Cōcordantieolctorum

terminatio ẜm menteꝫ Boetij Porphirij ⁊ doctoris magni illos in hac parte inſequētis qͣꝫtū ad ſenſum peripateticoꝝ. qͦꝝ Areſto. erat caput ⁊ p̓rceps. nō aūt qͣꝫtū ad ꝟitatē nō āt fauet ſane doctrine ꝙ agēs ſecūdū ſub deo ꝓducat ſubſtātiā forme. aut ꝙ illa oriatur ex materia ſicut exſua radice. aut ꝙ ipſa partim creetur a deo. ⁊ partim formetu rpoſterius a natura. ex quo ſub̓a eſt ens ꝑ ſe. formaqͥdem ſubſtantialis in actu ſeu actus per ſe. omnis autemactus ꝑ ſe fluit ab actu a ſe perfecto. qualis eſt deus ſolusnec poteſt aliquid pullulare vel ſurgere ad actum eſſendiex aliquo quod in ſe non eſt in actu. qualis eſt materia. necpoteſt natura agens per virtutem accn̄talem ⁊ nō ꝑ eēntiam ſuā cauſare totam vel partem ſubſtātie. qͥnimo illiꝰeſt agere ſub̓am cuius virtus agendi eſt ſubſtātialis. puta ſolius pͥmi ſeu dei. Hec ſunt ꝟba tractatus que ſonantꝙ ſit aliqua veritas ph̓ie. que obuiat veritati fidei catholice. ꝯtra quod 2. Areſto. pͥmo ethicoꝝ. vero qͥdem om̄iaꝯſonant exiſtent.ia. falſo aūt cito diſſonat verum. Nec premiſſa intentōi venerabilis Alberti ſunt cōformia. qͥ circadiſtinctōem pͥmam ſecūdi ſententiaꝝ d̓t. noſtri doctoreshabent duas vias. ſcꝫ ꝙ omnes forme creant̉. ⁊ ꝙ actꝰ creationis compleat omnē nature motū. ⁊ ꝙ natura non faciat niſi p̄parādo materiam. ⁊ hec opinio a paucis defenditur. Secūda ꝙ deus operatur in natura. ⁊ cuꝫ ipſa in hͦꝙ nō eſt ſeparata ab opere nature. vt ipſe agat in ꝑte vnaet natura in alia. ⁊ hec eſt via ꝓbabilior. ⁊ puto ꝙ vera eſtDeinde ſoluendo argumentū d̓t ſic. Accidēs vt accn̄snon facit ſubſtantiam. ſed ẜm ꝙ eſt ꝓprietas naturalis elementi coniūcta virtuti celeſti ⁊ formatiue virtuti in ſemine bene facit formam ſubſ: antialem tranſmutando materiam ex qua educitur. Et ſubiūgit autoritates in oppoſitum adducte non intendūt oſtendere niſi ꝙ deus pͥncipaliter agit quo ſubtrahente ſuam actionem nullum ſecūꝰ orum ageret vel ꝑmaneret ineſſe. Et in libro de homin e qſtione ſecūda articulo tercio ſic d̓t. Aceidens nō facit effectiue ſubſtantiam illam cuius eſt accidens. ſed nih il prohibet tranſmutare materiam ipſum accidens vt e ucat̉ demateria forma ſubſtantie que non eſt. ⁊ qualirates elemētares multa poſſunt quando eis coniūgūtu virtutes ſtellarum ⁊ virtutes anime que non poſſunt ꝑ ſe ſoīas. Etqueſtione ſexta articulo vltimo d̓t. Uicimꝰ ꝙ forme ſubſtantiales ſunt a qualitatibꝰ primis agentibꝰ. ⁊ ꝙ caliduꝫnon agit tm̄ virtute calidi ignei. ſed ꝟtute calidi celi ⁊ virtute anime. Preterea proceſſus tractatus inſinuat ꝙ venerabilis Albertus ſtudioſe ſe conetur aſſerere modū quēdam ſatis extremū inchoationis formarum ſubſtantiaꝝin materia. ⁊ ꝙ ſanctus Thomas penitus preſcribat vocabulum inchoationis. Primo produco contra primumillud quod ponit vnerabilis Albertus in libro de quatuorcoequeuis queſtione ſecūda. ibi ſic dicit Materia que eſtſubiectum generationis ⁊ corruptionis ⁊ principium hocmodo quo ſuum ſubiectum poteſt eſſe principiū ſimplexeſt non habens compoſitionem niſi tm̄ ordinis ad formaꝫſuam cum ſubſtantia materie. Et hic ordo differt ab ea ſicut potentia ab eo ꝙ eſt in potentia. ⁊ eſt imperfectioipſius ⁊ dependentia ad formam. ⁊ ideo non dicitur ensſimpliciter. ſed ẜm quid. ita ſcꝫ ꝙ non habet compoſitionēin aliquo quod ſit ſimpliciter res. quia nō eſt abſoluta resſed a qua ſumēda eſt inchoatio rei que eſt forma. ⁊ eſt ẜᵐveritatem ordo ad formam qui ordo mediū eſt inter enset non ens. Et ſubdit ꝙ materia ſeipſa eſt principiuꝫ deſiderij. deſiderium em̄ nihil aliud eſt niſi priuatio forme cū

