. ⁊ ꝙ coniunctum illud ex corpore ⁊ anima non eſt ſingulare per ſenec diſtinctum per ſe. ſed coniunctum alij in ſingularitatēalterius ⁊ diſtinctionem perſonalem. Et diſtin. ſeptima