potentia habendi eam. que potentia eſt ipſa materia. ipſaem̄ entitas materie eſt ſubiectum ſubijcibilitatis forme.que ſubijcibilitas eſt potentia ⁊ deſiderium ſiue appetitꝰet non differt ab ipſa ẜm rationem iam dictam. Et ſi queratur vtrum illa ratio aliquid ponat. Dicendū ꝙ ẜm reꝫque ſimpliciter ſit res nihil ponit ſuper ſubiectum. ⁊ hoccontingit ideo. quia non eſt ratio rei. ſed priuatio rei. ⁊ priuatio nihil relinquit niſi ſubiectum cum ordine ⁊ aptitudine ad formam. Unde Anchelmus orbitas nihil magis ponit in oculo qͣꝫ in lapide. niſi ꝙ in oculo relinquit ꝓprium ſubiectum habitus. Deinde ſubdit. ꝙ ſimilitudo materie ad formam non ponit niſi ordineꝫ cum negatione contrarij. ſic ꝙ non appetitur contrarium. Et ſubiūgit. materia prima in ratione materie non poteſt abſtrahi in ratione potentie. ẜm ſeipſam enim ſubiectum eſt. ⁊ratio potentie ⁊ ratio ſubiecti in ipſa materia idem ſunt.et ſic materia ipſa hal et formam quandam rationis. eo ꝙpriuatio non eſt abſoluta res ſed ordo adrem que eſt forma. hec autem ratio ordinis eſt forma ẜm quid. ⁊ hoc eſtquod dicit philoſophus. ꝙ principia ẜm numerum ſuntduo. ratione autem ſunt tria. materia em̄ ſemper eſt vnanumero. ſed coniūcta priuationi et potentie eſt duo ẜm eē.et hec forma rationis non diminuit ſimplicitatem mateterie ẜm rem. ⁊ in acqͥſitōe forme deſtruitur priuatio eiuſdem forme. ⁊ adheret ei. alia priuatio. Huic conſonatſanctus Thomas in ibro de potentia materia quarta.queſtione prima. Dicens ꝙ appetitus forme non eſt aliqͣactio materie. ſed o nedam habitudo materie ad formamſed eſt in potentici ad ipſam. vt Cōmentator exponit in pͥmo phyſicorum Preterea venerabilis Albertus in pͥma parte ſurame circa primos duos libros ſententiaruꝫ.quam aliqui nominant de mirabili ſcientia dei. quia prolagus illius ſumme eſt. Mirabilis facta eſt ſciētia tua exme ⁊c̄. ibi circa diſtinctionem terciam dicit ꝙ prime informitares per prime forme inchoationem in ip̄a modus eſtdependentie ad omnem formam. ⁊ ꝙ cecum non in ſpeciedeterminaretur ſi nihil haberet illorum que inchoant viſum que ſunt aptitudo ad viſum. ⁊ allegando beatū Auguſtinum dicit ꝙ capacitas formarum nonnulla forma ēEt in de homine queſtione. xxij. dicit ꝙ materia per ſeipſam eſt ſuſceptibilis formarum. Et quarto capitulo diuinorum nominū dicit. materia habet deſiderium forme ꝓpter pͥuationē que addit nihil ſuꝑ materiā. ſed relinquitipſam ſuſceptibilitatem forme que ſi tolleretur a materianon haberet alterius deſiderium. ⁊ ꝙ generatio eſt terminus motus alterationis que eſt ẜm contraria. Et ꝙ noneſt dicendum ꝙ eſſentia forme ſit in materia. quia ꝑ hocſignificaretur ꝙ eſſet ibi ſimpliciter. ⁊ ꝙ generatio eſſet denon ſubiecto in ſubiectum. et ꝙ deſiderium eſt reſpectueius quod non habetur propter quod dicitur materia deſiderare formam. ⁊ ꝙ materia non habet cauſalitatemreſpectu forme. ſed tm̄ reſpectu compoſiti. quod quidemaliquid ab ipſa recipit. Et in prima ſumma vbi querit dehoc nomine creator. dicit ꝙ inchoatio non eſt niſi ſplēdorperluſtrans totam materiam. Et in commento de cauſis. libro ſecūdo capitulo tercio. dicit ꝙ reſplendentia prime cauſe ⁊ intelligentiarum ⁊ anime nobilis determinataad hoc vel ad illud genus vel ſpeciem eſt inchoatio illiusvel illius generis ¶ Deinde deducitur ꝙ ſanctus Thomas non preſcribat penitus poſitionem formalis inchoationis. nam dicit ſecundo ſcripto. diſtinc. viij. articulo ſecūdo. ꝙ prima inchoatio formarum in materia ẜm ꝙ i